DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2020/147 E. , 2020/1890 K.
"İçtihat Metni"

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2020/147
Karar No : 2020/1890
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Konfederasyonu (…)
VEKİLİ : Av. … - Av….
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 15/05/2019 tarih ve E:2019/7603, K:2019/3974 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: 13/02/2019 tarih ve 30685 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmeliğin "Bayi veya toptancı izin belgesinin verilmesi" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinin 1 ve 2 nolu alt bentlerinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 15/05/2019 tarih ve E:2019/7603, K:2019/3974 sayılı kararıyla,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesine, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 97. maddesine ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 3 ve 39. maddelerine yer verildikten sonra,
İptal davalarındaki subjektif ehliyet koşulunun, doğrudan doğruya hukuk devletinin yapılandırılması ve sürdürülmesine ilişkin bir sorun olması dolayısıyla idari işlemlerin hukuka uygunluğunun iptal davası yoluyla denetlenmesini engellemeyecek bir biçimde anlaşılması gerektiği, nitekim, çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması, imar uygulamaları gibi kamu yararını yakından ilgilendiren konularda subjektif ehliyet koşulunun, bu durum dikkate alınarak yorumlanması gerektiğine ilişkin Danıştay kararlarının yerleşik içtihat niteliği kazandığı,
İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak, bu idari işlemle doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği,
5362 sayılı Kanun oda, birlik ve federasyon üst kuruluşu olan konfederasyona, yalnızca oda, birlik veya federasyonun menfaatini ihlal eden bireysel işlemlere karşı, onları temsilen dava açma yetkisi tanıdığı, konfederasyonun üyelerini, oda üyeleri değil, odaların kendisinin oluşturduğu dikkate alındığında, konfederasyonun, oda üyelerine yönelik düzenleyici işlemlere karşı dava açamayacağının kabulü gerektiği, zira konfederasyonun, 5362 sayılı Kanun'la verilen özel yetki dışında, sadece kendi tüzel kişiliğine yönelen düzenlemelere karşı dava açmaya ehil olduğu,
Dava konusu düzenleme ile ilgili olarak menfaatleri ihlâl edilmiş kişiler ile bu kişilerin üyesi olduğu oda, birlik ve federasyonlar tarafından dava açılabileceğinde kuşku bulunmamakla birlikte, davacı konfederasyonun, doğrudan kendi üyesi oda, birlik ve federasyonlara uygulanma olanağı bulunmayan dava konusu Yönetmelik hükümlerinin iptalini istemekte doğrudan bir menfaati bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Anayasa'nın 135. ve 5362 sayılı Kanun'un 39. maddesi gereğince, mensupları olan esnaf ve sanatkârlar hakkında yapılan bir düzenlemede, mensuplarının mesleki çıkarlarını korumak amacıyla dava açmada meşru ve güncel menfaatlerinin bulunduğu, üyelerinin tek tek dava açmasının usul ekonomisine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5362 sayılı Kanun gereğince, oda, birlik ve federasyon üst kuruluşu olan konfederasyonun, anılan kuruluşlara ya da kendi tüzel kişiliğine yönelik düzenlemelere karşı dava açm