T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/7239
Karar No : 2022/5884
DAVACILAR : 1- ...
...
25- ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ : ...
DAVANIN KONUSU : Davacılar tarafından, 10/09/2011 günlü, 28050 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'ne, 09/07/2015 günlü, 29411 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesiyle eklenen Geçici 2. madde ile bu maddeye istinaden yapılan naklen başmüfettiş ve müfettiş alımına ilişkin idari işlemlerin ve buna dayalı olarak yapılan atama işlemlerinin iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI : Özel yarışma sınavı ile mesleğe giren ve üç yıllık yetişme dönemi sonunda yeterlik sınavını geçerek müfettiş unvanını almaya hak kazanan bakanlık müfettişlerinin görev yaptığı tamamen kariyer ve liyakat esaslarına göre oluşturulan, Bakanlığın en üst denetim birimi olan Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına, mevcut mevzuata aykırı olarak yapılan dava konusu Yönetmelik değişikliği ile bu kritere sahip olmayan kimselerin dışarıdan başmüfettiş ve müfettiş olarak atanmalarına imkan sağlandığı, dava konusu düzenlemenin Anayasa’ya ve 635 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye aykırılık teşkil ettiği, başka bakanlık, kamu kurum ve kuruluşlarının farklı alanlardaki denetim ihtiyaçlarına uygun olarak, çok farklı seçim kriterleri çerçevesinde, farklı konulardaki giriş sınavı, mesleki eğitim ve yeterlik sınavlarına tabi tutulan ve çok farklı alanlarda bilgi ve tecrübeye sahip başmüfettiş, başkontrolör, başdenetçi, müfettiş, kontrol ve denetçi unvanlı kişilerin bakanlık başmüfettiş ve müfettiş kadrolarına atanmaları halinde köklü bir geçmişe sahip olan ve kendi gelenekleri, görev ve liyakat gerekleri ile kuralları oluşan davalı idare Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görev ihtiyaçlarını karşılama açısından yetersiz kalacakları, bu kişilerin Bakanlığın ve Bakanlığın denetimi altındaki kuruluşların faaliyetlerini ve mevzuatını hiçbir şekilde bilmedikleri, denetimin gerektirdiği altyapı ve eğitim ile gerekli tecrübeye sahip olmadıkları, kanuni dayanağı olmayan Yönetmelik maddesi ile Bakanlık müfettiş ve başmüfettişliklerine atanmalarının Bakanlıkta görev yapan mevcut başmüfettiş ve müfettişlerin menfaatlerini ihlal ettiği,
Dışarıdan naklen alımlara ilişkin işlem sırasında ilgili kanun ve yönetmelikte yer almayan, hukuki düzenlemelere dayalı olarak yetkilendirilmeyen bir komisyon tarafından yine hiçbir hukuki düzenlemeye veya önceden belirlenerek ilan edilmiş kriterlere dayanmaksızın yapılan mülakat sonucunda 31 kişi arasından 16 kişinin bakanlık müfettişliğine atanmasının ve bu kişilerin göreve başlaması ile rehberlik ve teftiş başkanlığında görev yapan mevcut müfettişlerle yeni atananların farklı konumlarından kaynaklanacak uyumsuzluklar nedeniyle çalışma barışının bozulacağı,
635 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 13. maddesinde Rehberlik ve Teftiş Kurulunun düzenlendiği, anılan yasal düzenlemede, Bakanlığa başka kurumlardan müfettiş, denetçi veya kontrolör unvanını taşıyanlardan naklen alım yapılarak bu kişilerin Bakanlık müfettişi kadrolarında çalıştırılmasına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, ilgili hükümler gereği müfettişliğe ancak müfettiş yardımcısı olarak girilebileceği, aynı Kanun maddesinde bu maddede belirtilen konularda yönetmelikle düzenlenebilecek hususların sınırlarının da çizildiği, 635 sayılı KHK’nin “Düzenleme yetkisi” başlıklı 27. maddesinin 1. fıkrasında Bakanlığın görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenen konularda idari düzenleme yapılabileceğinin açıkça belirtildiği, Anayasa’nın 128. maddesinde yer alan memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hak ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükmü de dikkate alındığında, dayanağını kanundan almayan bir yetki ile Yönetmelikle diğer kamu kurum ve kuruluşlarından nakil yoluyla başmüfettiş ve müfettiş alınmasında hukuka uyarlık bulunmadığı,
Yönetmeliğin dava konusu hükmünde dışarıdan müfettiş alımına ilişkin olarak herhangi bir komisyon oluşturulacağına, komisyonun kimlerden oluşturulacağına, başmüfettiş ve müfettiş olarak atanmak isteyen kişilerin hangi kriterler bakımından değerlendirileceğine, Bakanlığa toplam kaç müfettiş alınacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, konuya ilişkin ilanda da bu hususlara ilişkin herhangi bir açıklama bulunmadığı, yasal bir dayanağı olmamasına rağmen bu amaçla beş kişilik bir komisyon oluşturulduğu, komisyon üyelerinin üç tanesinin Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığı dışından olduğu, müfettiş yardımcısı alımı ve yeterlik sınavı komisyonları için tayin edilen usulün dışına çıkılarak müfettişlerin denetimi altında bulunan idari makamlar tarafından müfettiş seçiminin yolunun açıldığı, 635 sayılı KHK’nin amir hükmü gereği Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturma yapmanın Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görevi olduğu, doğrudan Bakana bağlı olarak görev yapan Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında görev yapacak bir müfettişin her türlü işlemini denetleyip hakkında soruşturma yapma yetkisine sahip olduğu bir personel tarafından göreve alınmasının 635 sayılı KHK’nin ruhuna aykırılık teşkil ettiği, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği’nin 48. maddesinde müfettişliğe atananların kıdemlerinin yeterlik sınavındaki başarı derecelerine göre saptanacağı, müfettişlik sıfatını kazandıktan sonra bu görevden ayrılanlardan müfettişliğe dönenlerin kıdem bakımından dönemlerinin sonuna alınacağının belirtildiği, oysa ki dava konusu düzenleme ile dışarıdan başmüfettiş ve müfettişliğe atananların mesleki kıdemlerinin, fiilen denetim elemanı olarak görev yaptıkları kurumlardaki toplam kıdem hesaplanarak tespit edileceğinden başkanlık içerisindeki yeterlik sınavına dayalı mesleki kıdem sıralaması ve hiyerarşik düzenin bozulacağı ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davacıların, düzenleyici işlemin iptalini istemekte herhangi bir menfaatlerinin bulunmadığı, Bakanlığın, Anayasa’nın 124. maddesi ile 635 sayılı KHK’nin 13. ve 27. maddeleri gereğince dava konusu düzenlemeyi yapma konusunda yetkili olduğu, dava konusu düzenleyici işlemin, Bakanlıkların yeniden yapılandırılması sürecinde elli civarında Bakanlık müfettişinin Gümrük ve Ticaret Bakanlığına naklen geçmesi ve yetişmiş teftiş personeline ihtiyaç duyulması nedeniyle yapıldığı, bu uygulamanın sadece davalı idareye özgü bir uygulama olmadığı, kurumların zaman içerisinde duydukları personel ihtiyacını karşılamak üzere gerekli düzenlemeleri yaparak ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 74. maddesindeki kurumlar arası naklen atama düzenlemesine uygun olarak personel alabildikleri, uygulamanın Türk kamu yönetiminde yerleşik bir uygulama olduğu, düzenleme sonucu yapılacak atamaların kariyer yapısını bozmadığı, dava konusu düzenleme ile denetim elemanlığının olmazsa olmaz şartı olan mesleğe özel yarışma sınavı ile girme ve üç yıllık yetişme döneminden sonra yapılan yeterlik sınavını başararak müfettişliğe atanmaya hak kazanma şartlarını taşıyanlardan naklen alım yoluna gidildiği, 375 sayılı KHK’ye eklenen Ek 18. maddede yer alan, kariyer meslek olan denetim elemanlığı görevine yarışma sınavı ile girmemiş, üç yıllık yetişme dönemini başarı ile tamamlamamış ve yapılan yeterlik sınavını başararak mesleğe atanmamış olmalarına rağmen en az üç yıl idari görevde bulunmuş olan ve belirli şartları taşıyan yöneticilerin de anılan görevlerinden alındıklarında müfettiş/uzman olarak atanacağına ilişkin hüküm göz önüne alındığında Bakanlık Yönetmeliğine eklenen dava konusu düzenleme ile mesleğe yarışma sınavı ile giren, üç yıllık yetişme döneminden sonra yapılan yeterlik sınavını başararak müfettişliğe atananlar arasından naklen denetim elemanı alım uygulamasıyla kariyer mesleğin yapısını koruma düşüncesiyle hareket edildiğinin ortaya çıktığı, naklen atanan müfettişlerin 25/11/2015-28/12/2015 tarihleri arasında Bakanlığın denetim alanları, mevzuatı ve uygulamaları hakkında eğitime tabi tutuldukları, dava konusu düzenlemede ve atama işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacılardan ... bakımından feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... bakımından davanın açılmamış sayılmasına, davacılardan ..., ..., ..., ..., ... ve ... bakımından ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacılar, 10.09.2011 tarihli ve 28050 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliğine, 09.07.2015 tarih ve 29411 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle eklenen Geçici 2. maddesi ile bu maddeye istinaden yapılan naklen başmüfettiş ve müfettiş alımına ilişkin idari işlemlerin, buna dayalı olarak yapılacak atama işlemlerinin iptalini istemektedirler.
10.09.2011 tarihli ve 28050 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliğine, 09.07.2015 tarih ve 29411 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle eklenen Geçici 2. maddesinde, ''(1) Bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendindeki eğitim şartlarını taşımak, ilgili mevzuatı uyarınca mesleğe özel yarışma sınavıyla girip en az üç yıllık yetişme döneminden sonra yapılan yeterlik sınavını başararak 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna göre müşterek kararla atanmış olmak (vergi müfettişleri açısından yeterlik sınavındaki sıralamada en başarılı %5'lik dilime girmek) şartıyla kurumlarında Başmüfettiş, Başdenetçi ve Başkontrolör unvanını taşıyanlar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına Başmüfettiş olarak, Müfettiş, Denetçi ve Kontrolör unvanını taşıyanlar ise Müfettiş olarak bu maddenin y