(1111 S. K. Ek m. 1, Ek m. 3) (YİBK. 27.01.1973 T. 1972/6 E. 1973/2 K.) (DİBK. 22.12.1973 T. 1968/8 E. 1973/14 K.)

Davacı vekili, 21.08.2009 tarihinde İstanbul Nöbetçi İdare Mahkemesinde ve bu kanalla 26.08.2009 tarihinde AYİM'de kayıtlara geçen dava dilekçesinde özetle, davacının dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere 12.01.1992 tarihinde yaptığı müracaatın kabul edildiğini ve Burdur'da temel askerlik eğitimi tamamladığını, 1992 yılında terhis edildiğini, ancak bundan 16 yıl sonra Bakırköy Askerlik Şubesi Başkanlığının 04.06.2008 tarihli yazısı ile dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarıldığının bildirildiğini, bu yazının davacıya 03.08.2008 tarihinde ulaştığını, bunun üzerine 15.08.2008 tarihinde davalı idareye başvurarak aksaklığın giderilmesini talep ettiğini, ancak idarece 21.08.2008 tarihinde bu talebin reddedildiğini, takibinde davacının 23.09.2008 tarihinde İstanbul 10. İdare Mahkemesinde iptal davası açtığını, mahkemenin görevsizlik kararı üzerine Ankara 15. İdare Mahkemesine başvurduğunu, bu Mahkemece de görevsizlik kararı verildiğini, ancak dosyanın temyiz incelemesi için halen Danıştay'da bulunduğunu, bu aşamada yargılama görevinin Askeri Yüksek İdare Mahkemesine ait olduğunu tespit ettiklerini ve Danıştay'daki temyiz incelemesinin sonucunu beklemeden işbu davayı açtıklarını, zira zamanında açılmış olan davaların dava açma süresini durdurduğunu, görevsizlik kararının kesinleşmesinin beklenmesine gerek olmadığını, davacıya dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvurduğunda taksitlerin devamı süresince yükümlülüklerinin devam edeceğine ilişkin bir açıklama ya da uyarı yapılmadığını, 1992 yılında Rusya'da meydana gelen karışıklıklar nedeniyle zaman zaman Moskova'dan ayrılmak zorunda kaldığını, ancak bu ayrılışlarının dövizle askerlik hizmetinden yararlanma şartlarını kaybetmesiyle sonuçlanacağını bilmediğini, hatta kendisine 09.02.1996 tarihinde terhis belgesi verildiğini, oysa bu belgenin gerekli araştırma ve incelemeler yapılmadan verilmemesinin gerektiğini, şimdi aradan geçen uzunca sürenin ardından tesis edilen işlemin geri alınmasının idari istikrar ve hukuki güvenlik ilkelerini zedelediğini, yargı organlarının yerleşik içtihatlarının bu yönde olduğunu, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek iptaline ve yürütmesinin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacının yürütmenin durdurulması yönündeki talebi, AYİM Nöbetçi Dairesinin 01.09.2009 tarih ve 2009/3011-367 Gensek-Esas sayılı kararıyla reddedilmiş, bilahare talep üzerine AYİM 2.D.nin 23.12.2009 tarih ve 2009/3011-959 Gensek-Esas sayılı kararı ile de yeniden yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 09.07.1971 doğumlu olup 01.01.1990 tarihinde askerlik çağına giren davacının dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere 05.05.1992 tarihinde TC Moskova Büyükelçiliği aracılığıyla müracaatta bulunduğu, müracaatının kabul edilmesi üzerine 13 Eylül - 13 Ekim 1992 tarihleri arasında temel askerlik eğitimine tabi tutularak geçici terhis işlemi yapıldığı, döviz ödemesini 04.09.1995 tarihinde tamamlayarak kesin terhise hak kazandığı ve 29.03.1996 tarihinde terhis belgesi düzenlenerek kesin terhis işlemi yapıldığı, ancak davalı idarece geriye dönük olarak 2008 yılında yapılan inceleme neticesinde, davacının henüz döviz taksiti ödemelerinin devam ettiği dönem içinde 1992 yılında 6 ay 9 gün, 1993 yılında tüm yıl, 1994 yılında 11 ay 21 gün ve 1995 yılında 7 ay 22 gün süreyle yurt içinde kaldığının tespit edildiği, bunun üzerine Milli Savunma Bakanlığının 12.02.2008 tarih ve MİY.5030-254-08/Asal.D.Er İşl.Ş. Döv.As.Ks.6352 sayılı yazısıyla dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkarıldığı, keyfiyetin Bakırköy Askerlik Şubesi Başkanlığının 04.06.2008 tarihli yazısıyla bildirildiği, bu bildirim üzerine davacının vekili aracılığıyla 15.08.2008 tarihli dilekçe ile davalı idareye müracaat ederek mağduriyetinin giderilmesini talep ettiği, ancak davalı idarenin 21.08.2008 tarihli yazısı ile talebinin reddedildiği, bu gelişmelere bağlı olarak ta iş bu davanın açıldığı, davacı vekilinin 26.10.2009 kayıt tarihli ve yeniden yürütmenin durdurulması konulu dilekçesinde ekli internet çıktısından da Danıştay'daki temyiz incelemesinin tamamlandığı, Ankara 15.İdare Mahkemesinin görevsizlik kararının onandığı anlaşılmaktadır.

5380 sayılı Kanunla yapılan değişikliklerle birlikte 1111 sayılı Askerlik Kanununun EK-1 inci maddesi halen, Oturma veya çalışma iznine sahip olarak işçi, işveren sıfatıyla veya bir meslek ya da sanatı icra ederek, yurt içinde geçirilen süreler hariç olmak üzere, toplam en az üç yıl süre ile fiilen yabancı ülkelerde bulunan bu Kanun ile 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanununa tabi yükümlüler, 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar durumlarını ispata yarayan belgelerle birlikte bağlı bulundukları Türk konsoloslukları aracılığı ile askerlik şubelerine başvurmaları, 5.112 Euro veya karşılığı kadar yönetmelikte belirtilecek yabancı ülke parasını, başvuru tarihinden itibaren 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ödemeleri ve 21 gün süreli temel askerlik eğitimine tabi tutulmaları halinde muvazzaf askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar. Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuranlar, öngörülen dövizi başvuru sırasında defaten ödeyebilecekleri gibi, dörtte birini başvuru sırasında, kalanını 38 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar olan süre içinde en çok üç eşit taksitte ödeyebilirler.

Dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak üzere yaptıkları başvuruları kabul edilen yükümlülerden, gereken şartları taşımadıkları anlaşılanlar, ödemeleri gereken yabancı ülke parasını yönetmelikte belirtilen sürelere uygun ödemeyenler, belirtilen yaş sınırı sonuna kadar temel askerlik eğitimini yapmayanlar, ücret veya maaşları yurt içinden transfer edilenler, yabancı ülkelerde resmi görevle bulunanlar, dövizle askerlik hizmetinden yararlanmak için gereken yükümlülüklerinin devamı süresince toplam olarak her takvim yılının yarısından fazlasını yurt içinde geçirenler, yurda kesin dönüş yapanlar veya dövizle askerlik hizmetinden yararlanma şartlarını kaybedenler, istekleriyle vazgeçenler, askerliğe elverişsiz olduğu tespit edilenler Milli Savunma Bakanlığı tarafından dövizle askerlik hizmeti kapsamından çıkartılarak durumlarına uygun askerlik işlemine tabi tutulurlar.

Her ne sebeple olur