(2709 S. K. m. 132) (2547 S. K. m. 2, 44, Geç. m. 58) (4566 S. K. m. 4, 39) (Harp Okulları Yönetmeliği m. 81, 86)

Davacı 08.09.2011 tarihinde Pendik 2'nci Asliye Hukuk Mahkemesi ve bu yolla 12.09.2011 tarihinde AYİM'de kayıtlarına geçen dava dilekçesi ile bilahare vekili marifetiyle gönderilen ve 21.12.2011 tarihinde kayıtlara geçen cevaba cevap dilekçesinde özetle, Deniz Harp Okulu K.lığı Deniz Bilimleri ve Mühendisliği Enstitüsünde Eylül 2004 ayı içerisinde bilgisayar mühendisliği dalında doktora öğrenimine başladığını, eğitimin 2 yıllık dersler bölümünün görev sorumluluğu verilmeden enstitü bünyesinde geçtiğini, tez bölümünün ise görev üzerinden geçtiğini, belirtilen süre içinde tez çalışmalarını tamamlayamaması sebebiyle Deniz Harp Okulunun 15.07.2011 tarihli işlemiyle doktora öğreniminden ilişiğinin kesildiğini, tezinin tamamlayamamasının sebebinin kendisinden kaynaklanmadığını, idarenin tez danışmanı atamadaki hatalı uygulamaları ve izin talebinin mevzuatın yanlış yorumlanması sebebiyle reddedilmesi olduğunu, Harp Okulları Yönetmeliğinin 81'inci maddesi uyarınca izin ve izin uzatma işlemlerinin ardışık olması gerektiğine yönelik yorumun hatalı olduğunu, kendisine bu madde uyarınca izin verilmesi gerekirken, izin talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, doktora öğreniminden ilişiğinin kesilmesi işleminin iptaline ve yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yapılan incelemede, Dz. K. K. lığının mühendis sınıfında 1993 neşetli binbaşı rütbesindeki davacının, Deniz Harp Okulu Komutanlığının, Tuzla Deniz Bilimleri ve Mühendisliği Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde 06.09.2004 tarihinde Dz. K.K.lığı nam ve hesabına doktora eğitimine başladığı, 21.08.2006 tarihinde yeterlilik sınavını tamamlayarak, 12.09.2006 tarihinde tez aşamasına geçtiği, 26.08.2008 tarihinde eğitime ara vermek için izin talebinde bulunduğu, Enstitü Yönetim Kurulunun 09.09.2008 tarihli kararı ile 2 yarıyıl izin verildiği, devamında yine davacının talebi üzerine 2009-2010 ve 2010-2011 eğitim-öğretim yıllarını kapsayan 4 yarıyıl ek süre verildiği, bilahare eğitime devam eden davacının çalışmalarının yeterli düzeyde olmamasından dolayı, tez danışmanı tarafından 01.11.2010 tarihli raporun düzenlenerek Enstitüye gönderildiği, davacının 2010-2011 dönemde yeniden 1 yıl izin (ara verme) talebinde bulunduğu, daha önce izin verildiğinden bahisle talebin kabul edilmediği, 14.04.2011 ve 15.06.2011 tarihli itirazlarının reddedildiği, 04.07.2011 tarihinin tez savunma günü, 05.07.2011 gününün de yedek gün olarak belirlendiği, tespit edilen günlerde savunmasını yapmayan davacının 06.07.2011 tarihli Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile ilişiğinin kesildiği, kararın 21.07.2011 tarihinde onaylandığı, 08.08.2011 tarihinde tebliğini müteakiben süresinde bu davanın açıldığı, davacının yürütmenin durdurulması isteminin AYİM 3'üncü Dairesinin 22.09.2011/4048-1978 sayılı kararıyla reddedildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, esasen doktora programından ilişiğin kesilmesi işleminin hukuka aykırılığı noktasında olmakla beraber, davacı yasal ve makul olduğunu belirttiği bir dizi mazeretinin yanısıra, bilhassa 2010-2011 eğitim yılının bitimini takiben mevzuat gereği 1 yıl daha ara verme hakkının olmasına rağmen, hatalı yorumla bu konuda verilmeyen iznin hukuka aykırı olduğuna odaklanmaktadır.

Davacı Eylül 2004 ayında Dz. K. K.lığı nam ve hesabına başladığı doktora programının ilk iki safhasını oluşturan dersler ve yeterlilik sınavını Enstitü bünyesinde, görev sorumluluğu verilmeksizin 2 yılda tamamlamıştır. Akabinde danışman atamasıyla başlayan tez aşamasında ise sınıfı görevine göre kadroya atanarak Dz. K. K.lığı bünyesindeki görevine devam etmiştir.

Dava konusu ile ilgili mevzuat şu şekildedir:

1982 Anayasasının 132'nci maddesi, Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumları özel kanunlarının hükümlerine tabidir., 2547 sayılı YÖK Kanununun 2/2 maddesi, Bu kanun, yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.

Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarıyla ilgili hususlar ayrı kanunlarla düzenlenir., 4566 sayılı Harp Okulları Kanunun 4'üncü maddesi, 04/01/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununda belirtilen asker kişilerde bulunması gerekli niteliklere sahip, liderlik özellikleri gelişmiş, yeterli fiziki yeteneğe sahip, ilgili kuvvet komutanlığının ihtiyacına göre belirlenen bilim dallarında lisans eğitim ve öğretimini görmüş muvazzaf subay yetiştirmek ve ilgili kuvvet komutanlığının ihtiyaç duyması halinde lisans üstü eğitim ve öğretim sağlamaktır. aynı Kanunun 39/1-2 maddesi ise, Harp okulları bünyesinde ilgili kuvvet komutanlığının ihtiyaç ve gerek duyması ve Genelkurmay Başkanlığının onayı ile teşkil edilecek enstitülerde, Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaçlarına yönelik bilim dallarında lisans üstü eğitim ve öğretim ile bilimsel araştırmalar yapılır.

Bu enstitülere öğrenci seçimi ile enstitülerde yapılacak lisans üstü eğitim ve öğretimin şekli, süresi, programları ve buna dayalı olarak verilen diplomalar çıkarılacak yönetmelikte belirtilir. şeklinde düzenlenmiştir.

Davacının ilişiğinin kesildiği doktora programına ilişkin esaslara dair Harp Okulları Yönetmeliğinin 86'ncı maddesinde ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Buna göre: Doktora programları ile ilgili esaslar aşağıda belirtilmiştir.

a) Amaç ve Kapsam

1) Doktora programının amacı, öğrenciye araştırma yapma, bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli adımları belirleme yeteneği kazandırmaktır.

Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin,

(a) Bilime yenilik getirme,

(b) Yeni bir bilimsel yöntem geliştirme,

(c) Bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama, niteliklerinden birini yerine getirmesi gerekir.

2) Doktora programı, toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur.

3) Dersler, ilgili enstitü ana bilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun onayı ile diğer yüksek öğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir.

4) Doktora programı esnasında, lisans programında alınmış olan lisans dersleri, ders yükünden ve doktora kredisinden sayılmaz. Ancak, yüksek lisans programında daha önce alınmamış olmak koşuluyla enstitü yönetim kurulu kararıyla, yüksek lisans dersleri alınabilir ve bu dersler, ders yükünden ve doktora kredisinden sayılır.

5) Doktora eğitiminin dersleri ve uygulamaları, birbirini izleyen üç yarı yıl içinde tamamlanır. Bu derslerden, en çok iki dersten F alan veya tüm derslerini başardığı halde doktora yeterlik sınavına girebilmek ve tez çalışmasına başlayabilmek için belirlenen genel kredi notu ortalamasından düşük not ortalamasına sahip olan öğrencilere, ana bilim dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulunun kararı ile iki yarı yıl ek süre tanınır. Bu süre sonunda da başarılı olamayan öğrencinin, enstitü ile ilişiği kesilir.

6) Doktora programları, yurt içi ve yurt dışında ortak programlar şeklinde de düzenlenebilir. Bu programların uygulama usul ve esasları, eğitim ve öğretim yüksek kurulunun önerisi ile ilgili kuvvet komutanlıklarınca belirlenir.

b) Süre:

1) Doktora programını tamamlama süresi, sekiz yarı yıldır. Daha kısa sürede mezun olabilecek öğrencilerle ilgili esaslar, enstitü bilim kurulu tarafından belirlenir. Doktora programını sekiz yarı yıl içinde tamamlayamayacağı kesinleşen öğrencinin enstitü ile ilişiği, sekiz yarı yılın tamamlanmasından önce kesilebilir.

2) Beş yarı yıl sonunda kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya enstitü bilim kurulu tarafından belirlenen genel kredi notu ortalamasını tutturamayan öğrencinin, enstitü ile ilişiği kesilir.

3) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını sekiz yarı yıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavı veya savunmasına giremeyen öğrencilere, ilgili enstitü ana bilim dalı başkanlığının ve enstitü yönetim kurulunun önerisi ve eğitim ve öğretim yüksek kurulunun onayı ile tez sınavı veya savunması için en fazla dört yarı yıl ek süre verilebilir.

c) Tez Danışmanı Görevlendirilmesi:

1) Enstitü ana bilim dalı başkanlığı, her öğrenci için tez danışmanını ve danışmanının belirleyeceği tez konusunu enstitü müdürlüğüne önerir.

2) Tez danışmanının tez konusu önerisi, enstitü yönetim kurulu kararıyla kesinleşir.

3) Tez danışmanının, öğrencinin programı içinde ne zaman atanacağı, enstitü bilim kurulu tarafından belirlenir. Ancak tez danışmanının, en geç üçüncü yarı yılın başına kadar atanması zorunludur.

4) Tez çalışmasının niteliğinin, birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda, aynı usulle ikinci tez danışmanı atanabilir.

5) Tez danışmanı, öğretim üyeleri arasından seçilir. İkinci tez danışmanının asgari doktora derecesine sahip olması gerekir. Tez danışmanının görevlendirilmesi ve değiştirilmesine ilişkin diğer hususlar, ilgili kuvvet komutanlıklarınca çıkarılacak yönergelerde belirlenir.

ç) Yeterlik Sınavı:

1) Yeterlik sınavının amacı, öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda, derinliğe sahip olup olmadığının belirlenmesidir.

2) Yeterlik sınavları, yılda iki kez yapılır.

3) Öğrencinin yeterlik sınavına ne zaman gireceği, enstitü yönetim kurulu tarafından belirlenir. Ancak, öğrenci en geç beşinci yarı yılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır.

4) Yeterlik sınavları, enstitü ana bilim dalı başkanlığı tarafından önerilir ve enstitü yönetim kurulu tarafından düzenlenir. Yeterlik sınavı, beş kişilik doktora yeterlik jürisi tarafından yapılır.

5) Doktora yeterlik sınavına girebilmek için, kamu personeli dil sınavından yüz tam puan üzerinden en az elli puan almış olmak gerekir.

6) Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Doktora yeterlik jürisi, öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna, salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, öğrencinin tez danışmanınca, yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitü müdürlüğüne tutanakla bildirilir.

7) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci, bir sonraki yarı yılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin, doktora programı ile ilişiği kesilir.

8) Doktora yeterlik jürisi, yeterlik sınavını başaran öğrencilerin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, bu Yönetmeliğin 86'ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen süre ile ilgili hususlarda öngörülen duruma düşmemesi koşuluyla, dördüncü yarı yıldan sonra da, fazladan ders veya dersler almasını isteyebilir. Fazladan alınacak ders veya dersleri, altıncı yarı yılın sonuna kadar başarıyla tamamlaya