T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2018/224
Karar No : 2022/1197
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul alım satımından elde ettiği ticari kazancı beyan etmediğinden bahisle sevk edildiği takdir komisyonunca takdir edilen matrah üzerinden 2010 yılı için re'sen tarh edilen gelir vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda, dava konusu vergilendirmenin bir bölümünün davacı tarafından 2007 yılında satın alıp 2008 yılında kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca müteahhide verilen taşınmaz üzerinde inşa edilen bağımsız bölümlerin satılmasından doğan kazancı kapsadığı, 2010 yılında satışı yapılan 10 adet daireden 3 adet dışında kalanlarının müteahhide ait dairelerin satışı olduğunun davacı tarafından belirtilmesine rağmen, bu hususun takdir komisyonunca değerlendirmede dikkate alınmadığı, söz konusu sözleşmede müteahhit ve davacıya ait olacak bağımsız bölüm numaralarının açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, komisyonca bu konuda herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı, yine satışı yapılan bağımsız bölümlerin alıcıları ve alış tutarları tapuda belli iken, alıcılar nezdinde herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı, satılan bağımsız bölümlere ilişkin arsanın elde ediliş değeri belli iken ve kat karşılığı inşaat sözleşmeleri karşılığı elde edilen dairelerin iktisap bedelinin, aslında müteahhite veya onun göstereceği üçüncü kişilere devri kabul edilen bağımsız bölümlere ilişkin arsa payı bedeli ile bunun karşılığında müteahhit tarafından inşa edilen bağımsız bölümlerin davacının adına isabet edenlerinin maliyet bedelinin olması gerektiği hususunun göz ardı edildiği, Danıştay kararları ile kabul edilen ve gayrımenkul yapım ve satım işleri ile iştigal eden mükellefler için öngörülen satış tutarının %20'si safi kar olarak belirlenmesine ilişkin içtihadın dikkate alınması suretiyle matrah takdiri yoluna gidilerek takdir komisyonunca gerekli araştırma ve incelemenin yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu tarhiyatın bu kısmında hukuka uygunluk görülmediği, davacı tarafından, 2009 yılında satın alınan Aydın İli Yenihisar İlçesi … Köyü … parselde kayıtlı arazinin, 2010 yılında satışından doğan gelirin, değer artış kazancı yönünden vergilendirilmesine ilişkin olarak, söz konusu taşınmazın alış-satış bedellerine ilişkin olarak taraflar arasında ihilaf bulunmadığı, söz konusu taşınmazın 2009 yılında 38.000,00 TL bedel ile alınıp, 2010 yılında 43.000,00 TL bedeli ile devredildiği, gayrimenkulün artırılmış maliyet bedelinin 42.143,00 TL olduğu takdir komisyonunca belirlendiği, bu taşınmazın maliyet bedeli ile tapu harcının toplamının elde edilen satış bedelinden indirilmesi sonucu kalan miktarın, uyuşmazlık konusu yılda yürürlükte olan istisna tutarı miktarı da göz önünde bulundurulduğunda, değer artış kazancının konusuna girebilecek kadar bir gelir elde edilmemiş olduğu anlaşıldığından, tarhiyatın bu nedenle yapılan bölümünde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince, istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının gayrimenkul alım satımının ticari faaliyet kapsamında olduğu ve emek sermaye organizasyonuna dayandığı, kazanç sağlama niyeti ve kastının bulunup bulunmamasının böyle bir organizasyon tarafından icra edilen faaliyetin ticari faaliyet olma niteliğine etki etmediği, bu doğrultuda davacı adına re'sen tarh edilen vergi ve kesilen cezada hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddiası halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu, 30. maddesinde, re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanunî ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması olduğu, 74. maddesinde, yetkili makamlar tarafından istenilen matrah ve servet takdirlerin