DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/3333 E. , 2021/635 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/3333
Karar No : 2021/635
KARAR DÜZELTME
İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... adına … Sendikası
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının kısmen onanmasına, kısmen bozulmasına ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı, davalı idare kararın düzeltilmesi isteminde bulunmaktadır.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Edirne ili, Uzunköprü ilçesi 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacı tarafından, 07/02/2015 (Cumartesi) günü nöbet görevini yerine getirmediği gerekçesiyle beş (5) ihtar puanı ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme karşı yapılan itirazın reddine dair Edirne Valiliğinin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacının, Birinci Basamak Sağlık Çalışanları Birlik ve Dayanışma Sendikası'nın aldığı bir karar sonucunda gerçekleşen ''nöbet görevini yerine getirmeme'' eylemine katılmasının "özürsüz olarak nöbet görevini yapmamak" fiili kapsamında değerlendirilemeyeceği ve anılan fiilin, sendikal faaliyet kapsamında görülmesi gerektiğinden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.500,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 19/06/2019 tarih ve E:2017/152, K:2019/3765 sayılı kararıyla,
Kamu görevlilerinin ortak, ekonomik, sosyal ve mesleki hak ve menfaatlerinin korunması ve geliştirilmesi amacıyla kurulan sendikaların bu amaç doğrultusunda sendikal eylem kararı alabilecekleri kabul edilmekte ise de, Devlete yüklenen sağlık hakkının korunması amacıyla, sağlık personeline nöbet görevi getirilmesine ilişkin düzenlemenin, bireyin sağlık hakkını koruyucu, iyileştirici ve sağlık sunucularından etkili bir şekilde yararlanmasını sağlayıcı nitelikte olduğu ve temel haklar arasında yer alan sağlık hakkının korunmasındaki kamusal yarar dikkate alındığında, vatandaşlara etkin, verimli ve hızlı bir hizmet sunumu ile yükümlü olan davacının iş bırakma eyleminin, sağlık hizmetini sekteye uğratacağı ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğu,
Buna göre, ölçülülük ilkesine aykırı bir şekilde kullanılan sendikal faaliyetlerden dolayı nöbet görevine gelmeyen davacıya verilen ihtar cezasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla,
Kamu görevlilerinin, ekonomik, sosyal ve mesleki hak ve menfaatlerinin ve bu kapsamda özlük ve parasal haklarının, çalışma koşullarının korunması, iyileştirilmesi, geliştirilmesi, bu konulara dikkat çekilmesinin ve kamuoyu oluşturulmasının sağlanması amacıyla ve başka seçeneklerinin bulunmaması durumunda üyesi bulundukları sendikaların aldıkları kararlar uyarınca işi bırakma eylemlerine ilgili mevzuatına uygun olarak katılmaları nedeniyle ihtar puanı cezaları ile cezalandırılmalarının demokratik bir toplumda gerekli olduğundan söz edilemeyeceği gerekçesi eklenerek ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/06/2019 tarih ve E:2018/4691, K:2019/3220 sayılı kararına da atıf yapılarak dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiş, davacı vekili lehine de ısrar karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen 2.075,00 TL vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/07/2020 tarih ve E:2020/81, K:2020/1336 sayılı kararıyla,
Temyize konu kararın esasa yönelik kısmı hukuk ve usule uygun bulunarak kararın onanmasına,
Vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden, davacının yargılama sürecinde avukat aracılığıyla temsil edildiği ve yasal süresi içinde davacı adına dilekçelerin dosyaya sunulduğu, Edirne İdare Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda dava konusu işlemin iptali yönünde karar verildiği ve dolayısıyla davacı vekilinin vekalet ücretine hak kazandığı görüldüğünden, Edirne İdare Mahkemesi tarafından davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta ise de, ısrara konu kararda esas yönünden verilen "dava konusu işlemin iptali" yolundaki hüküm 2016 yılına ait olduğundan, 2016 yılı için geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre duruşmasız işler için öngörülen vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, temyize konu ısrar kararının verildiği tarihte yürürlükte bulunan 2019 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre ve duruşma yapılmamasına rağmen duruşmalı işler için öngörülen vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bu kısmın bozulmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, sendikal hak olarak değerlendirilen işe gitmeme eyleminin sendikalar tarafından kötü niyetli olarak her cumartesi tekrar edildiği, bu durumun kamu düzeni ilkesini etkisiz kıldığı, dolayısıyla hukuka aykırı şekilde nöbet görevini ifa etmemeye yönelik olarak alınan sendikal eylem kararları uyarınca nöbet görevinin ifa edilmemesinin hakkın kötüye kullanımı mahiyetinde olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/07/2020 tarih ve E:2020/81, K:2020/1336 sayılı kararı kaldırılarak davalı idarenin temyiz istemi yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Edirne ili, … ilçesi, … Nolu Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacının, 07/02/2015 (Cumartesi) tarihindeki haftasonu nöbetine icabet etmediğinin tespit edilmesi ve bu eylem üzerine davacı tarafından verilen savunmanın yeterli görülmemesi üzerine "mevzuatla verilen diğer görevleri yapmamak" fiilini işlediğinden bahisle Edirne Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile (5) ihtar puanı ile cezalandırılmasına karar verilmiş, bu cezaya vaki itiraz … tarih ve … sayılı işlemle reddedilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde, "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir... Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak, insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler... Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir..." hükmüne yer verilmiştir.
5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'nun 3. maddesinde, "...Aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına 657 sayılı Kanunun Ek 33. maddesinde belirtilen yerlerde haftalık çalışma süresi ve mesai saatleri dışında ayda asgari sekiz saat, ihtiyaç halinde ise bu sürenin üzerinde nöbet görevi verilir. Bunlara entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde artırımlı ücretten yararlananlar hariç olmak üzere, 657 sayılı Kanunun Ek 33. maddesi çerçevesinde nöbet ücreti ödenir... ", 5. maddesinde, "Aile hekimliği hizmetleri ücretsizdir, acil haller hariç, haftada kırk saatten az olmamak kaydı ile Bakanlıkça belirlenen kıstaslar çerçevesinde ilgili aile hekiminin talebi ve o yerin sağlık idaresince onaylanan çalışma saatleri içinde yerine getirilir. Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca belirlenen aile sağlığı merkezlerinde çalışma saatleri dışında, aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları ile gerektiğinde Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşları personeline nöbet görevi verilebilir." hükümleri yer almaktadır.
Anılan Kanun'un "Yönetmelikler" başlıklı 8. maddesinin ikinci fıkrasının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarıyla yapılacak sözleşmede yer alacak hususlar ve bu Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektiren nedenler, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
30/12/2010 tarih ve 27801 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan Personele Yapılacak Ödemeler ile Sözleşme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in, "Sözleşmenin ihtaren sona erdirilmesi" başlıklı 14. maddesinin dava konusu ihtara ilişkin eylem tarihinde yürürlükte olan ve 16/04/2015 tarih ve 29328 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'le değişik halinde, "(1) Ek (2)’de yer alan fiilleri işleyen sözleşmeli aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına ilgili vali yardımcısı tarafından, tespitin Bakanlık veya Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından yapılması hâlinde ise Türkiye Halk Sağlığı Kurumunca, ihtar puanı gerektiren fiilin kişiye tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde alınan savunmalar uygun görülmediği takdirde fiilllerine karşılık gelen ihtar puanları uygulanmak suretiyle doğrudan yazılı ihtar yapılır. Türkiye Halk Sa