DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/252 E. , 2021/430 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/252
Karar No : 2021/430
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...
VEKİLİ : ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 01/07/2019 tarih ve E:2017/244, K:2019/5205 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 18/01/2017 tarih ve 29952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, davacı sendika tarafından ... Çelik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine bağlı ... Köyü Mevkii Orhangazi/Bursa ve ... Cad. ... Yol No: ... Çayırova/Kocaeli adreslerinde kurulu işyerlerinde alınan grev kararının, milli güvenliği bozucu nitelikte görüldüğünden bahisle 6356 sayılı Kanun'un 63. maddesine göre altmış gün süreyle ertelenmesi hakkındaki kararın yürürlüğe konulmasına ilişkin 17/01/2017 tarih ve 2017/9744 sayılı Bakanlar Kurulu kararının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 01/07/2019 tarih ve E:2017/244, K:2019/5205 sayılı kararıyla,
Davacı sendika ile ... Çelik San. ve Tic. A.Ş. arasında yürütülen Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması nedeniyle 6356 sayılı Kanun uyarınca atanan arabulucu tarafından da uyuşmazlığın çözümlenememesi üzerine davacı sendika tarafından 16/12/2016'da grev kararının alındığı, grevin 18/01/2017 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği,
18/01/2017 tarih ve 29952 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, dava konusu 17/01/2017 tarih ve 2017/9744 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile, davacı sendika tarafından ... Çelik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne bağlı ... Köyü Mevkii Orhangazi/Bursa ve ... Cad. ... Yol No: ... Çayırova/Kocaeli adreslerinde kurulu işyerlerinde alınan grev kararının, milli güvenliği bozucu nitelikte görüldüğünden bahisle 6356 sayılı Kanun'un 63. maddesine göre altmış gün süreyle ertelenmesi hakkındaki kararın yürürlüğe konulmasına karar verildiği,
Yargılama kapsamında, Dairelerince davacının yürütmenin durdurulması isteminin 21/02/2017 tarihinde reddedilmesi, bu karara ilişkin itirazın da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca 13/03/2017 tarihinde reddedilmiş olması nedeniyle, davacı sendikanın 6356 sayılı Kanun'un 63. maddesinin 3. fıkrası uyarınca Yüksek Hakem Kuruluna başvurduğu, Yüksek Hakem Kurulunun 17/05/2017 tarihli kararı ile de toplu iş sözleşmesinin kesin olarak imzalandığı belirtilerek,
Anayasa'nın "Grev ve lokavt" başlıklı 54. maddesine, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun "Yüksek Hakem Kuruluna başvurma" başlıklı 51. maddesine, "Grevin tanımı" başlıklı 58. maddesine, "Kanuni grev ve lokavt kararının alınması ve uygulanmaya konulması" başlıklı 60. maddesinin 1. fıkrasına, aynı maddenin 7. fıkrasına, "Grev ve lokavtın ertelenmesi başlıklı 63. maddesinin dava konusu Bakanlar Kurulu kararının verildiği tarihteki yürürlükte olan haline, dava konusu Bakanlar Kurulu kararının alındığı tarihte yürürlükte bulunan 2945 sayılı Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Kanunu'nun 2. maddesine yer verilerek,
6356 sayılı Kanun'un 63. maddesinin dava konusu Bakanlar Kurulu kararının alındığı tarihte yürürlükte olan hali uyarınca, kanuni bir grevin ancak genel sağlığı, milli güvenliği, büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal istikrarı bozucu nitelikte olması halinde ertelenebileceği,
Yukarıda izah edildiği üzere, dava konusu Bakanlar Kurulu kararının, davacı sendika ile ... Çelik San. ve Tic. A.Ş. arasında yürütülen Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması üzerine davacı sendika tarafından 16/12/2016 tarihinde alınan karara istinaden 18/01/2017 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilen grevin ertelenmesine ilişkin alındığı, erteleme kararının sebebinin, "grevin milli güvenliği bozucu nitelikte olduğunun görüldüğü" olarak belirtildiği,
703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 39. maddesiyle yürürlükten kaldırılan ancak dava konusu Bakanlar Kurulu kararının alındığı tarihte yürürlükte olan 2945 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, milli güvenlik kavramının Devletin anayasal düzeninin, milli varlığının, bütünlüğünün, milletlerarası alanda siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik dahil bütün menfaatlerinin ve ahdi hukukunun her türlü dış ve iç tehditlere karşı korunması ve kollanması olarak tanımlandığı, aynı tanıma 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6 sayılı Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
'nin 2. maddesinde de yer verildiği,
Dar anlamıyla milli güvenliğin, bir devletin milli savunma ve dış ilişkilerini kapsayan ortak bir kavram olduğu, yabancı devletlere karşı askeri ve savunma üstünlüğü, uluslararası ilişkilerde üstünlük, iç veya dış tehditlere karşı koyabilme gibi unsurları barındırdığı,
Daha geniş anlamıyla ise, milli güvenlik kavramının, bir devletin, siyasi, askeri, ekonomik, ticari, mali, sağlık, çalışma ve sosyal güvenlik, öğretim, eğitim, bilim, teknoloji, kültür, sanat, spor alanlarında, gerek dış ilişkileri, gerek iç ilişkileri bakımından güvence içinde olması durumunu ifade ettiği,
Dava konusu Bakanlar Kurulu kararıyla ertelenmesine karar verilen grevin, milli güvenliği bozucu nitelikte olup olmadığına ilişkin incelemenin, bu hususlar göz önünde tutularak yapılacağı,
Dairelerinin 07/02/2017 tarihli ara kararı ile, davalı idareden erteleme konusu grevin milli güvenliği bozucu nitelikte olduğunun nasıl ve ne şekilde belirlendiği ve milli güvenliği bozucu hususların neler olduğunun açıklamasının istendiği, davalı idarenin ara kararına istinaden, savunma dilekçesi ekinde erteleme konusu grevin milli güvenliği bozucu nitelikte görüldüğüne ilişkin kurum görüşlerini sunduğu, davalı idarenin savunma dilekçesi ekinde sunulan kurum görüşlerinin incelenmesinden,
- Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu'nun 20/12/2016 tarih ve 120169 sayılı yazısında, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın üç yıllık ihtiyacı olan ve Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu tarafından üretilecek otuz beş adet Leopard tank namlusu, otuz dört adet M60 tank namlusu, seksen adet ZMA namlusu, kırk iki adet Fırtına namlusu ve muhtelif miktarlardaki 60 mm, 81 mm, 120 mm havan namlularının üretiminde kullanılan malzemelerin grev kararının alındığı ... Çelik San. ve Tic. A.Ş.'den tedarik edildiği,
- Bu ürünlerin başta Fırat Kalkanı harekatı olmak üzere, ülke güvenliği ve savunmasında kullanıldığı,
- Kurumlarca, üretimde sıkıntı yaşanmaması ve teslimatların gecikmemesi amacıyla davacı sendika tarafından alınan grev kararının uygulanmasının ertelenmesine yönelik girişimlere başlanılmasının talep edildiği, hususlarının anlaşıldığı,
Ülkemizin uzun yıllardır -jeopolitik konumunun da etkisiyle- gerek iç gerekse de dış tehditlerle karşı karşıya olduğu, bir çok terör örgütünün gerçekleştirdiği eylemler nedeniyle onbinlerce vatandaşımızın hayatını kaybettiği, 2011 yılından bu yana devam eden Suriye iç savaşının ülkemizin milli güvenliği açısından büyük etkilerinin olduğu,
08/09/2015 tarih ve 29469 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye’nin Ulusal Güvenliğine Yönelik Terör Tehdidi ve Her Türlü Güvenlik Riskine Karşı Uluslararası Hukuk Çerçevesinde Gerekli Her Türlü Tedbiri Almak, Irak Ve Suriye’deki Tüm Terörist Örgütlerden Ülkemize Yönelebilecek Saldırıları Bertaraf Etmek ve Kitlesel Göç Gibi Diğer Muhtemel Risklere Karşı Ulusal Güvenliğimizin İdame Ettirilmesini Sağlamak İçin Hudut, Şümul, Miktar ve Zamanı Hükümetçe Takdir ve Tayin Olunacak Şekilde, Gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin Yabancı Ülkelere Gönderilmesi, Yabancı Silahlı Kuvvetlerin Türkiye’de Bulunması ve Bu Kuvvetlerin Hükümetin Belirleyeceği Esaslara Göre Kullanılması İle Hükümet Tarafından Belirlenecek Esaslara Göre Gerekli Düzenlemelerin Yapılması İçin Türkiye Büyük Millet Meclisinin 02/10/2014 Tarihli ve 1071 Sayılı Kararıyla Hükümete Verilen Bir Yıllık İzin Süresinin Anayasa’nın 92’nci Maddesi Uyarınca 02/10/2015 Tarihinden İtibaren Bir Yıl Daha Uzatılmasına Dair Türkiye Büyük Millet Meclisi kararına istinaden, Türkiye’nin ulusal güvenliğine yönelik terör tehdidi ve her türlü güvenlik riskine karşı uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli her türlü tedbiri almak, Suriye’deki tüm terörist örgütlerden ülkemize bundan sonra da yönelebilecek saldırıları bertaraf etmek ve kitlesel göç gibi diğer muhtemel risklere karşı ulusal güvenliğimizin idame ettirilmesini sağlamak, kriz süresince ve sonrasında hasıl olabilecek gelişmeler istikametinde Türkiye’nin yüksek menfaatlerini etkili bir şekilde korumak ve kollamak, gelişmelerin seyrine göre ileride telafisi güç bir durumla karşılaşmamak için süratli ve dinamik bir politika izlenmesine yardımcı olmak üzere 24/08/2016 tarihinde Fırat Kalkanı Harekatı adı verilen sınır ötesi operasyonun başlatıldığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Özel Kuvvetler Komutanlığı birliklerine mensup yaklaşık 4.000 askeri personelin katıldığı operasyonun 30/03/2017 tarihinde sona erdiği,
Görüldüğü üzere, ertelemeye konu grev kararının ve dava konusu Bakanlar Kurulu kararının alındığı tarihlerde Fırat Kalkanı harekatının devam ettiği,
Suriye'de bulunan terör örgütleri tarafından ülkemize yöneltilen tehditleri bertaraf etmek, terör