(2709 S. K. m. 125) (5434 S. K. Ek. m. 79)

Davacı vekili 07.07.2010 tarihinde AYİM'de kayıt altına alınıp AYİM 2'nci Dairesinin 14.07.2010 gün ve 2010/863-868 E.K. sayılı kararı ile reddine karar verilen dava dilekçesi ile 09.08.2010 tarihinde AYİM'de kayıt altına alınan yenileme dilekçesi ve cevaba cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin Bitlis İl J.K.lığında askerlik hizmetini yerine getirirken, 29.11.2008 tarihinde aynı birlikte görevli bir başka asker tarafından piyade tüfeği ile vurularak yaralandığını, tedavi süreci sonunda Eskişehir Asker Hastanesi Sağlık Kurulunun 26.02.2010 tarihli raporu ile askerliğe elverişli olmadığına karar verilmesi nedeniyle terhis edildiğini, bu olay nedeniyle kalıcı sakatlığa maruz kalan davacının maddi ve manevi zararının doğduğunu, 200.000,00 TL. maddi ve 50.000,00 TL. manevi tazminatın olay tarihinden hesaplanacak yasal faizi ile beraber ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacının adli yardım talebi AYİM 2'nci Dairesinin 14.07.2010 gün ve E.2010/863, K.2010/868 sayılı kararıyla kabul edilmiştir.

Dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, davacının Bitlis İl J.K.lığında askerlik hizmetini yerine getirirken, 29.11.2008 tarihinde aynı birlikte görevli bir başka asker tarafından piyade tüfeği ile vurularak yaralandığı, tedavi süreci sonunda Eskişehir Asker Hastanesi Sağlık Kurulunun 26.02.2010 tarihli raporu ile askerliğe elverişli olmadığına karar verildiği, davacı vekilinin 29.04.2010 tarihinde kayda giren 27.04.2010 tarihli dilekçesiyle davalı idareye müracaat ederek tazminat talebinde bulunduğu, davalı idarenin bu başvuruyu 60 gün içinde cevap vermeyerek zımnen reddetmesi üzerine işbu davanın açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

İdare Hukuku ilkelerine ve T.C. Anayasanın 125 inci maddesine göre, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Bu suretle idarenin sorumluluğu Anayasa prensibi olarak kabul edilmiştir. Ancak Anayasada idarenin sorumluluğunun hangi esaslara göre belirleneceği belirtilmemiş, bu meselenin halli doktrin ve yargı kararlarına bırakılmıştır. Bugün idarenin sorumluluğu hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılmaktadır. İster hizmet kusuru, ister kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandırılsın genel olarak idarenin tazmin borcunun doğabilmesi için bir zararın mevcudiyeti, zarara yol açan eylemin idareye yüklenebilir nitelikte bulunması, zarar ile eylem arasında illiyet bağının bulunması zorunludur.

Davacının Bitlis İl J.K.lığında askerlik hizmetini yerine getirirken, 29.11.2008 tarihinde aynı birlikte görevli bir başka asker tarafından piyade tüfeği ile vurularak yaralandığı konusunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.

İdarenin organ ve ajanları aracılığı ile hizmetin iyi ve sağlıklı bir şekilde yürütülmesi sorumluluğu mevcuttur. Hizmetin istenilen seviyede devamlı ve hatasız bir şekilde yürütülmesi zorunluluğu idarenin geniş bir yelpaze içinde yer alan konularda denetim ve gözetim yükümlülüğünü de beraberinde getirmektedir. İdarenin ajanının hatalı hareketleri ile meydana gelen olayda idarenin hizmetlerinden ayrı düşünülemeyecek olan ajanın eğitim, yetiştirilme, denetim ve gözetim konularında idarenin sorumluluklarını yeterli seviyede yerine getirdiğini söylemek mümkün değildir.

Bu açıdan idarenin, hizmetin iyi ve sağlıklı bir şekilde işletilmemesinden kaynaklanan hizmet kusurunun bulunduğu, bu nedenle davacının zararlarının hizmet kusuru ilkesine göre davalı idarece karşılanması gerektiği, ancak davacının da söz konusu olay esnasında sıkmazsan erkek değilsin şeklinde beyanda bulunmak suretiyle idarenin ajanını tahrik etmesi nedeniyle olayda müterafik kusurunun bulunduğu, bu nedenle davacının zararlarının müterafik kusuru da nazara alınarak davalı idarece karşılanması gerektiği, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davacının en son sağlık durumunun tespiti için Mahkememizce Ankara GATA Baştabipliği Adli Tıp ABD'ye sevk edildiği, GATA Baştabipliğince 02.02.2011 tarihinde düzenlenen raporda özetle, sol uyluk açık kırık, sol uyluk osteomiyelit, sol uylukta 2,5 crn.uk kas atrofısi ve sol alt ekstremitede 0,7 cm.lik kısalığa neden olan ateşli silah yaralanmasının, 1-Askerliğe elverişli olmadığının bildirildiği,2-Yaşamını tehlikeye sokan bir durum olmadığı, 3- Konuşmasında sürekli zorluğa neden olmadığı 4-Yüzünde sabit iz niteliğinde herhangi bir lezyon tarif ve tespit edilmediği,5-Vücuttaki kemik kırıklarının hayat fonksiyonlarına etkisi Hafif(l), Orta(2-3) ve Ağır(4-5-6) olarak sınırlandırıldığında, sol uyluk açık kırığının hayat fonksiyonlarını AGIR(5) derecede etkileyecek nitelikte olduğu, 6-Duyulardan ve organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması veya yitirilmesi niteliğinde olmadığı 7-..., %63 (yüzdealtmışüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetm