T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2018/28
Karar No : 2022/4470
DAVACI : ... Odası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
(Mülga ... Bakanlığı)
VEKİLİ : ...

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, 09/11/2017 tarihli ve 30235 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmeliğin, "Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesi İçin Gerekli Belgeler" başlıklı Ek-1'inin 4. maddesinin, oda üyelik belgesine yer verilmemesi yolundaki eksik düzenleme nedeniyle iptali istenilmektedir.
DAVACININ_İDDİALARI : Davacı tarafından, Yönetmeliğin iptali talep edilen düzenlemesinin Ziraat Yüksek Mühendisliği Hakkında Kanun ve Ziraat Mühendislerinin Görev ve Yetkilerine İlişkin Tüzük hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, mesleklerini serbest olarak icra edecek olan ziraat mühendislerinin odaya kayıtlı olmalarının zorunlu olduğu, zorunlu üyeliğin temininin ve denetiminin, oda kayıt belgesinin işe girişlerde ve mesleki eğitimlerde ibraz edilmesinin zorunlu olması ile sağlanabileceği ileri sürülmektedir.
DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idarece, ruhsatlandırma sorumlusu olarak sadece ziraat mühendislerinin görevlendirilme zorunluluğu bulunmadığı, oda kayıt zorunluluğuna ilişkin denetimin odanın yetkili organları ve denetim birimlerince yapılması gerektiği, Bakanlıklarının odaya kanunlarla verilmiş odaya kayıt ve bunun devam ettirilmesi zorunluluğunun takibi ile görevli olmadığı, ziraat mühendislerinin görev ve yetkileri ile çalışma alanlarına herhangi bir kısıtlama getirilmediği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ :.Dava konusu düzenlemenin, eksik düzenleme nedeniyle iptali gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 09/11/2017 tarihli ve 30235 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmeliğin Ek-1/4 maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Bitkilerin veya bitkisel ürünlerin her türlü zararlı organizmadan korunması veya bu tür organizmaların etkisinin önlenmesi, bitki ve bitkisel ürünlerin yetiştirildikleri ve muhafaza edildikleri ortamlarda zararlı organizmalara karşı kullanılacak ticari formdaki bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması ve piyasaya sunulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 18, 19, 20, 39 ve 42. maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 09/11/2017 tarihli ve 30235 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde, ''(1) Bakanlıktan bitki koruma ürünü ruhsatı alacak firmaların, EK-1’de yer alan Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesi İçin Gerekli Belgelerde belirtilen bilgi ve belgeleri Genel Müdürlüğe bir dilekçe ekinde sunarak EK-2’de yer alan Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesini almaları zorunludur. (2) Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesinin geçerlilik süresi 3 yıldır. (3) Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesinin geçerlilik süresinin uzatılması amacıyla firmalar, EK-1’in birinci, dördüncü, beşinci ve sekizinci maddelerinde istenilen belgeler ve daha önce düzenlenen belgenin aslı ile belgenin geçerlilik süresinin bitiminden bir ay önce Genel Müdürlüğe başvurur. Genel Müdürlükçe bilgi ve belgelerin uygun bulunması halinde söz konusu belgenin geçerlilik süresi, sürenin sona erdiği tarihten itibaren 3 yıl için yenilenir. (4) Firma adresinin, telefon ve faks numaralarının ve EK-1’in dördüncü, beşinci ve sekizinci maddelerinde belirtilen personelin değişmesi halinde, bu değişikliklerin bir ay içerisinde Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur. (5) Adres ve unvan değişikliğinde belge yenilenir. (6) Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesinin geçerlilik süresinin sona erdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde geçerlilik süresinin uzatılması amacıyla firmasınca başvuru yapılmaması halinde ikaza gerek kalmadan Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesi iptal edilir. (7) Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesi iptal edilen veya Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesi süre uzatma işlemi yapılmayan firmanın ithalat, ruhsatlandırma, ruhsat süresi uzatımı ile ilgili başvuruları kabul edilmez ve devam eden işleri durdurulur.'' hükmü yer almış, dava konusu Ek-1/4 maddesinde ise, ''Ruhsatlandırmadan sorumlu olarak görevlendirilen en az bir ziraat mühendisi veya bir kimyager/kimya mühendisi ile yapılan iş sözleşmesi ve bu kişinin üniversite diplomasının aslı veya firma yetkilisi tarafından onaylı sureti ile bu kişinin söz konusu firmanın bordrosunda olduğuna dair SGK belgesi'' bitki koruma ürünleri iştigal izin belgesi için gerekli belgeler arasında sayılmıştır.
Davacı ... Odası, dava konusu Yönetmelik hükmünün oda kayıt belgesinin aranmaması nedeniyle eksik düzenlendiğini öne sürmektedir.
6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 33. maddesinde, mühendislik mesleği mensuplarının mesleklerini icra edebilmek için ihtisaslarına uygun odaya kaydolmak ve üyelik niteliğini korumak zorunda oldukları hükmü yer almaktadır.
Meslek kuruluşlarına, üyelerinin nitelik ve niceliği, ürettikleri iş ve hizmetlerin toplumun temel ihtiyaçlarına yönelik olması ve ülke genelinde yaygınlığı, çoğulcu demokratik gelişim ortamında etkili bir sivil toplum örgütü rolünde bulunmaları, örgütlülüğün üyelere getirdiği yararlar ile toplum çıkarlarının uygun düzeylerde dengelenebilmesi ve demokratik toplum kültürünün kamu düzeninde olumsuzluk yaratmadan derinleştirilebilmesi amaçlarıyla kamusal nitelik kazandırılarak, Anayasanın 135. maddesinde yer verilmiştir.
Anılan madde kapsamında, mühendislerin ortak ihtiyaçlarını karşılamak, hak veya yararlarını korumak, meslek mensupları arasında mesleki etik, disiplin ve dayanışmayı korumak, mühendislik mesleğinin kamu ve kişi yararına uygulanıp geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla kurulmuş birer kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan odaların, söz konusu görevlerini hizmet gereklerine uygun ve meslek mensuplarını bağlayıcı bir şekilde yerine getirebilmeleri için, mesleklerini serbest olarak icra edecek mühendislerin odaya kayıt olmaları zorunluluğu getirilmiştir.
Odanın kuruluş amacını gerçekleştirebilmesi, ancak Oda tarafından düzenlenecek "ilgilinin odaya kayıtlı olduğunu ve mesleğini icraya bir engeli bulunmadığını" gösteren belgenin, işe girişlerde ibrazı zorunlu belge olarak kabulü ile mümkün olabilecektir.
Bu durumda, bitki koruma ürünleri iştigal izin belgesi için gerekli belgeler arasında arasında oda üyeliği belgesine yer verilmemesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, 09/11/2017 tarihli ve 30235 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmeliğin, "Bitki Koruma Ürünleri İştigal İzin Belgesi İçin Gerekli Belgeler" başlıklı Ek-1'inin 4. maddesinin, oda üyelik belgesine yer verilmemesi yolundaki eksik düzenleme nedeniyle iptali istemiyle açılmıştır.
Her ne kadar dava konusu düzenleme, 25/04/2021 tarihli ve 31465 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle değişikliğe uğramış ise de, söz konusu değişikliğin davanın esasına etkili olmadığı ve odaya kayıt zorunluluğuna yönelik bir düzenleme içermediği anlaşıldığından, işin esasına geçilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Bitki koruma ürünleri ile ziraî mücadele alet ve makinelerinin onayı ve üretimi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında, bitki koruma ürünleri, ziraî mücadele alet ve makineleri ile zararlı organizma mücadelesinde kullanılan diğer ürünlerin üretimine, ithalatına, kullanımına, ambalajlanmasına, etiketlenmesine, tanıtımına, nakliyesine, depolanmasına, reçeteli ya da reçetesiz satışına, onayına, kontrolüne ve teminine ilişkin işlemlerin Bakanlık tarafından belirleneceği, 2. fıkrasında da, bitki koruma ürünlerinin onaylanmasına ilişkin esasların Bakanlık tarafından belirleneceği kuralına yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 19. maddesinde, bitki koruma ürünlerinin toptan ve perakende satışı ile tanıtımına, 20. maddesinde de, bitki koruma ürünlerinin uygulanmasına, 39. maddesinde, bitki koruma ürünlerine yönelik yaptırımlara, 42. maddesinde ise, anılan yaptırımların uygulanması, tahsili ve itirazlara ilişkin hükümler yer almıştır.
Bitkilerin veya bitkisel ürünlerin her türlü zararlı organizmadan korunması veya bu tür organizmaların etkisinin önlenmesi, bitki ve bitkisel ürünlerin yetiştirildikleri ve muhafaza edildikleri ortamlarda zararlı organizmalara karşı kullanılacak ticari formdaki bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması ve piyasaya sunulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 18., 19., 20., 39. ve 42. maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 09/11/2017 tarihli, 30235 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan Bitki K