DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2021/1447 E. , 2021/3327 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2021/1447
Karar No : 2021/3327
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Birliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Ticaret A.Ş
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2020/4765, K:2020/10423 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı ile davalı idare arasında 23/12/2013 tarihinde imzalanan "KÜKAB Katı Atık Toplama, Taşıma ile EKAY Ek Tesisleri Yapımı ve Tesislerin İşletilmesi İmtiyaz Sözleşmesi" uyarınca “Entegre Katı Atık Yönetim (EKAY) Ek Tesislerinin” yapımı ve işletilmesi, atıkların toplanması, taşınması, geçici depolanması, geri dönüşümü ve bertarafına dair iş kapsamında, 13/10/2015 tarih ve 18 nolu KÜKAB Encümen Kararı doğrultusunda 2014 ve 2015 yıllarında kül ve katı atıkların karışık olarak toplanarak bertaraf edildiğinden bahisle, 2015 yılı Eylül ayı ile 2016 yılı Şubat ayı arasındaki hakedişlerinden yapılan toplam 1.036.161,18 TL+KDV tutarındaki kesintinin, kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi talebiyle, davalı idareye yapılan … tarih ve … sayılı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Kütahya İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (KÜKAB) işleminin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 04/11/2020 tarih ve E:2020/4765, K:2020/10423 sayılı kararıyla,
İmtiyaz sözleşmesi ile eki şartnamelerin hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, katı atıkların ambalaj atıkları, biyobozunur (organik) atıklar, diğer değerlendirilemeyen nihai atıklar, küçük çaplı inşaat/yıkıntı atıkları ile kül ve cüruf atıkları olarak kaynağında ayrılması ve ayrı taşınması gerektiği, katı atık toplanması işinin teknik şartnamede öngörülen şekilde yapılacağı, yüklenicinin, atıkları kaynağında ayrı toplayacak şekilde her bir katı atık cinsi için ayrı toplama programı oluşturacağı ve katı atık toplama taşıma programı için idareden onay alacağı, katı atıklar ile kül ve cürufun EKAY ek tesislerinde ayrı ayrı tartılması suretiyle, atıkların ağırlığına göre imtiyaz sözleşmesinde belirlenen ücretlerin ödeneceği, kül ve cüruf bertaraf bedelinin katı atıkların bertaraf bedelinden daha düşük olduğu ve davalı ile birliğe üye yerel yönetimlerin EKAY ve EKAY ek tesislerini denetleme yetkisinin bulunduğu,
Uyuşmazlıkta, … tarih ve … sayılı KÜKAB Encümeni Kararı ile, 2014 yılı Mart ayından 2015 yılı Temmuz ayı sonuna kadar olan 17 aylık dönemde kül ve katı atıkların karışık olarak toplanarak bertaraf edildiğinden bahisle, 11.822,93 ton üzerinden davacının hakedişinden kesinti yapılmasına karar verildiği, davacı tarafından 09/10/2015 tarihli dilekçe ile itiraz edilmesi üzerine, 13/10/2015 tarih ve 18 sayılı KÜKAB Encümeni Kararı ile karışık toplanan 11.822,93 ton külün % 65’i olan 7.684,90 ton üzerinden 1.036.161,18 TL+KDV tutarında kesinti yapılmasına karar verildiği, anılan Encümen kararına istinaden 2015 yılı Eylül ayı ile 2016 yılı Şubat ayı arasındaki davacının hakedişlerinden kesinti yapıldığı,
Bu durumda, davalı ile birliğe üye yerel yönetimlerin EKAY ve EKAY ek tesislerini denetleme yetkisinin bulunduğu, davacıya yapılacak ödemenin katı atıklar ile kül ve cürufun EKAY ek tesislerinde ayrı ayrı tartılması sonucu belirleneceği, kül ve curüfun katı atıklarla karışık olarak toplanarak katı atık içerisinde düzenli depolama sahasına kabulünün yapıldığının tespiti halinde katı atıkla karışık toplanan kül ve curüf ağırlığına tekabül eden kısım için katı atık bedeli üzerinden ödeme yapılmayacağı veya sonradan bu yönde tespit yapılması halinde ise bu kısma ait fazla ödenen bedelin davacıdan talep edilebileceği, davalının EKAY ek tesislerinde denetim amaçlı personel bulundurabileceği, davalının denetim yetkisi kapsamında düzenli depolama sahasına getirilen atıkların ağırlığı ve atıkların teknik şartnameye uygunluğunu denetleyebileceği, düzenli depolama sahasına atıkların kabulü esnasında teknik şartnameye aykırılık halinde her bir aykırılık için tutanak düzenlenmek suretiyle tespit yapılması veya atıkların düzenli depolama sahasına kabulünden sonra yapılan denetimde ise düzenli depolama sahasının katı atıkların depolandığı alanda detaylı çalışma yapılmak suretiyle katı atıklar ile karışık olarak bertaraf edilen kül miktarının somut olarak tespit edilmesi gerektiğinden, 13/10/2015 tarih ve 18 sayılı KÜKAB Encümeni Kararı ile 2014 yılı Mart ayından 2015 yılı Temmuz ayı sonuna kadar olan 17 aylık dönem için küllerin evsel atıkla karışık toplanarak bertaraf edildiğinden bahisle, evsel atıkla karışık toplanarak bertaraf edilen kül miktarının önce 1.822,93 ton olarak belirlendiği, davacının itirazı üzerine 1.822,93 tonun % 65’i olan 7.684,90 tona düşürüldüğü, dava konusu işlemde kesintiye esas anılan hesaplamaların birlik mühendislerince ve davacı tarafından sunulan karakterizasyon raporlarına göre ve aynı zamanda davacı şirket yetkililerinin mutabakatı ile yapılan hesaplamalar sonucu yapıldığının belirtildiği, dolayısıyla kesintiye esas evsel atıkla karışık toplanarak bertaraf edilen kül miktarının davalı idare tarafından yerinde yapılan somut tespite dayalı olmadığı, aykırılığa esas kül miktarının 2014 yılı Mart ayından 2015 yılı Temmuz ayı sonuna kadar olan 17 aylık dönemin tamamı için birlik mühendisleri tarafından yapılan atık analizine dayalı olarak hesaplandığı, sonuç olarak evsel atıkla karışık toplanarak bertaraf edilen kül miktarının somut tespite dayalı olarak belirlenmediğinin görüldüğü, kaldı ki aykırılığa esas kül miktarının davalı tarafından 1.822,93 tondan 7.684,90 tona düşürülmesinin de anılan miktarın somut tespite dayalı olmadığını gösterdiği dikkate alındığında, 2014 yılı Mart ayından 2015 yılı Temmuz ayı sonuna kadar olan 17 aylık dönemde kül ve katı atıkların karışık olarak toplandığından bahisle, davacının hakedişinden kesinti yapılmasına dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ve hakediş raporları ile yapılan kesintilerin, davalı idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı şirketin dava konusu hesaplamalara dair Birliğe sunduğu analiz raporları ve yapılacak kesintiler ile ilgili verdikleri taahhütnameden anlaşılacağı üzere hesaplamaya davacı şirketin müdahil olmadığı ve mutabakatlarının bulunmadığına dair iddialarını gerçeği yansıtmadığı, kesintiye konu miktarların dayanağının olmadığı, teknik raporlara dayanmadığı, bilimsel dayanağı olmadığı yönündeki iddiaların da yersiz olduğu, 30/06/2020 tarihli dilekçede de belirtildiği üzere söz konusu tespitlerin bizzat Birlik mühendislerince yapılan analizlere, sözleşmeye istinaden oluşturulan Denetim Komisyonunun incelemelerine ve davacının sunmuş olduğu analiz raporlarına dayanılarak hesaplanan miktarlar olduğu, davacı yetkililerinin kesinti yapılacak miktarlarla ilgili hakediş ödemesi ekinde yer alan tonaj listesinde imzalarının bulunduğu, bu konu ile ilgili 23/12/2014 tarihli yüklenici firma yetkililerinin imzalı taahhütnamelerinde de "küllerin ve katı atıkların toplanması ve ayrıştırılması ile ilgili olarak, firmamıza ait imzalanan tüm hakedişlerde KÜKAB tarafından geriye dönük gerekli kesintilerin gecikme faizi ile yapılmasını kabul edeceğimizi beyan ve taahhüt ederiz.” şeklinde taahhütlerinin bulunduğu, hazırlanan analiz raporları ve detaylı teknik çalışmalar neticesinde mutabakata varılan bu duruma rağmen, davacının, konu ile ilgili izin lisans yönünden yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğu halde geçmişe yönelik bir hak elde etmek için … tarih ve … sayılı başvurusunu gerçekleştirerek dava konusu yaptığı, bu sebeple davada süreaşımı bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Kütahya İli Yerel Yönetimler Katı Atık Bertaraf Tesisleri Yapma ve İşletme Birliğince 5355 sayılı Mahalli İdarel