Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2015-1-95 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 16-06/120-54
Karar Tarihi : 24.02.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN,
Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Mert KARAMUSTAFAOĞLU, Mehmet Selim ÜNAL,
Burak SAĞLAM, Başak TEKÇAM, Hakan EREK
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Metropol Şirketler Grubu A.Ş.
Şehit Adem Yavuz Sokak No:9/1 Kızılay/Ankara
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş.
Yeşilyurt Mahallesi Erzincan Karayolu 1. Km Merkez/Sivas
(1) E. DOSYA KONUSU: Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin lisanssız elektrik üretimi
başvurularının değerlendirmesinde ayrımcılık yaparak 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesini ihlal ettiği iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Metropol Şirketler Grubu A.Ş. (METROPOL) tarafından yapılan
başvuruda özetle,
- METROPOL’ün bünyesindeki şirketler tarafından Çamlıbel elektrik dağıtım
bölgesinde olan trafo merkezleri (TM) için eksiksiz başvuru yapılmasına rağmen
anılan başvuruların, ilgili TM’de yeterli kapasite bulunmaması gerekçesiyle Çamlıbel
Elektrik Dağıtım A.Ş. (ÇEDAŞ) tarafından reddedildiği,
- İlgili TM kapasitelerinin ne zaman ve hangi şirketlere tahsis edildiğinin açıklanmadığı,
- ÇEDAŞ’ın kısıtlı bulunan TM kapasitelerinin tahsisinde taraflı davrandığı,
- ÇEDAŞ’a bekletilen veya reddedilen başvurularla ilgili ulaşılmaya çalışıldığı ama
hiçbir ÇEDAŞ yetkilisinin bu çağrılara yanıt vermediği
ifade edilerek, ÇEDAŞ hakkında gerekli işlemlerin yapılması talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 16.11.2015 tarih ve 5429 sayı ile
giren başvuru üzerine hazırlanan 31.12.2015 tarih ve 2015-1-95/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu’nun görüşülmesi sonucunda, 06.01.2016 tarih ve 16-01/17-M sayı ile önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir.
(4) İlgili karar uyarınca düzenlenen 16.02.2016 tarih ve 2015-1-95/ÖA sayılı Önaraştırma
Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 6. maddesini ihlal ettiği iddiasına yönelik olarak
ÇEDAŞ hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ve şikayetin reddedilmesi
gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.

16-06/120-54
2 / 12

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Hakkında İnceleme Yürütülen Teşebbüs: ÇEDAŞ
(6) Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 26.07.2010 tarih ve 2010/57 sayılı kararı uyarınca
18.02.2010 tarihinde gerçekleştirilen özelleştirme ihalesi sonucu Kolin İnşaat Turizm
Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınan, mevcut durumda ise, Cengiz Holding A.Ş.
(CENGİZ HOLDİNG), Limak Holding A.Ş. (LİMAK HOLDİNG), Kolin İnşaat Turizm Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (KOLİN İNŞAAT) tarafından ortak girişim şirketi olarak kurulan CLK Enerji
Yatırım A.Ş. (CLK ENERJİ) kontrolünde olan ÇEDAŞ, Sivas, Tokat ve Yozgat İllerinde
elektrik dağıtım faaliyetinde bulunmaktadır.
(7) CLK ENERJİ ayrıca, Bursa, Balıkesir, Çanakkale ve Yalova illerinde Uludağ Elektrik
Dağıtım A.Ş., Antalya, Isparta ve Burdur illerinde Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş., İstanbul
Avrupa Yakası’nda ise Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. aracılığıyla elektrik dağıtımını
gerçekleştirmektedir. 2014 yılında Uludağ dağıtım bölgesinde (…..) GWh, Çamlıbel
dağıtım bölgesinde (…..) GWh, Akdeniz dağıtım bölgesinde (…..) GWh Boğaziçi dağıtım
bölgesinde (…..) GWh, olmak üzere toplam (…..) GWh elektrik dağıtmıştır. CLK ENERJİ
bünyesinde ayrıca, elektriğin toptan satışı pazarında faaliyet göstermek üzere kurulan
CLK Enerji Ortaklığı Toptan Elektrik Satış A.Ş. unvanlı bir şirket mevcuttur.
(8) Bununla birlikte, CLK ENERJİ’nin ortakları elektrik üretimi alanında da faaliyet
göstermektedir. Bu kapsamda CENGİZ HOLDİNG’in (…..) MW, LİMAK HOLDİNG’in
(…..) MW ve KOLİN İNŞAAT’ın ise (…..) MW kurulu güce sahip elektrik üretim santralleri
bulunmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu1 ve Elektrik Dağıtım Faaliyeti
(9) 2001 yılında yürürlüğe giren 4628 sayılı Kanun ve onu takiben 2013 yılında yürürlüğe
giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (6446 sayılı Kanun) uyarınca rekabet
ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve
şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması hedeflenmiştir. Teşebbüsler lisans
almak kaydıyla 6446 sayılı Kanun uyarınca ayrıntılı olarak düzenlenen elektrik piyasası
faaliyetlerini yürütebilmektedirler. Önaraştırma konusu iddialar açısından önem taşıyan
kavramlardan “dağıtım faaliyeti” anılan Kanun’un üçüncü maddesi uyarınca “Elektrik
enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden nakli” ve “dağıtım şebekesi” ise yine aynı
maddede “Bir dağıtım şirketinin, lisansında belirlenmiş dağıtım bölgesinde işlettiği elektrik
dağıtım tesisleri ve şebekesi” olarak tanımlanmıştır. Bu anlamda dağıtım şirketleri de
belirlenen bölgelerde tekel olarak elektrik dağıtımı ile iştigal eden teşebbüslerdir.
(10) Dağıtım şirketi, doğal tekel niteliğindeki dağıtım şebekesini elinde bulundurmaktadır ve
bu anlamda önemli bir pazar gücüne sahiptir. Dolayısıyla, düzenlemeler çerçevesinde
dağıtım şirketine bir hukuki ayrıştırma yükümlülüğünün getirildiği anlaşılmaktadır. 6446
sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişiler bir dağıtım
şirketine ve dağıtım şirketi de piyasa faaliyeti gösteren tüzel kişilere doğrudan ortak
olamaz, dağıtım faaliyeti dışında bir faaliyetle iştigal edemez. Ayrıca yine aynı madde
uyarınca dağıtım şirketi, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım
sistemi kullanıcılarına, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda ayrım gözetmeksizin
hizmet sunmakla yükümlüdür. Dolayısıyla dağıtım şirketinin ayrımcılık yapmamakla
yükümlü kılındığı anlaşılmaktadır.

1 30.3.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete.
16-06/120-54
3 / 12

(11) Önaraştırma konusu iddialar açısından son olarak dikkate alınması gereken hüküm 6446
sayılı Kanun’un “Lisanssız Yürütülebilecek Faaliyetler” üst başlığını taşıyan 14.
maddesinde yer almaktadır. Bu madde kapsamındaki faaliyetler anılan Kanun’da
düzenlenen diğer faaliyetler gibi şirket kurma ve lisans alma yükümlülüğüne tabi olmadan
yürütülebilmektedir. Bu anlamda söz konusu faaliyetler konusunda diğer piyasa
faaliyetlerine göre, göreceli olarak pazara girişi daha kolay kılan bir hukuki çerçeve
çizilmiştir. Söz konusu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca kurulu gücü azami
bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri lisanssız faaliyetler
arasında sayılmaktadır. Yine anılan maddenin ikinci fıkrası uyarınca Bakanlar Kurulu,
rekabetin gelişmesi, iletim ve dağıtım sistemlerinin teknik yeterliliği ve arz güvenliğinin
temini ilkeleri çerçevesinde, lisanssız faaliyet yapabilecek yenilenebilir enerji
kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin kurulu güç üst sınırını kaynak bazında beş katına
kadar artırmaya yetkilidir. Dolayısıyla halihazırda bir megavat (1MW) olarak belirlenen
lisanssız üretim üst sınırının Bakanlar Kurulu kararıyla artırılması mümkündür.
I.2.2. İlgili Ürün Pazarı
(12) Önaraştırma konusu iddialar ve bu çerçevede incelenen hususlara bakıldığında ele
alınan unsurun dağıtım şirketlerinin bölgelerinde kurulan lisanssız üretim başvurularına
ilişkin uygulamalarının geldiği görülmektedir. Bu çerçevede lisanssız üretim faaliyeti
kapsamında şebekeye bağlantı için bölgede faaliyet gösteren dağıtım şirketine
başvurulmaktadır. Dağıtım şebekesinin durumunu en iyi bilen teşebbüs olarak dağıtım
şirketleri mevzuat hükümleri uyarınca lisanssız üretime ilişkin bağlantı başvurularını
değerlendirmektedirler. Kısıtlı bir kaynak olan hat ve trafo merkezi kapasiteleri üretim
santrallerinin faaliyete geçmesi için en önemli unsurların başında gelmekte ve bu
anlamda bir hat üzerinden trafo merkezine bağlanamayan santrallerin lisanssız üretim
faaliyeti kapsamında ürettikleri fazla enerjiyi satmaları mümkün olmamaktadır. Lisanssız
üretim faaliyeti kapsamında üretilen fazla elektriğin satılabilmesi için mutlaka şebekeye
erişim sağlanması gereklidir. Bu anlamda dağıtım şirketlerince yapılan değerlendirme ve
bunun sonucunda verilecek uygun bağlantı görüşü lisanssız üretim faaliyeti için pazara
girişin ilk şartı olarak ön plana çıkmaktadır.
(13) Dolayısıyla ilgili pazar tanımı açısından bakıldığında, lisanssız elektrik üretim tesislerine
yönelik olarak dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmesi beklenen şebeke bağlantısı
hizmeti, dağıtım faaliyetinin bir parçası olarak değerlendirilmelidir. Bu çerçevede daha
önceki pek çok Kurulu kararında dağıtım faaliyetine ilişkin olarak tanımlanan “elektrik
dağıtım hizmetleri pazarı”, mevcut dosya açısından da ilgili ürün pazarı olarak
tanımlanabilecektir. Ayrıca dosya kapsamında, iddia konusu davranışın elektrik üretim
faaliyetini etkilemesi sebebi ile “elektrik üretimi pazarı” da ayrı bir ilgili ürün pazarı olarak
tanımlanabilecektir.
I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
(14) ÇEDAŞ’ın elektrik dağıtım faaliyetini gerçekleştirdiği “Sivas, Tokat ve Yozgat illeri” ilgili
coğrafi pazar olarak belirlenmiştir.

16-06/120-54
4 / 12

I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Yapılan Tespitler
I.3.1.1. Yapılan İncelemelerde ve Görüşmelerde Elde Edilen Bilgiler
(15) ÇEDAŞ Genel Müdürlüğü’nde yapılan yerinde incelemede alınan belgelerden, lisanssız
üretim başvurularına yönelik olarak ÇEDAŞ Lisanssız Elektrik Üretim Bağlantı Görüşü
Verme Komisyonu tarafından öncelikle “Ön (Evrak) Değerlendirmesi” yapıldığı, bu
aşamada eksik evrak bulunan başvurulara eksikliklerin tamamlanması amacıyla süre
verildiği ve zamanında tamamlanan başvuruların ön değerlendirmeyi geçtiği
görülmektedir. Sonrasında söz konusu başvuruların “Teknik Değerlendirme”ye alınarak
karara bağlandığı görülmüştür. Teknik değerlendirmelerin ise DigSlient Power Factory
adı verilen program aracılığıyla gerçekleştirilen teknik hesaplamalar doğrultusunda
yapıldığı anlaşılmaktadır.
(16) Bununla birlikte yapılan incelemede, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığına (Bakanlık) ve
EPDK’ya dosya konusu iddialara benzer nitelikteki iddiaları içeren şikayetlerin ulaştığı ve
bu kurumların şikayetler kapsamında ÇEDAŞ’tan bilgi istedikleri konularla ilgili olarak
ÇEDAŞ tarafından ayrıntılı bir teknik analiz ile reddedilen lisanssız üretim başvurularına
ilişkin gerekçelerin ortaya konulduğu görülmüştür.
I.3.1.2. ÇEDAŞ Tarafından Gönderilen Bilgi ve Belgeler
(17) ÇEDAŞ’tan gelen cevabi yazıda temel olarak, lisansız üretim başvurularına ilişkin süreç
ile yapılan değerlendirmede dikkate alınan kriterlere ilişkin açıklama yapılmış ve 2014-
2015 yıllarına ait olmak üzere ÇEDAŞ’a yapılan lisanssız üretim başvuruları ile söz
konusu başvuruların durumlarına ilişkin bilgi verilmiştir. Söz konusu süreç içerisinde
ÇEDAŞ tarafından yapılan ön ve teknik değerlendirmelerin Elektrik Piyasasında
Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik (Yönetmelik) ve Lisanssız Elektrik
Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliği (Tebliğ) çerçevesinde
yapıldığı ve önemli kriterlerin aşağıda sunulan şekilde olduğu ifade edilmiştir:
“1.Ön değerlendirme aşamasında eksik evrak beyanında belirtilen eksiklikleri 10 iş
günü içerisinde tamamlamamasından kaynaklı red.
2.Bağlanabilirlik oranından red.(Yönetmelik gereği Bağlanabilirlik oranı> 70 olmalı)
3.TEİAŞ Genel Müdürlüğünün bildirmiş olduğu Trafo Merkezi kapasitesinden red.
4.Dağıtım hattında oluşan gerilim düşümü-gerilim dalgalanması nedeniyle red.
(gerilim düşümü %7, güç kaybı %5 değerini aşmayacak )
5.Dağıtım hat kapasitesi nedeniyle red.
6.AG başvurular için, Dağıtım transformatörü kapasitesi nedeniyle red.
7.TEİAŞ Genel Müdürlüğünün bildirim yaptığı yan yana kapasitesi nedeniyle red.
8.YEGM teknik değerlendirme sonucuna göre red.
9.Teknik değerlendirme sonucu olumlu görüş verilen başvuru için 30 gün içerisinde
çağrı mektubu talebi yapılmamasından kaynaklı red.
10.Çağrı mektubu verilmiş başvurular için 90 gün içerisinde üretim tesisi ve varsa
irtibat hattı için projesini yetkili Kurum onayına sunmaması nedeni ile red.
11.Çağrı mektubu verilmiş başvurular için 180 gün içerisinde bağlantı anlaşması
imzalanması için başvurulmadığı için red.(Tebliğ 10. Madde gereği)”

16-06/120-54
5 / 12

(18) Bununla birlikte, ÇEDAŞ tarafından yapılan teknik değerlendirmede, DigSlient Power
Factory programında güncel verilerle modellenen tek hat şeması ile kısa devre hesapları,
bağlanabilirlik oranı hesaplaması, gerilim dalgalanması hesaplamasının yapıldığı, gerilim
düşümü ve güç düşümü hesabının Excel programı ile de ayrıca yapıldığı ve bu iki
yöntemle elde edilen değerlerin teknik değerlendirmeye esas kabul edilerek başvuruların
olumlu veya olumsuz olarak sonuçlandırıldığı belirtilmiştir. ÇEDAŞ’ın gönderdiği cevabi
yazıya göre, söz konusu bölgeye 2016 Ocak ayına kadar toplam 845 adet ve toplam 718
MW kurulu gücünde başvuru yapılmış olup, 3,5 MW kurulu güce sahip 7 tesis devreye
alınmış, 142.409 MW kurulu güce sahip 184 adet başvuru olumlu yayınlanmış, 546 adet
başvuru iptal edilmiş, 88 MW Kurulu gücündeki 108 adet başvurunun ise değerlendirmesi
devam etmektedir. Mevcut önaraştırma kapsamında 2014 ve 2015 yıllarına ait güneş
enerjisi santralleri (GES) başvuruları ele alınmış olup, ÇEDAŞ’ın cevabi yazısından
aşağıdaki tablolar elde edilmiştir:
Tablo 1 – 2014 ve 2015 Yıllarına Ait GES Başvuruları
2014 2015
Olumlu Başvurular 49 122
Reddedilen Başvurular 17 428
Iptal - 180 Günde Yükümlülüğünü Yerine Getirmedi 5 -
Iptal - Çağri Mektubunu Teslim Almadı 1 -
Iptal - Başvuru Sahibinin Talebi Ile 1 58
TEIAŞ Görüşü Bekleniyor - 37
Eksik Evrak Bekleniyor - 21
Değerlendirme Aşamasında - 47
TOPLAM BAŞVURU 73 713

2014 ve 2015 yıllarında olumlu bulunan ve reddedilen başvurulara ilişkin aylık bazda
detaylı bilgiye ise aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir:
Tablo 2 – 2014 ve 2015 Yıllarına Ait Aylık Bazda GES Başvuruları
Olumlu Başvurular Reddedilen Başvurular
Oca.14 1 -
Şub.14 2 -
Mar.14 1 -
Nis.14 - 1
May.14 - -
Haz.14 1 2
Tem.14 - 3
Ağu.14 7 4
Eyl.14 1 1
Eki.14 - -
Kas.14 12 1
Ara.14 24 5
Oca.15 13 22
Şub.15 13 36
Mar.15 14 22
Nis.15 45 15
May.15 2 73
Haz.15 3 93
Tem.15 10 56
Ağu.15 6 45
Eyl.15 12 55
Eki.15 1 6
Kas.15 3 5
Ara.15 - -
Toplam 171 445

16-06/120-54
6 / 12

Tablo 3– 2014 ve 2015 Yıllarında Reddedilen GES Başvuruları ve Gerekçeleri

Eksik/
yanlış
evrak
Bağlan.
oranı
Hat
kap.
Hat kap.
TEIAŞ
TM kap.
TEİAŞ
TM kap.
TEIAŞ
yanyana
kap.
Arazi sıfatı
uygun
değil
Hat kap.-
ger. dal. ve
güç kaybı
Oca.14 - - - - - - - -
Şub.14 - - - - - - - -
Mar.14 - - - - - - - -
Nis.14 1 - - - - - - -
M