T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/700
Karar No : 2022/8123
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Odaları Birliği
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
1-Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi Yönetim Kurulu'nun 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 6. maddesinin (ı) bendi kapsamında yapılacak başvuruların değerlendirilerek karara bağlanmasında, anılan maddenin ilk fıkrasındaki düzenleme esas alınarak, staja giriş sınavının kazanıldığı tarihten sonraki hizmetlerin staj süresinden sayılan hizmetler kapsamında değerlendirileceğine ve uygulamanın bu yönde yapılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı kararı ile,
2- Davacının … A.Ş bünyesinde geçen çalışmalarının staj süresinden sayılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin 06/11/2017 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi istenilmekte ve 3568 sayılı Kanunun 6. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
14/03/2016 tarih ve 9031 sayılı Resmi Gazete ilanı ile ... A.Ş firmasında münferit imza yetkisini aldığı, bu şirket bünyesindeki hizmetlerinin staj süresinden sayılması istemiyle yaptığı başvurusunun reddedildiği, diğer bentlerdeki kişiler için staj sınavının kazanılması ve eğitim programına tabi olması aranmazken, (ı) bendi için bu şartın aranmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, kamu kurumlarında görev yapanlara imtiyaz tanındığı iddia edilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
3568 sayılı Kanun'un 6. maddesi ile Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj Yönetmeliği'nin 7. maddesine göre, bilanço esasında defter tutan özel kuruluşlarda geçen hizmetlerin stajdan sayılabilmesi için staja giriş sınavında başarılı olmak ve Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak zorunluluğunun bulunduğu, staja giriş sınavını kazanmadan önceki çalışmaların bir kurum yada kuruluşa kayıtlı olmaksızın, herhangi bir staj programına tabi olmadan ve denetlenmeden gerçekleştirildiğinden, bu çalışmaların stajın temel amacına hizmet ettiğini ve stajdan sayılacağını kabul etmenin mümkün olmadığı, 3568 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 2. fıkrası incelendiğinde, 6. maddenin 1. fıkrasının (ı) bendi dışındaki tüm bentlerde bir maiyette çalışma yada yardımcı statüsü ile çalışma mevcut olup esasen bu çalışmalarda da bir mentor olduğu, yani diğer bentlerdeki kişilerin de aslında stajda edinecekleri bilgi ve birikimi yardımcılık statüsünde bir ustadan edindikten sonra bu hizmetleri stajdan saydıracak konuma geldiği, staj süresinden sayılan hizmetler konusunun Kanun'un ilk halinde gayet açıkken, 5786 sayılı Kanun ile bu konuda farklı bir düzenleme getirilmesinin bir anlam taşıdığı, hizmetlerini stajdan saydırmak isteyen kişilerin bu hizmetlerini staja giriş sınavından sonra yapmalarının 3568 sayılı Kanun'un 6/ı maddesine ve Kanun'un amaçlarına uygun olduğu, davacının Anayasa'ya aykırılık iddiası Kanunun 6. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesine yönelik ise de, işlemin dayanağının bu düzenleme olmadığı, zaten davacının da sınavı kazandığı, davacının talebinin Kanunun 6. maddesinin 2. fıkrasının (ı) bendine yönelik olduğu, staja giriş sınavının uygulanmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, davacının özel bir şirket bünyesinde muhasebe imza yetkilisi olarak geçen hizmet sürelerinin 3568 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 2.fıkrasının (ı) bendi uyarınca Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Stajından sayılması talebinin reddine ilişkin 06/11/2017 tarihli işlem ile bu işlemin dayanağı olan … Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun "Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler" başlıklı 6. maddesinde, "Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. Temel Eğitim ve Staj Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır. İkinci fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanlar bu fıkra kapsamı dışındadır." denildikten sonra, maddenin (ı) bendinde, "Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreleri" düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajı yapacak aday meslek mensuplarının yetiştirilmeleri ve mesleğe hazırlanmaları için tabi tutulacakları stajın usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla davalı oda tarafından çıkartılan Staj ve Sınavlara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Uygulama Yönergesi'nin "Staj Süresinden Sayılan Hizmetler" başlıklı 8.2.1. bölümünde, 3568 sayılı Yasa'nın 5786 sayılı Kanunla değişik 6. maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (i) bentlerindeki hizmetleri yerine getirenlerin hizmette geçen sürelerinin staj süresinden sayılacağı, bunlardan, Staja Giriş Sınavında başarılı olma ve Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını (e-stajyer eğitimi) tamamlama şartı aranmayacağı, stajdan sayılan hizmetlere ilişkin olarak çalışılan yerin durumuna göre açıklamaların yapıldığı, bu kapsamda başvuruda bulunacak adayların, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav dosyası ile birlikte hizmet belgelerini bulundukları ilin ... Şubesine/Odasına teslim etmeleri gerektiği, ... Şubesi/Oda tarafından, başvurusu uygun bulunan adayların hizmet bilgileri TEOS'daki staj kütüğüne işleneceği, sınav başvurularının yapılacağı düzenlemiştir.
Yönergenin "Özel Kuruluşlarda Görev Yapanlar" başlıklı 8.1.3. başlıklı bölümünde ise, bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen sürelerinin ... Şubesi/Oda nezdinde staj dosyası açtırmak, Staja Giriş Sınavını kazanmış olmak ve ...'in Eğitim Programlarını (e-stajyer eğitimi) tamamlamaları koşulu ile staj süresinden sayılacağı, bu madde kapsamında, çalışmalarını staj süresinden saydırmak isteyen adayların, bulundukları il ya da bölgenin ... Şubesine/Odaya staj başvurusunda bulunması, TEOS stajyer kütüğüne kaydını yaptırması, ilgili staj giderlerini ödemesi, Staja Giriş Sınavına katılması ve başarılı olması halinde yapmış olduğu hizmetlere ilişkin istenen belgeleri sunması gerektiği, yukarıda belirtilen yetki ile muhasebe müdürü, mali işler müdürü veya benzer unvanla çalışanların ise çalıştıkları firmada bu koşullarda sorumlu olarak yeterli süreyi kapsayacak şekilde çalıştıklarını, Ticaret Sicil Gazetesi, imza sirküleri, sigortalı işe giriş belgesi ve ilk ve sona aylara ilişkin sigortalı aylık hizmet belgeleri, barkodlu sigortalı hizmet dökümü (SGK onaylı veya e-Devlet kapısı üzerinden alınmış ve ... Şubesi/Oda tarafından doğrulaması yapılmış) ile belgelendirildiğinde bu süreler staj süresi olarak değerlendirileceği, ... veya ... Şubesi/Oda tarafından gerek görülmesi halinde hizmetin belgelenmesine ilişkin adaydan başkaca belgeler istenilebileceği, yetkinin yayınlandığı Ticaret Sicil Gazetesini sunamayanların, yetkinin, Ticaret Sicil Gazetesi'nde tescil edilemediğini tevsik eden ilgili Ticaret Sicili Müdürlüğünden alınmış yazı, 3568 sayılı Yasa'nın 6/ı maddesine göre, muhasebe biriminde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden sorumlu olduğunu belgeleyen, noter onaylı Yönetim Kurulu Kararı ve buna bağlı olarak düzenlenmiş vekaletnemeyi (Karar ile aynı tarihli) ibraz etmeleri gerektiği ve Staja Giriş Sınavında başarılı olan adayın hizmetlerine ilişkin sunmuş olduğu belgelerin ... Şubesi/Oda tarafından inceleneceği ve uygun bulunanların hizmet sürelerinin staj süresinden sayılacağı düzenlenmiştir.
Dava konusu, … tarih ve … sayılı Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi Yönetim Kurulu kararında, 3568 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (ı) bendi kapsamında yapılacak başvuruların değerlendirilerek karara bağlanmasında, anılan maddenin ilk fıkrasındaki düzenleme esas alınarak, staja giriş sınavının kazanıldığı tarihten sonraki hizmetlerin staj süresinden sayılan hizmetler kapsamında değerlendirilmesine ve uygulamanın bu yönde yapılmasına karar verilmiş ise de, 3568 sayılı Yasa'nın 6. maddesinin ikinci fıkrasının (ı) bendinde, staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen sürelerinin staj süresinden sayılacağı hiç bir tereddüte yer vermeden açıklanmış iken, "Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen sürelerin de stajdan sayılabilmesi için bu çalışmaların staja başlama sınavını kazandıktan sonra yapılması gerektiği şeklinde yorumlamak, maddenin (ı) bendinin amacına ters düşer niteliktedir.
Bu itibarla, Kanun'un düzenleniş şekli ve amacı itibariyle, staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde staj sınavını kazanmadan önce bilanço esasına göre defter tutan özel kuruluşlarda yapılan hizmetlerin aday tarafından hizmetlerine ilişkin sunmuş olduğu belgelerin ... Şubesi/Oda tarafından inceleneceği ve uygun bulunanların hizmet sürelerinin staj süresinden sayılacağı anlaşılmakta olup, Kanunla verilen yetkiyi sınırlayan dava konusu 08/06/2017 tarih ve 22 sayılı kararda ve bu karar esas alınarak tesis edilen bireysel işlemde, hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, hukuka aykırı dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY ve HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı, Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesinden 2007 yılında mezun olmuş, 2017 yılında yapılan SMM sınavında başarılı olarak 01/09/2017 de staja başlamıştır.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Temel Eğitim ve Staj Merkezi (...) Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 2. gündemiyle 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun "Staj ve Staj Süresinden Sayılan Hizmetler" başlıklı 6. maddesinin (ı) bendi kapsamında yapılacak başvuruların değerlendirilerek karara bağlanmasında, anılan maddenin ilk fıkrasındaki düzenleme esas alınarak, staja giriş sınavının kazanıldığı tarihten sonraki hizmetlerin staj süresinden sayılan hizmetler kapsamında değerlendirilebileceğine ve uygulamanın bu yönde yapılmasına karar verilmiştir.
Davacı 26/09/2017 tarihinde, 14/03/2016 tarih ve 9031 sayılı Resmi Gazete ilanı ile ... A.Ş firmasında münferit imza yetkisini aldığından bu şirket bünyesindek