(2709 S. K. m. 72) (1111 S. K. m. 1, 2) (DİBGK. 22.12.1973 T. 1968/8 E. 1973/14 K.)

Davacı vekili, 11.10.2011 tarihinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi 17.10.2011 tarihinde AYİM'de kayda geçen dava dilekçesinin AYİM 2 nci Dairesinin 26.10.2011 tarih ve 2011/1361 -1304 E.ve K. sayılı kararıyla reddi sonrasında 14.11.2011 tarihinde İzmir Bölge İdare Mahkemesi, 17.11.2011 tarihinde AYİM'de kayda geçen dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin 24.10.1972 Bulgaristan doğumlu olduğunu, 1984 yılında Bulgaristan hükümetinin uygulamaları sonucunda isminin Milen Asenov Boyanov olduğunu, resmi evraklarda bu isimle anıldığını, 1990 yılında göçmen olarak Türkiye'ye geldiğini, Bulgaristan'da askerlik hizmetini yaptığının karşılığı olarak kendisinden askerlik hizmeti karşılığında 300 Leva ödediğini, resmi evraklarının Bulgaristan Askerlik Şubesine teslim ettiğini, 1993 yılında Bulgaristan'da askerlik hizmeti yaptığına dair tüm evrakı noter onaylı tercümesini yapılmış şekilde İzmir Askerlik Şubesine teslim ettiğini, bunun üzerine 1993 yılında yedeğe alınarak askerlik teskeresi verildiğini, AYİM'in emsal kararlarına göre çok uzun zaman geçtikten sonra tesis edilen işlemin adalet, hakkaniyet, kamu düzeni ve istikrar ilkelerine ve dolayısıyla hukuka aykırı olduğunu belirterek hakkında tesis edilen askere sevk işleminin iptaline ve öncelikle yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmesini talep etmektedir.

AYİM 2 nci Dairesinin, 18.01.2012 gün ve 2011/1483 E. Sayılı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, 1972 doğumlu olup, 07.08.1990 tarihinde Türkiye'ye gelen ve Bakanlar Kurulunun 11.09.1991 tarih ve 2224 sayılı kararı ile göçmen statüsünde Türk vatandaşlığına alınan davacının, Türkiye'ye gelmeden önce 08.07.1990 tarihinde 300 Leva yatırarak askerlik hizmetinden muaf tutulduğuna dair Bulgaristan makamlarından aldığı noter onaylı belgeleri 23.07.1993 tarihinde Buca Askerlik Şubesine ibraz etmesi üzerine son yoklamasının yapılarak 1111 sayılı Kanunun 2 nci maddesi gereğince askerlik hizmetinden muaf tutulduğu, 27.04.2011 tarihinde şahsi dosyasının kontrolü esnasında MSY 70-İC Askeralma Yönergesi hükümlerine göre muafiyet işleminin iptal edilerek celp edildiği, 13.09.2011 tarihinde Buca AS.Ş.Bşk.lığına müracaatı üzerine rahatsızlığını bildirmesi sebebiyle İzmir Asker Hastanesine sevk edildiği, ancak gerekli işlemleri yapmadığından bakaya takibine alındığı, sonrasında işbu davanın açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Konu ile ilgili mevzuat incelendiğinde,

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Vatan Hizmeti başlıklı 72'nci maddesi, Vatan hizmeti, her Türk'ün hakkı ve ödevidir. Bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya yerine getirilmiş sayılacağı kanunla düzenlenir. hükmüne amirdir.

1111 sayılı Askerlik Kanununun 1 'inci maddesinde de, Türkiye Cumhuriyeti tabiyeti olan her erkeğin iş bu Kanun uyarınca askerlik yapmaya mecbur olduğu belirtilmiştir.

1111 sayılı Kanunun 2'nci maddesi ise,

Değişik fıkra: 16/04/1987 - 3358/5 md.) Askerlik çağı her erkeğin esas nüfus kütüğünde yazılı olan yaşına göredir ve yirmi yaşına girdiği sene Ocak ayının birinci gününden başlayarak 41 yaşına girdiği sene Ocak ayının birinci gününde bitmek üzere en çok yirmibir sene sürer. Bu süre, Genelkurmay Başkanlığının göstereceği lüzum, Milli Savunma Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararıyla 5 yıla kadar uzatılabilir veya kısaltılabilir. Yerli nüfus kütüklerinin birinde yazılı olmayan kimselerin yabancı kütükleri yerli kütükleri gibi sayılır.

Muhacirlerin askerlik çağlarının başlangıcı, geldikleri yılda nüfus kütüklerine geçen yaşlarına ve bu esasa göre hesap olunur. Nüfus doğum kağıtlarında doğumlarının ay ve günü yazılı olmayanların doğum günleri yılın Temmuzunun birinci günü sayılır.

Geldikleri yıl ikinci kanun birinde 22 yaşını bitirmiş olanlar muvazzaf hizmete tabi tutulmayıp yaşıtları erbaş ve er arasına yedeğe geçirilirler. Bu gibilerin her ne sebebe olursa olsun nüfus kütüğüne yazılmalarının gecikmiş olması, geldikleri zaman yaşlarına göre başlayacak olan askerlik çağlarını geciktirmez. Bunlar nüfus kütüğüne yazıldıkları tarihten başlayarak iki yıl geçmedikçe talim, manevra ve başka iş için silah altına çağrılmazlar.

(Dördüncü fıkra mülga: 27/07/1970 - 1315/3 md.)

Hükümetçe iskan edilmeyenler veya Hükümetin gösterdiği yerde yurt tutmak istemeyenler yalnız iki yıllık geciktirme hakkından istifade ederler.

Memleketlerinde tahsilleri yedek subay yetişecek derecede olupta, geldikleri tarihte 22 yaşını bitirmiş olanlarla memleketlerinde askerlik yapmış ve fakat 22 yaşını bitirmemiş bulunanlardan yedek subay olmak isteyenler ve geldikleri tarihte 22 yaşını bitirmemiş ve memleketlerinde askerlik etmemiş olanlar iki yıl geciktirme müddetinden sonra 1076 sayılı Kanun hükümlerine tabi tutulurlar.

Muhacirler arasında önce tabi oldukları Hükümet ordusunda yedek veya muvazzaf subay olanlardan lazım olan evsafı taşıyanlar staja tabi tutularak, yedek subaylığa geçirilirler.

Umumi seferberlikte muafiyet yoktur.

Ancak nüfus kütüğüne kayıd olundukları tarihten başlayarak üç ay geçmemiş olanların silah altına alınmaları üç ayın sonuna bırakılır. Bir yıl içinde nüfus kütüğüne kayıdlarını yaptırmayanlar yukarıdaki muafiyetten istifade edemezler.

Eski memleketlerinde askerlik ettiklerini veya bunun yerine bedel verdiklerini tevsik edenler tekrar muvazzaf hizmete tabi tutulmayıp yaşıtları yerli erbaş ve er ile yedeğe geçirilirler. Türkiye içinde bir iskan mıntıkasından diğer bir iskan mıntıkasına Hükümetçe naklolunarak yerleştirilen vatandaşlardan muvazzaf hizmete tabi olupta bunu henüz yapmamış olanların bu hizmetleri, yerleşecekleri yere vardıkları tarihten başlayarak iki yıl geciktirilir. (Son cümle mülga: 27/07/1970 - 1315/3 md.)

Kanunen muhacir tanınmayan mülteciler ve ecnebilerden Türk vatandaşlığına girenler vatandaşlığa alındıkları tarihte hangi yaşta iseler o yaştaki yerli erbaş ve er gibi askerliklerini yaparla