(2709 S. K. m. 125, 157) (353 S. K. m. 8, 93, 95)

Davacı 28.01.2010 tarihinde AYİM kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle, eşinin Elazığ Asker Hastanesinde Ordu hemşiresi olarak görev yaptığını, rahatsızlığı nedeniyle özel bir hastanede tedavi gördüğünü, ameliyat olmasının planlandığını, baştabip Tbp. Alb. ...'in eşine askeri hastaneyi kast ederek bu hastanede ameliyat olacaksın, dışarıda ameliyat olmana izin vermiyorum diye emir vermiş olduğunu, özel hastanede ameliyat olmaması için eşine ve kendisine baskı uyguladığını, eşinin yasal hakkını kullanarak özel hastanede ameliyat olduğunu, eşine refakat etmek, ameliyat sonrasında eşinin ve çocuklarının mağdur olmaması için mazeret izni talep ettiğini, mazeret izni vermediğini, kendisine baskı uyguladığını, psikolojisinin bozularak istirahat aldığını, baştabip hakkında şikayet dilekçesi verdiğini, yedi aylık sürede mazeret izni talebine ve şikayet dilekçesine cevap alamadığını, yeniden müracaat ettiğini, yönetim makamının haklı olduğunun bildirildiğini, bunun hukuka aykırı olduğunu belirterek Malatya Sağlık Hizmetleri Bölge Komutanlığı tarafından suç dosyası hazırlanarak kadrosunda mahkeme kurulu olan 8'nci Kolordu Komutanlığına gönderilmemesi işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının 8'nci Kolordu Komutanlığı Askeri Savcılığına 17.04.2009 tarihli dilekçe ile müracaat ettiği, Elazığ Asker Hastanesi Baştabibi Tb. Alb. ...'in eşine baskı yaptığını, eşinin hakkını kullanmasını engellemek için kendisine baskı uyguladığını, eşinin taburcu edilme işlemlerini takip etmesini engellediğini, tedavi görecek şekilde psikolojisinin bozulmasına sebebiyet verdiğini, hakkında şikayetçi olduğunu belirterek gereğinin yapılmasını talep ettiği, davacı şikayet dilekçesinin Adli Müşavirliğe, buradan da gereğinin takdir ve ifası için Malatya Sağlık Hizmetleri Bölge Komutanlığına gönderildiği, davacının mazeret iznini kullanmasının uygun olup olmadığının Askeri Hastane tarafından Malatya Sağlık Hizmetleri Komutanlığına sorulduğu, Malatya Sağlık Hizmetleri Bölge Komutanı tarafından 13.05.2010 tarihinde bu yazı arkasına, Sağlık Hiz. K.lığının emri gereğince personelin mazeret iznini yıllık izin bitince kullanabileceğinden mazeret izin talebinin uygun olmadığı, anılan personelin şikayetinin incelendiği ancak yönetim makamının haklı olduğunun değerlendirildiği, davacıya bilgi verilmediği, davacının 25.11.2009 tarihinde şikayet dilekçesine cevap alamadığını belirterek 8'inci Kolordu Komutanlığı Askeri Savcılığına dilekçe ile müracaat ettiği, dilekçesinin ilgili makama gönderildiği, Sağlık Hizmeti Komutanlığının davacı hakkındaki değerlendirmesinin davacıya tebliğ edildiği şikayet edilen hakkında suç dosyasının hazırlanmadığı anlaşılmıştır.

Davacıya konu edilen soruşturma dosyasının hazırlanarak kadrosunda Askeri mahkeme kurulu olan Komutanlığa gönderilmesinin idari bir işlem niteliğinde bulunup bulunmadığının, idari davaya konu olup olmadığının irdelenmesi gerekmektedir.

Anayasanın 125'nci maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu, 157'nci maddesinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetiminin yapılacağı belirtilmiştir.

353 sayılı Askeri Mahkemeler Kuruluş ve Yargılama Usulü Kanununun 8'nci maddesinde, teşkilatında askeri mahkeme kurulan kıta komutanı veya askeri kurum amirinin bir suçun işlendiğini öğrendiklerinde refakatlerindeki askeri savcıya soruşturma açtıracakları, aynı Kanunun 93'ncü maddesinde, askeri suçlara dair askeri kişiler tarafından yapılacak sözlü ve yazılı ihbar ve şikayetlerinin silsile yolu ile şüphelinin amiri olan askeri makama yapılacağı, asker kişilerden başkası tarafından yapılacak sözlü veya yazılı ihbar ve şikayetlerin, Ceza Mahkemesi Kanunu hükümleri dairesinde yetkili makamlara veya şüphelinin amiri olan askeri makama yapılacağı, aynı Kanunun 95'nci maddesinde, Cumhuriyet Savcılıklarınca veya zabıta makam ve memurlarına yapılacak askeri yargıya tabi suç, ihbar ve şikayetlerin şüphelinin amiri olan makama gönderileceği, askeri birlik komutanının kendisine ihbar veya şikayet edilen veyahut diğer suretle öğrendiği suçlar hakkında askeri mahkemede soruşturma yapılması gerekiyorsa şüphelinin kimliğini, isnat olunan suçu ve bu suçun delillerini gösteren bir vak'a kanaat raporu düzenleyerek adli yönden bağlı bulunduğu askeri mahkemenin teşkilatında kurulduğu kıta komutanı veya askeri kurum amirine göndereceği, teşkilatında askeri mahkeme bulunan kıta komutanı veya askeri kurum amirinin suç evrakını incelendikten sonra askeri savcıya göndereceği düzenlenmiştir.

Bir işlemin, idari bir işlem sayılabilmesi için organik açıdan bir makamca tesis edilmesinin yanında, idare hukuku esaslarına göre kişiler hakkında idari anlamda hak ve yükümlülükler doğuran, kesin ve uygulanabilir, tek taraflı alınmış olması gerekmektedir. Ayrıca maddi açıdan da idare hukuku alanına giren bir işlem niteliği taşımalı