T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/2156
Karar No : 2022/8054

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kadıköy ilçesi, … mah., … sok. No:… adresinde bulunan '…' isimli işyerinin 5661 sayılı Yasa'nın 1. Maddesine aykırı olarak özel öğrenci yurdu olarak işletildiğinden bahisle, İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile kapatılması ve işyeri sahibine 40.590,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacı tarafından 'Hostel' olarak işletildiği belirtilen yerin, erkek öğrenci yurdu olarak işletildiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca, kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeden öğrenci barınma hizmeti veren yerler ile öğrenci ibaresi kullanılarak faaliyet gösteren barınma yerlerinin açılamayacağı ve işletilemeyeceği, bu durumun tespiti halinde anılan işyerlerinin kapatılacağı, davacıya ait işyerinin izinsiz ve ruhsatsız olarak öğrenci barınma hizmeti sunduğu sabit olduğu, davacının işyerinin kapatılması ve işyeri sahibine 40.590,00 TL idari para cezası uygulanmasına dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla, "hostel" olarak tanımlanan ve bu şekilde ruhsatlandırılan davacıya ait işyerinin niteliğinin belirlenmesi bağlamında, denetim tarihi öncesinde yıl boyu kimlerin kaldığının, yıl içinde öğrenci dışında kalan olup olmadığının, sürekli olarak ve sadece öğrencilere konaklama hizmeti verilip verilmediğinin, öğrencilere yönelik toplu bir hizmet sunulup sunulmadığının, yatakhanelerinin olup olmadığının ve işyerinde "öğrenci yurdu" gibi bir isimle tabela bulundurulup bulundurulmadığının hukuken kabul edilebilir somut verilerle ortaya konulması gerekirken, davalı idarece yapılan denetim sonucunda bu hususlara dair hiç bir saptamada bulunulmadığı gibi öğrenci olarak barındırıldığı ileri sürülenlerden hiç birinin ifadesine de başvurulmadığı, davalı idarece, davacıya ait hostel ruhsatlı işyerinde öğrenci barınma hizmeti verdiğine, öğrenci yurdu gibi faaliyet gösterdiğine ve bu amaca özgülendiğine dair yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan, sırf kalan bazı kişilerin öğrenci olmasından hareketle, izinsiz öğrenci barındırma faaliyetinde bulunulduğu gerekçesiyle 5661 sayılı Kanunun 1. maddesi ve Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kapatılmasına ve para cezası kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, … İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, … Mahallesi …Sokak No:… adresinde bulunan '…' isimli işyerinin 5661 sayılı Yasa'nın 1. maddesine aykırı bir şekilde özel öğrenci yurdu olarak işletildiğinden bahisle kapatılmasına ve işyeri sahibine 40.590,00-TL idari para cezası kesilmesine dair İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davayı reddeden … İdare Mahkemesi'nin … gün ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusu, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla kabul edilerek kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararı davalı idarece temyiz edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
5661 sayılı Yüksek Öğretim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun'un 1. maddesi'nde, gerçek ve tüzelkişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesinin Milli Eğitim Bakanlığının iznine bağlı olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu gibi yurt ve kurumları tespit edeceği esaslara göre denetleyeceği düzenlendikten sonra anılan maddeye 694 sayılı KHK ile eklenen (h) bendinin Ek fıkrasında, ''Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar. Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikleri yönetmelikle belirlenir. Her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi halinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valilikçe kapatılır." hükmüne yer verilmiştir.
20/02/2017 tarih ve 2017/10090 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 0605/017 tarih ve 30058 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumları ile yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları ve öğrenci stüdyo daireleri açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtildikten sonra, "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında, (...) b) Barınma hizmeti: Öğrencilerin öğrenim dönemi boyunca konaklaması, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ve eğitim hazırlıklarını yapmasını sağlayıcı hizmetleri, g) Kurum: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları ve öğrenci stüdyo dairelerini, ı) Öğrenci apartları: Yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılmış, bağımsız girişi bulunan bir veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan ve bağımsız her dairesinde birden fazla odası bulunan kurumu, i) Öğrenci pansiyonu: Ortaöğretim kurumları ve yükseköğrenim öğrencileri için bağımsız bir bina veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan en az bir ay olmak üzere barınma hizmetlerinin sunulduğu kurumu, j) Öğrenci stüdyo daireleri: Yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla bir ana taşınmazın 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre bağımsız bölümlerinde öğrencilerin barındığı ve bazı hizmetlerin ortak sunulabildiği kurumu, k) Öğrenci yurdu: Bir binadan veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan, yatakhaneleri, ortak kullanım alanları bulunan ve toplu hizmetlerin sunulduğu kurumu (...) ifade eder." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasında, kurumların, kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının Bakanlık tarafından verileceği düzenlenmiş ve "Bakanlıkça ve valilikçe yapılacak işlemler" başlıklı 5. maddesinin 6. fıkrasında, "Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeden her ne ad altında olursa olsun öğrenci barınma hizmeti veren yerler ile öğrenci ibaresi kullanılarak faaliyet gösteren barınma yerleri açılamaz ve işletilemez. 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca yetkili idareden otel, motel, pansiyon ve benzeri konaklama tesisi ruhsatı alarak bu Yönetmelik kapsamında öğrenci barınma hizmeti veren veya öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları, öğrenci stüdyo daireleri gibi işletilen ya da tabelasında öğrenci ibaresi bulunduran yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatları yetkili idare tarafından iptal edilir. Bu yerler, ruhsatı veren yetkili idarece işlem yapılmaması veya ruhsatlarının bulunmaması halinde 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınc