(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 40, 42, 43)

Davacı vekili 12.12.2012 tarihinde AYİM'de kayda geçen dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 12'nci P.Tug.K.lığı emrinde l'inci Mekanize Piyade Tabur Komutanı olarak görev yaptığını, 02.05.2006 tarihinde tabur komutanlığında görevli bir uzman çavuşa ait kredi kartıyla borçlanılarak tabura bilgisayar alınması ve tabur çay ocakları gelirinden ödeme yapılması şeklinde bir eylemde bulunduğundan bahisle o tarihte görevde bulunan Tugay Komutanı tarafından eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı idari tahkikat raporuna istinaden 20.09.2006 tarihinde verilen soruşturma emri üzerine 12'nci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı Askeri Savcılığınca düzenlenen 16.02.2007 tarihli iddianameyle memuriyet nüfuzunu sair suretle kötüye kullanmak suçundan kamu davası açıldığını, yine 01.09.2006 tarihinde Tabur Komutanının ihtiyacı olan malzemeleri piyasadan bedel ödenmeden satın almak ve böylece emirlere aykırı olarak piyasaya borçlanmak şeklinde bir eylemde bulunduğundan bahisle o tarihte görevde bulunan Tugay Komutanı tarafından eksik inceleme ve değerlendirme ile 02.03.2007 tarihinde verilen soruşturma emri üzerine 12'nci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı Askeri Savcılığınca düzenlenen 18.09.2007 tarihli iddianameyle görevi kötüye kullanmak suçundan kamu davası açıldığını, memuriyet nüfuzunu sair suretle kötüye kullanmak suçundan Askeri Mahkemece 05.09.2007 tarihinde verilen beraat kararının Askeri Yargıtay'ca usulden bozulması üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda Askeri Mahkemece 22.12.2010 tarihinde beraat kararının Askeri Yargıtay'ca 09.05.2012 tarihinde onandığını, görevi kötüye kullanmak suçundan Askeri Mahkemece 04.06.2008 tarihince beraat kararının Askeri Yargıtay'ca 27.01.2009 tarihinde onandığını, her iki beraat kararının 29.06.2012 tarihinde tebliğ edildiğini, idare adına görev ifa eden Tugay Komutanı konumundaki idare ajanlarının soruşturma aşamasındaki özensiz, dikkatsiz sübjektif davranışları ve haksız işlemleri sonucunda müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını belirterek, bu konuda 29.08.2012 tarihinde yapılan idari müracaata cevap verilmemesi nedeniyle müvekkilinin maddi zararlarını karşılamak üzere 50.000,00 TL. maddi tazminat, olay nedeniyle duyduğu üzüntü karşılığı olarak 50.000,00 TL. manevi tazminat olarak toplam 100.000,00 TL. tazminat ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

AYİM Genel Sekreterliğinin 04.01.2013 tarih GENSEK:2012/4467/İd.Ks. sayılı yazısı ile yazılı Tazminat davasının olayın oluşundan 1 -5 yıl sonra açılması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi için dosya AYİM 2'nci Daire Başkanlığına gönderilmiştir. AYİM 2'nci Daire Başkanlığının 16.01.2013 tarih, K. 2013/34 sayılı kararı ile dava dosyasının AYİM 3ncü dairesine tevdiine karar verilmiştir.

Dava dilekçesi ve ekinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Ağrı 12'nci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı emrinde görevli iken, Ankara 28'inci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığına tayin olan ve oradan 04.05.2007 yılında emekli olan davacı hakkında Ağrı 12'nci Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı Askeri Savcılığınca "memuriyet nüfuzunu sair surette kötüye kullanmak suçundan 16.02.2007 tarihinde dava açıldığı, dava açılmadan önce olayla ilgili İdari tahkikat yaptırıldığı, buna müteakip yine olayla ilgili 20.09.2006 tarihinde Tugay Komutanı tarafından soruşturma emri verildiği, davacı hakkında mahkemece atılı suçundan dolayı 05.09.2007 tarihinde beraat karan verildiği, kararın Askeri Yargıtay 2'nci Dairesinin 24.02.2010 gün, 2010/547-533 esas ve karar sayılı bozma ilamı ile usul yönünden bozulmasına karar verildiği, mahkemece davacı hakkında bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda 22.12.2010 gün, 2010/817-936 esas ve karar sayılı kararı ile davacının beraatına karar verildiği, kararın Askeri Yargıtay'ca onanmak suretiyle 09.05.2012 tarihinde kesinleştiği, yine davacı hakkında görevi kötüye kullanmak suçundan 18.09.2007 tarihinde aynı yer Askeri Savcılığınca kamu davası açıldığı, dava açılmadan önce olayla ilgili Tugay Komutanınca 02.03.2007 tarihinde soruşturma emri verildiği, davacı hakkında açılan görevi kötüye kullanmak suçundan mahkemece 04.06.2008 gün, 2008/424-303 esas ve karar sayılı kararı ile beraat karan verildiği, bu karann Askeri Yargıtay'ca 27.01.2009 tarihinde onanmak suretiyle kesinleştiği, her iki kararında kesinleşme şerhli olmak üzere 29.06.2012 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, bunun üzerine davacı vekilinin müvekkiline maddi ve manevi tazminat ödenmesi için 29.08.2012 tarihinde Milli Savunma Bakanlığına başvuruda bulunduğu, ancak idarenin bu başvuruya cevap vermemesi üzerine iş bu davanın 12.12.2012 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Anayasanın 125'inci maddesinde idarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlü olduğu hüküm altına alınmıştır. İdarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır.

İdarenin hukuki sorumluluğu için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenilebilir nitelikte olması, zarar ile eylem veya işlem arasında illiyet bağının kurulması aranmaktadır.

Davacı vekilinin dilekçesindeki açıklamalar ve dilekçe ekindeki belgelerin değerlendirilmesi sonucu, tazminat talebinin idare adına görev ifa eden Tugay Komutanı konumundaki idare ajanlarının soruşturma aşamasındaki özensiz, dikkatsiz ve sübjektif davranışları nedeniyle yapıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacının tazminat talebi idari işlemden kaynaklanan bir taleptir. Tazminat istemi idari soruşturma yapılmasına, eksik inceleme ve değerlendirme üzerine verilen soruşturma emirlerine dayandırılmıştır.

İdari davalarda süre kamu düzenine ilişkin olduğundan öncelikle ele alınması gereken bir husustur. 1602 Sayılı Kanunun 40'inci maddesinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde dava açma süresinin her çeşit işlemlerde yazılı bildirim tarihinden itibaren altmış gün olduğu, 42'nci maddesinde ilgililerin haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla doğrudan tam yargı davas