Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2017-5-44 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 18-09/170-84
Karar Tarihi : 29.03.2018
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN
Şükran KODALAK, Mehmet AYAN
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, Hasan ADIYAMAN, Eren YALDIZLI,
Merve BİROĞLU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Re’sen/İhbar
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Modern Beton San. Tic. A.Ş.
Belevi Mah. Fabrika Küme Evleri No:10/1 Çal Denizli
- Canatanlar İnşaat Akar. Tar. Ürn. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Yenikent Mah. Hisartepe Mevki Söke Aydın
- Taşyakan İnşaat Malzemeleri Ltd. Şti.
Cumhuriyet Mah. Akeller Cad. No: 58 Söke Aydın
- Mendeş Yapı Grup Beton İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.
Karaova Mah. Tüllüoğlu Dağı Kümesi No:1 Kuşadası Aydın
- Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve
Tic. A.Ş.
Egemenlik Mah. Eski Kemalpaşa Cad. No:4B 35070 Işıkkent
Bornova İzmir
- Batıbeton Sanayi A.Ş.
Ankara Cad. No: 335 Bornova İzmir
(1) E. DOSYA KONUSU: Aydın ili Kuşadası ve Söke ilçelerindeki hazır beton
firmalarının aralarında anlaşarak müşteri paylaşımı yapmak ve fiyatları
belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 28.11.2017 tarih ve
8743 sayı ile intikal eden ihbarda özetle, Aydın ili Kuşadası ve Söke ilçelerinde hazır
beton üretimi yapan beton santrallerinin her hafta toplanarak beton ihtiyacı olan
firmaları belirledikleri, müşteri paylaşımı ve fiyat tespiti yapmak suretiyle pazardaki
rekabetçi yapının oluşmasını engelledikleri ifade edilerek 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) kapsamında gereğinin yapılması
talep edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Söz konusu ihbara istinaden hazırlanan 11.12.2017 tarih ve
2017-5-44/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun (Kurul) 21.12.2017 tarihli
toplantısında görüşülmüş ve 17-42/678-M sayı ile dosya konusu iddialara yönelik
18-09/170-84
2/14

olarak Batıbeton Sanayi A.Ş. (BATIBETON), Taşyakan İnşaat Malzemeleri Ltd. Şti.
(TAŞYAKAN İNŞAAT), Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve
Tic. A.Ş. (ÇİMBETON), Modern Beton San. Tic. A.Ş. (MODERN BETON), Canatanlar
İnşaat Akar. Tar. Ürn. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (CANATANLAR İNŞAAT) ve Mendeş
Yapı Grup Beton İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş. (MENDEŞ BETON) hakkında 4054
sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar
verilmiştir.
(4) Önaraştırma sürecinde, 13.02.2018 tarihinde MODERN BETON, CANATANLAR
İNŞAAT, TAŞYAKAN İNŞAAT ve BATIBETON’da, 14.02.2018 tarihinde ise MENDEŞ
BETON ve ÇİMBETON’da yerinde incelemeler yapılmıştır. Ayrıca taraflardan Ocak
2016 - Aralık 2017 dönemini kapsayan bazı veriler talep edilmiş ve ilgili veriler Kurum
kayıtlarına girmiştir.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, MODERN BETON, CANATANLAR İNŞAAT,
TAŞYAKAN İNŞAAT, BATIBETON, MENDEŞ BETON ve ÇİMBETON hakkında
dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
I. İNCELEME, GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Teşebbüsler
I.1.1. MODERN BETON
(6) MODERN BETON 1993 yılında Eren Holding bünyesinde Denizli Çimento iştiraki
olarak kurulmuştur. Denizli Çimento ve MODERN BETON 10.11.2014 tarihinde Ordu
Yardımlaşma Kurumu (OYAK) tarafından satın alınmıştır. Bu tarih itibarıyla şirket
OYAK bünyesinde faaliyetine devam etmektedir. Teşebbüsün Aydın hazır beton tesisi
2017 Aralık itibarıyla yine OYAK grubu altında faaliyet gösteren Oyak Beton Sanayi ve
Ticaret A.Ş.’ye devredilmiştir. MODERN BETON hâlihazırda yaklaşık (…..) m3/ay
üretim kapasitesiyle Ege ve Batı Akdeniz Bölgelerinde faaliyet göstermektedir.
I.1.2. MENDEŞ BETON
(7) MENDEŞ BETON Mendeş Şirketler Grubunun bir parçasıdır. İlgili grup ilk hazır beton
tesisini 1995’te Muş’ta kurmuştur. 2007 yılında saatte (…..) m3 kapasiteli tesisi
Aydın’da, 2013 yılında saatte (…..) m3 kapasiteli tesisi İzmir Gaziemir’de (Sarnıç
tesisi), 2014 yılında saatte (…..) m3 kapasiteli tesisi ise Kuşadası’nda faaliyete
geçmiştir.
I.1.3. ÇİMBETON
(8) ÇİMBETON, 1985 yılında hazır beton üretimi, satışı ve dağıtımı amacı ile kurulmuş
halka açık bir şirkettir. ÇİMBETON ile aynı ekonomik bütünlük içinde çimento üreticisi
olan Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk A.Ş. (ÇİMENTAŞ), Kars Çimento Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (KARS ÇİMENTO) ve atık yönetimi ve çimento alanında faaliyette olan
Recydia Atık Yönetimi Yenilenebilir Enerji Üretimi Nakliye ve Lojistik Hizmetleri San.
ve Ticaret A.Ş. bulunmaktadır. %49,65’i halka açık olan ÇİMBETON’un hisselerinin
%50,29’u ÇİMENTAŞ’a ve %0,06’sı KARS ÇİMENTO’ya aittir. Teşebbüs 15 farklı
noktadan ağırlıklı olarak İzmir ili olmak üzere Ege ve Marmara Bölgesinde faaliyet
göstermekte ve teşebbüsün yaklaşık (…..) m³/ay hazır beton üretim kapasitesi
bulunmaktadır.
18-09/170-84
3/14

I.1.4. BATIBETON
(9) Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayii A.Ş (BATIÇİM) bünyesinde 1986 yılında İzmir
Bornova‘da hazır beton üretimine başlayan şirket, BATIÇİM’in çimento işletmesi
bünyesinden çıkartılarak 31.12.2015 tarihinden itibaren BATIBETON adıyla ayrı bir
tüzel kişilik olarak faaliyet göstermektedir. BATIBETON’un sermayesinin %100’ü
BATIÇİM’e aittir. Şirketin dokuz tane İzmir ili ve ilçelerinde, dört tane Aydın ili ve
ilçelerinde olmak üzere toplam 20 hazır beton tesisi bulunmaktadır. BATIBETON
Aydın ili ve ilçelerinde yaklaşık (…..)m³/ay olmak üzere toplamda yaklaşık (…..)m³/ay
hazır beton üretebilme kapasitesine sahiptir.
I.1.5. TAŞYAKAN İNŞAAT
(10) TAŞYAKAN İNŞAAT 1997 yılında kurulmuş olup, çimento, alçı, harç, kireç, mozaik,
demir, tuğla, gaz beton, hazır beton vb. inşaat malzemeleri ticareti ile iştigal
etmektedir. Aydın ili Söke ve Ortaklar ilçelerinde hazır beton tesisi olan teşebbüsün
Söke tesisinin (…..)m³/ay, Ortaklar tesisinin (…..)m³/ay hazır beton üretim kapasitesi
bulunmaktadır.
I.1.6. CANATANLAR İNŞAAT
(11) Canatanlar Grup bünyesinde faaliyet göstermekte olan CANATANLAR İNŞAAT,
Aydın’ın Söke ilçesinde faaliyetlerini sürdürmekte olup (…..)m³/ay hazır beton üretim
kapasitesine sahiptir.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(12) Hazır beton, belirli oranlarda çimento, doğal veya yapay agrega, su ve belli katkı
malzemelerinin mikserle karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir.
Hazır beton ürünleri, kullanım amaçları bakımından C14, C16, C18, C20, C25 ve
C25+ gibi alt kategorilere ayrılabilse de, alt ürün grupları arasında yüksek arz ikamesi
bulunmaktadır. Kurul’un konuya ilişkin önceki kararları da dikkate alınarak, söz
konusu ürünlere ilişkin alt ürün pazarlarının ayrıca tanımlanmasına gerek olmayıp
dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “hazır beton pazarı” olarak tanımlanmıştır.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
(13) Hazır beton, üretildikten sonra yaklaşık 1-2 saat içinde tüketilmesi gereken, bu
sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli bir mesafeden daha uzak bölgelere
taşınması teknik ve ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Gerek bu
özellikleri ve gerekse yüksek taşıma maliyetleri nedeniyle hazır beton, üretildiği
tesisten en fazla yaklaşık 50 - 55 km uzaklığa götürülebilmektedir.
(14) Hakkında inceleme yapılan teşebbüsler, Aydın ili merkez ve nispeten merkeze yakın
ilçeler, Kuşadası ve Söke ilçelerinde faaliyet göstermektedirler. Başvurudaki iddialar
Aydın’ın Söke ve Kuşadası ilçeleri için yoğunlaşmış, bu ilçelerde hazır beton tesisi
bulunan teşebbüslerin müşteri paylaştığı ve fiyat tespit ettiği iddia edilmiş, aynı
teşebbüslerin Aydın merkezde de benzer eylemlerde bulunduğu belirtilmiştir. Aydın’ın
ilçelerinin merkeze uzaklıkları dikkate alındığında Aydın merkezden Buharkent, Didim
ve Karacasu ilçeleri hariç diğer ilçelere hazır betonun 50-55 km’lik taşıma alanı
çerçevesinde hazır beton satışının yapılabilmesi mümkündür. Her ne kadar Aydın
18-09/170-84
4/14

merkezden Söke ve Kuşadası ilçelerine hazır beton satışının yapılabilmesi mümkün
olsa da, başvurudaki iddialar özelinde Söke ve Kuşadası ilçelerinin ayrı bir coğrafi
pazar olarak belirlenmesi daha uygun bulunmuştur. Bu çerçevede dosya kapsamında
ilgili coğrafi pazar “Aydın Kuşadası ve Söke İlçeleri” ve “Aydın Merkez” olarak
belirlenmiştir.
I.3. Dosya Kapsamında Yapılan İnceleme ve Tespitler
I.3.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler
(15) Yukarıda yer verildiği üzere, dosya kapsamında BATIBETON, MODERN BETON,
TAŞYAKAN İNŞAAT, CANATANLAR İNŞAAT, ÇİMBETON ve MENDEŞ BETON’da
yerinde incelemeler yapılmıştır. Yapılan yerinde incelemelerde aşağıdaki belgeler elde
edilmiştir:
(16) Belge 1: CANATANLAR İNŞAAT’ın Söke Santrali Şefi (…..)’ın odasında bulunan
defterde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..)hafta sonuna kadar eski fiyat devam edeceğini, bağlantı yapmak
isteyenler hafta sonuna kadar eski fiyattan bağlantı yapabileceğini söylemiş.
(…..) 10,000 m³ kendi projeleri için kullanacağı betonu (…..)eski fiyat bağlamış
…
Kuşadası belediyesi çimento ihalesi (…..) 5000 TON. (…..) Süzgeç Gri evler
5000 m³ (…..) TL verildi. (…..).(…..) 170 TL.
(…..)180 TL. İkisi de (…..) Direk bağlayacak gibi.”
(17) Belge 2: BATIBETON Akhisar Tesis Yetkilisi (…..) tarafından BATIBETON Kuzey
Bölge Pazarlama Şefi (…..)’a, (…..)’a, (…..)’e ve BATIBETON Güney Bölge
Pazarlama Şefi (…..)’ye 12.02.2018 tarihinde gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler
yer almaktadır:
“Merhaba (…..)bey,
12.02.2018 Akhisar Tesisi Pazarlama Faaliyet Raporu
-Bölgeden Elde Edilen Belgeler ve İzlenimler
-Müşterilerimizden, piyasadan ve bayilerimizden edinilen bilgiler aşağıda
sunulmuştur:
(…..).: Müşterimiz (…..) bey, 2 projesini C30: (…..) TL/M3 iş bitimine kadar sabit
fiyat ile (…..)ile anlaştığını bildirmiştir. Biz yeni işi için C30: (…..) TL/M3
vermiştik. Fiyat yüksekliği ve sabitlik veremediğimiz için (…..)ile anlaştığını
bildirmiştir. Yaklaşık (…..) m3.
(…..): Müşterimiz (…..) Bey son zamlar ve devam eden işlere uygulanan fiyat
farkları nedeniyle C30: (…..) TL/M3 iş bitimine göre sabit fiyattan yeni yerini
(…..) ile anlaştığını bildirmiştir. 12 dairelik diğer işi için tekrar görüşeceğiz …”
(18) Belge 3: BATIBETON Akhisar Tesis Yetkilisi (…..) tarafından BATIBETON Kuzey
Bölge Pazarlama Şefi (…..)’a 09.02.2018 tarihinde gönderilen e-postada aşağıdaki
ifadeler yer almaktadır:
18-09/170-84
5/14

“Merhaba (…..),
09.02.2018 Akhisar Tesisi Pazarlama Faaliyet Raporu
-Bölgeden Elde Edilen Belgeler ve İzlenimler
-Müşterilerimizden, piyasadan ve bayilerimizden edinilen bilgiler aşağıda
sunulmuştur:
…
(…..).:(…..) Bey ile fiyat konusunda anlaşmıştık fakat sabitlik talebi vardır. Fiyat
sabitliği veremeyeceğimizi söyledik. (…..) bey fiyatlardaki aşırı artışlar nedeniyle
kendilerinde güvensizlik oluştuğunu belirtmektedir. Diğer firmaların anlaşma
yaparak fiyatı sabitlemeleri bizim yeni iş almamızda engel teşkil etmektedir …”
(19) Belge 4: BATIBETON Gaziemir Tesis Yetkilisi (…..) tarafından BATIBETON Güney
Bölge Pazarlama Şefi (…..)’ye ve BATIBETON Kuzey Bölge Pazarlama Şefi (…..)’a
12.02.2018 tarihinde gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Merhaba,
12.02.2018 Gaziemir Tesisi Pazarlama Faaliyet Raporu
-Müşterilerimizden, piyasadan ve bayilerimizden edinilen bilgiler.
(…..) konut inşaatı/600m3/Kent Beton’dan (…..) TL, Oyak Modern’den (…..) TL
ve Çimbeton’dan (…..)TL C30 fiyatı aldıkları bilgisi vardır. C30: (…..)TL fiyat
teklifimiz iletildi./5-10km …”
(20) Belge 5: BATIÇİM Pazarlama ve Satış Müdürü (…..) tarafından BATIBETON Kuzey
Bölge Pazarlama Şefi (…..)’a ve BATIBETON Akhisar Tesis Yetkilisi (…..)’ya
02.02.2018 tarihinde gönderilen e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“(…..) bey merhaba
Fiyat artışı sebebinin maliyetlerimizdeki inanılmaz artış olduğunu müşteriye
anlatın lütfen. Yoksa kim müşteri kaybetmek ister. Bu yüzden müşteriyi rakibe
kaçırıyoruz.
İyi çalışmalar.”
(21) Belge 6: BATIBETON Akhisar Tesis Yetkilisi (…..) tar