(2709 S. K. m. 72) (1076 S. K. m. 3, 8) (1111 S. K. m. 5) (1632 S. K. m. 30, 31) (926 S. K. m. 50) (AYİM 2. D. 10.12.2003 T. 2003/333 E. 2003/892 K.)

Davacı vekili, 11.03.2011 tarihinde Antalya Nöbetçi İdare Mahkemesinde 17.03.2011 tarihinde AYİM'de kayıt altına alına dava dilekçesinde özetle, davacının 02.06.2008 tarihinde 4 yıllık fakülte bitirdiğini ve talebi üzerine 26.08.2008 tarihinde kendisine yedek subay adayı statüsünü gösterir askerlik durum belgesi verildiğini, buna istinaden Nisan 2010 celp döneminde askere alındığını ve kısa dönem olarak 30.09.2010 tarihinde askerliğini tamamlayarak terhis edildiğini, ancak terhisinden yaklaşık 3,5 ay sonra tesis edilen işlemle, askerlik hizmetini er ya da erbaş olarak tamamlamak üzere yeniden askere alınmasının kararlaştırıldığını, oysa davacının yedek subay adayı olmasına engel gösterilen mahkumiyet hükmünün davalı idarece daha önceden bilinmesine rağmen kısa dönem er olarak askere alındığını, bu statüde askerlik hizmetini tamamlayıp işlerini buna göre düzenlediğini, idarece tesis edilen işlem hatalı ise, ancak 60 gün içinde geri alınmasının mümkün olduğunu, buna rağmen davacının terhisinden itibaren 3,5 ay sonra tesis edilen işlemin hukuka, adalete ve hakkaniyete aykırı düştüğünü, keza davacının işleme dayanak yapılan suçu işlediğinde henüz 18 yaşını doldurmadığını ve bu nedenle anılan mahkumiyet hükmünün yedek subay aday adaylığı statüsünden çıkarılmasını da gerektirmediğini, AYİM 2.D.nin 10.12.2003 tarih ve 2003/333-892 E. K sayılı Kararının da bu yönde olduğunu belirterek dava konusu işlemin iptaline ve öncelikle yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin yürütmenin durdurulmasına ilişkin talebi, AYİM 2.D.nin 04.05.2011 tarih ve 2011/479 Esas sayılı kararı ile kabul edilmiştir.

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 13.05.1982 doğumlu olup 01.01.2001 tarihinde askerlik çağına giren ve Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunu olan davacının 25.08.2008 tarihinde son yoklamasının yapıldığı ve askerliğe elverişli bulunarak Yedek subay adayı statüsünde askerliğine karar alındığı, ancak askerlik kararını müteakiben yapılan araştırma sonucunda, davacının 17.06.2000 tarihinde işlediği Alet kullanmak suretiyle hırsızlık suçundan dolayı Antalya 5. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılandığının ve anılan Mahkemenin 26.11.2007 tarih ve E:2000/934, K:2007/1460 sayılı Kararı ile üzerine atılı suç sabit görülerek, 1.095 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına kesin olarak karar verildiğinin anlaşılması üzerine, MSB'nin 24.11.2008 tarih ve MİY:1130-2666-08/ASAL D.Yd.Sb.Ş.CST.Ks. sayılı işlemiyle askere şevkinin durdurulmasına karar verildiği, ancak buna rağmen davacının 31.03.2010 tarihinde Yedek subay aday adayı olarak askere şevkinin gerçekleştirildiği, yapılan sınavlar sonucunda kısa dönem er statüsüne geçirildiği ve 23'üncü J.Snr. Tüm.K.lığı emrinde 6 aylık kısa dönem jandarma er olarak askerlik hizmetini tamamlayarak 30.09.2010 tarihinde terhis edildiği, terhisinden sonra davalı idarece yapılan yanlışlığın fark edildiği ve MSB'nin 17.12.2010 tarihli emrine istinaden Düzce Askerlik Şubesi Başkanlığının 06.01.2011 tarih ve AS.Ş.l 130-47-11/2.Ks. 1982/403 sayılı yazısı ile davacının eksik kalan askerlik hizmetini tamamlamak üzere yeniden şubeye çağrılması üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 72 nci maddesinde, askerlik hizmetinin her Türk'ün hakkı ve ödevi olduğu, bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağının kanunla düzenleneceği öngörülmüştür.

Anayasanın bu hükmüne uygun olarak askerlik hizmeti, 1111 Sayılı Askerlik Kanunu ve 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununda düzenlenmiştir.

1076 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksekokul ve enstitüler ile Milli Eğitim Bakanlığınca bunların dengi olduğu kabul edilen yurtdışı öğrenim kurumu mezunu olup ta, Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre askerliğe elverişli olanlar yedek subay olabilecekleri, ancak yükümlülerin Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaç duyduğu yedek subay miktarından fazla olması halinde isteklilerin, yükümlülüklerini erbaş-er olarak yerine getirebilecekleri, isteklilerin ayrılmasından sonra kalan yükümlüler ihtiyaçtan fazla ise Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacının bunların arasından seçilerek saptanacağı, yedek subayların hizmet sürelerinin 18 ay olduğu, hizmet sürelerinin barışta Genelkurmay Başkanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile on iki aya kadar indirilebileceği belirtilmiştir.

1111 sayılı Askerlik Kanununun 5 inci maddesi de, 1076 sayılı Kanun hükmüne tabi yükümlülerden, bu yükümlülüklerini istekleriyle veya seçim sonucu yedek subay adayı olmadıkları için erbaş veya er olarak yerine getireceklerin hizmet süresinin, aynı celbe tabi olup yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresinin yarısı kadar olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Bakanlar Kurulunun 23 Haziran 2003 tarih ve 2003/5795 sayılı kararı ile 15 Temmuz 2003 tarihinden geçerli olmak üzere ve silah altındaki yükümlüleri de kapsayacak şekilde, askerlik hizmetinin erbaş ve erler için 18 aydan 15 aya, yedek subaylar için 16 aydan 12 aya indirilmesine karar verildiğinden bugün için yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresi 12 ay olarak belirlenmiş olup, yedek subay olabilme imkanı ve hakkı mevcutken yedek subay adayı olamadıkları için yükümlülüklerini erbaş ve er olarak yerine getirecek olanların hizmet süresi belirtilen 12 aylık sürenin yarısı olan 6 aydır. Bu kapsamda 6 aylık hizmete tabi tutulacak yükümlülerde öncelikle yedek subay adayı olabilme şartı aranacaktır. Yedek subay adayı ve dolayısıyla yedek subay olabilme şartlarını taşımayan kişiler ise 1111 sayılı Askerlik Kanunu gereğince, er statüsünde asker edilecekler ve bunların muvazzaflık hizmet süreleri aynı Kanunun 5 inci maddesi gereğince 15 ay olacaktır.

1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununun 8 inci maddesinde, Yedek subay adayı olarak askere şevkten evvel veya yedek subay yetiştirilmekte iken aşağıda engel hali olduğu anlaşılanlar askerlik hizmetlerini durumlarına göre er veya erbaş olarak tamamlarlar.

a) 1. Türk Silahlı Kuvvetlerinde subaylıktan çıkarmayı gerektiren bir suçtan mahkum olanlar,

2. Kamu hizmetlerinden müebbeden yasaklı olanlar,

3. Hileli müflis olduğu ilan edilenler,

b) Yönetmelikte belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde,

1. Disiplinsizlik ve ahlaki durumları seb