DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/3353 E. , 2021/703 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/3353
Karar No : 2021/703
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
2- (DAVALI İDARE YANINDA MÜDAHİL) : … Tarım Ürün Değ. ve San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : S.S. … Kooperatifi
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın İli, Söke İlçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde kurulu pamuk çırçır ve prese fabrikasına ilişkin olarak düzenlenen … tarih ve … sayılı 2. sınıf gayrisıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla,
Dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının ilişkin olduğu çırçır fabrikasının yer aldığı … parsel sayılı taşınmazın, mutlak tarım arazisi niteliğinde olduğu, söz konusu taşınmazda evvelinde yapılış maksadı dışında kullanılmaması hususunda alınan taahhüt karşılığında, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından verilen izin üzerine ruhsatlandırılan, tarımsal depolar ile idari binanın bulunduğu,
Söz konusu tesislerin çırçır fabrikası olarak işletilmesine ilişkin 2. sınıf gayrisıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatının, mülga … Belediyesi tarafından … tarihinde düzenlenmiş bulunmasına karşın, çırçır fabrikasının kurulu bulunduğu taşınmazın İl Toprak Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı üzerine Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işlemi ile tarım dışı amaca tahsis edildiği,
Dolayısıyla, dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının, ilişkin bulunduğu alanın tarım dışı amaca tahsis edilmesinden önce düzenlenmiş olduğunun görüldüğü,
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 13. maddesinde, mutlak tarım arazisi niteliği taşıyan taşınmazların, tarımsal üretim amacı dışında kullanılamayacağı, söz konusu arazilerin ancak anılan maddede belirlenen koşullarla Bakanlık veya yetki verilmesi halinde ilgili Valilik tarafından verilecek izin çerçevesinde tarım dışı amaçla kullanılabileceği, bunun yanında mutlak tarım arazisi niteliği taşıyan taşınmazlarda tarımsal amaçlı yapılar inşa edilmesinin de yine anılan maddede belirlenen koşullarla ilgili Valilik iznine bağlı olduğu hususlarının düzenlendiği,
Bu durumda, dava konusu ruhsatın ilişkin bulunduğu çırçır fabrikasının 5403 sayılı Kanun çerçevesinde tarımsal maksatlı yapı olarak değerlendirilmesine olanak bulunmadığı da göz önünde bulundurulduğunda, öncelikle, anılan taşınmazın 5403 sayılı Kanun'un 13. maddesi çerçevesinde tarımsal maksat dışında kullanımı hususunda izin alındıktan sonra, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde öngörülen diğer koşulların da sağlanması halinde, söz konusu işletmeye ilişkin olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihi itibarıyla 5403 sayılı Kanun'a uygun biçimde tarım dışı amaca tahsis edilmiş bulunmayan mutlak tarım arazisi niteliği taşıyan taşınmazda mevcut tarımsal maksatlı yapıların, çırçır fabrikası olarak işletilmesine ilişkin dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka uyarlık bulunmadığı,
Öte yandan, çırçır fabrikasının kurulu bulunduğu alanın tarım dışı amaca tahsisine izin verilmesine ilişkin Aydın İl Toprak Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile söz konusu kararın uygun bulunmasına dair Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemi ile açılan davada, Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile anılan işlemlerin iptaline karar verildiğinden, usulüne uygun biçimde tarım dışı amaca tahsis edilmiş bulunmayan taşınmazda çırçır fabrikası işletilmesine ilişkin dava konusu 2. sınıf gayrisıhhi işyeri açma ve çalışma ruhsatında, bu yönden de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla,
İstinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ve yanında müdahi