T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/4112
Karar No : 2022/12215
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Odası
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5.000 ölçekli Yeni Kent Merkezi Nazım İmar Planının plan notlarında yer alan ''Turizm+Ticaret+Kültür'' tanımının yeniden düzenlenmesine ilişkin plan notu değişikliğinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5.000 ölçekli Yeni Kent Merkezi Nazım İmar Planının plan notlarında yer alan ''turizm+ticaret+kültür'' tanımının düzenlenmesine ilişkin plan notu değişikliğinin yapılmasında şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve imar mevzuatı kapsamında geçerli gerekçelerin bulunduğu ve üst ölçekli planlara aykırılık taşımadığı ancak, plan notu ile konut kullanımı tercih edilmesi halinde ilave nüfusun ihtiyacı olan teknik ve sosyal donatı alanlarının mekânsal olarak ayrılmamasına izin verildiği, mevzuatta yer alan imar planı tanımları gereği nazım imar planının ölçeği itibarıyla alandaki teknik ve sosyal altyapı alanlarının gösterilmesinin gerektiği, yapı adaları içerisindeki konut kullanımının parsel ya da yapı adasındaki girişimcinin tercihine bırakıldığı, ancak bu tür bir yaklaşımın, imar planlarının hazırlanmasındaki temel amaç ve hedeflerle çeliştiği, plan kararlarının bütünsellikten uzak parça parça oluşmasının planlama ilkeleri ve plan tekniğine uygun olmadığı, alanda oluşacak ilave nüfusunun gereksinimi olan teknik ve sosyal altyapı alanı ihtiyacının, plan notu aracılığıyla düzenlenmesinin parsel bazında değiştirilmesine olanak sağlayacağı, konut kullanımına bağlı olarak ortaya çıkacak teknik ve sosyal altyapı alanlarının hangi yapı adasında ya da parselde planlanacağının belli olmaması nedeniyle alanda birbirinden kopuk ve belirli bir ilkeye göre oluşmamış donatı alanlarının oluşmasına neden olabileceği, bu nedenle dava konusu plan notu değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda, dava dilekçesinde, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5.000 ölçekli Yeni Kent Merkezi Nazım İmar Planının plan notlarında yer alan ''turizm+ticaret+kültür'' başlığı altında getirilen plan notlarının iptali istenmişse de, dava dilekçesindeki aykırılık iddiaları dikkate alındığında davanın ilgili plan notunun son paragrafının (b) bölümünde yer alan "Yapılaşma hakkının 1/3'ü konut kullanımına ayrılabilir. Konut kullanımının yer alması durumunda ortaya çıkan donatı ihtiyacı ilgili imar planlarında gösterilecektir." ifadesinin iptali istemiyle açıldığı sonucuna varıldığı ve davanın bu isteme hasren incelendiği, uyuşmazlıkta, dava konusu ''turizm+ticaret+kültür'' tanımına ilişkin plan notu değişikliğinde, plan onama sınırı içinde ''turizm+ticaret+kültür'' karma kullanım kararı getirilen alanlarda alt ölçekli uygulama imar planına atıfta bulunularak ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 21. maddesine uygun usulde yapılaşma hakkının 1/3'ünün konut kullanımına ayrılması konusunda esneklik getirildiği, bu çerçevede, ''turizm+ticaret+kültür'' karma kullanım kararı getirilen alanlarda alt ölçekli uygulama imar planının onaylanması aşamasında ilgili idarenin takdirine bırakılan "konut" kullanımının öngörülmesi halinde, anılan Yönetmelik kuralına uygun olarak "konut" kullanımı yapılaşma hakkının ''turizm+ticaret+kültür'' karma kullanım olarak ayrılan alanın 1/3'ünü geçemeyeceği kuralı getirilerek kısıtlamaya gidildiği görüldüğünden yapılan bu düzenlemede Yönetmeliğin anılan kuralına aykırılık bulunmadığı, diğer taraftan, alt ölçekli uygulama imar planında bu alanda "konut" kullanımı getirilmesi durumunda ortaya çıkacak donatı ihtiyacının alt ölçekli uygulama imar planı ile tanımlanması gereği de dava konusu plan notunda öngörülmüş olduğundan bu düzenlemede mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı gibi, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Uygulama imar planı" başlıklı 24. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Uygulama imar planlarında, bölgenin ihtiyacına yönelik çocuk bahçesi, yeşil alan, otopark, cep otoparkı, yol boyu otopark, durak cebi, aile sağlık merkezi, mescit, karakol, muhtarlık, trafo gibi sosyal ve teknik altyapı alanlarını artırıcı küçük alan gerektiren fonksiyonlar ayrılabilir ve bu fonksiyonların konulması nazım imar planına aykırılık teşkil etmez." kuralı ile anılan Yönetmeliğin eki Ek-1-ç nazım imar planı gösterimlerinde, nazım imar planlarında yalnızca "konut" olarak ayrılan alanlara ilişkin nüfus ve yoğunluk gösterimi düzenlenmiş iken "ticaret-turizm-konut alanı" da dahil karma kullanımlarda herhangi bir nüfus ve yoğunluk gösterimi getirilmediği hususu da dikkate alındığında ortaya çıkan donatı ihtiyacının uygulama imar planında gösterilmesi zorunluluğu getiren plan notunda bu yönüyle de mevzuata aykırılık bulunmadığı, her ne kadar bilirkişi raporunda soyut gerekçelere ve olası nedenlere atıfta bulunularak teknik ve sosyal altyapı dengesinin bozulacağından bahisle değerlendirmeler yapılmış ise de, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri de dikkate alındığında raporda yer alan değerlendirmelere itibar edilmediği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Uygulama imar planı" başlıklı 24. maddesinin 3. fıkrasının sosyal donatı alanlarında artırıcı ilaveler yapılması konusunda ilçe belediyelerine tanınmış bir yetki olduğu, nazım imar planında düzenlenmeyen sosyal donatı alanlarına uygulama imar planında yer verilmesi imkanı sağlamadığı, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 24. maddesinin 2. fıkrası gereği sosyal donatı alanlarının öncelikle nazım imar planında gösterilmesi gerektiği, sürekli olarak yapılan plan notu değişiklikleri ile 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının alan bütünündeki yoğunluk ve donatı dengelerinin tümüyle ortadan kaldırıldığı, 1/5.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmaksızın, plan notu değişikliği ile yapılaşma koşulları konusunda bir düzenleme yapılmadığı, buna rağmen bu hususların 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile net olarak belirtmeden plan notu ile düzenlendiği, alanın plan bütününde değerlendirilmesi gerekirken birlikte projelendirilecek alan sınırı içinde yatırım tale