(2709 S. K. m. 72) (1076 S. K. m. 3, 8) (1111 S. K. m. 5) (1632 S. K. m. 30, 31, 13 Ek. m. 8) (926 S. K. m. 50) (5237 S. K. m. 5, 45) (5349 S. K. m. 2) (5252 S. K. m. 6)

Davacı, 04 Temmuz 2008 tarihinde İzmir Nöb. İdare Mahkemesine verilip bu kanalla gönderilerek, 14 Temmuz 2008 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen dava dilekçesinde özetle, yedek subay aday adayı olarak askerliğine karar alındığını, bilahare hakkında yapılan arşiv araştırması sonucunda Üsküdar 2 nci Ağır Ceza Mahkemesinin 20.01.2000 gün ve Esas No.:1998/196, Karar No.:2000/10 sayılı kararı ile bıçakla adam öldürmeye iştirak etmek suçundan dolayı yedi yıl altı ay ağır hapis cezası ile mahkumiyet kararı olduğu, bu kararın Yargıtay 1 nci Ceza Dairesinin 20.12.2000 gün ve 2000/2704-3668 E.K. sayılı ilamı ile onanmak suretiyle kesinleştiğinin anlaşıldığını, bu şekilde mahkumiyetinin bulunması gerekçe gösterilerek, yedek subay aday adayı olarak askerlik kararının er olarak tadil edilerek 15 aylık er statüsünde askere sevk edilmesinin, memnu hakların iadesine ilişkin karar almış olduğundan dolayı hukuka aykırı olduğunu belirterek, yürütmenin durdurulmasını ve işlemin iptalini talep ve dava etmiştir.

Davacının yürütmenin durdurulması istemi, AYİM İkinci Dairesinin 23 Temmuz 2008 gün ve Gensek No.: 2008/2238, Esas No.:2008/764 sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, dört yıllık fakülte mezunu olan davacının, askerlik kararının yedek subay aday adayı olarak alındığı ve sevkinin Aralık 2007 celbine planlandığı, bilahare hakkında yapılan arşiv araştırması sonucunda davacının Üsküdar 2 nci Ağır Ceza Mahkemesinin 20.01.2000 gün ve Esas No.:1998/196, Karar No.:2000/10 sayılı kararı ile bıçakla adam öldürmeye iştirak etmek suçundan dolayı yedi yıl altı ay ağır hapis cezası ile cezalandırıldığı, bu kararın Yargıtay 1 nci Ceza Dairesinin 20.12.2000 gün ve 2000/2704-3668 E.K. sayılı ilamı ile onanmak suretiyle kesinleştiğinin anlaşıldığı, bu tespit üzerine, davacı hakkında yedek subay aday adayı olarak alınan askerlik kararının tadil edilerek, 15 aylık er statüsünde askere sevkine karar verildiği, davacının memnu haklarının iadesine karar verilmesi nedeniyle adli sicil kaydının olmadığına dair adli sicil sorgulama sonucunu dava dosyasına sunduğu anlaşılmıştır. T.C. Anayasasının 72 nci maddesinde, askerlik hizmetinin her Türkün hakkı ve ödevi olduğu, bu hizmetin Silahlı Kuvvetlerde veya kamu kesiminde ne şekilde yerine getirileceği veya getirilmiş sayılacağının kanunla düzenleneceği öngörülmüştür. Anayasanın bu hükmüne uygun olarak askerlik hizmeti, 1111 sayılı Askerlik Kanunu ve 1076 sayılı Yedek Subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununda düzenlenmiştir.

1076 sayılı Kanunun 3 ncü maddesinde, dört yıl ve daha fazla süreli fakülte, akademi, yüksekokul ve enstitüler ile Milli Eğitim Bakanlığınca bunların dengi olduğu kabul edilen yurtdışı öğrenim kurumu mezunu olup ta Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre askerliğe elverişli olanlar yedek subay olabilmekte ancak yükümlülerin Silahlı Kuvvetlerin ihtiyaç duyduğu yedek subay miktarından fazla olması halinde isteklilerin, yükümlülüklerini erbaş - er olarak yerine getirebilecekleri, isteklilerin ayrılmasından sonra kalan yükümlüler ihtiyaçtan fazla ise Silahlı Kuvvetlerin ihtiyacının bunların arasından seçilerek saptanacağı, yedek subayların hizmet sürelerinin 12 ay olduğu, hizmet sürelerinin barışta Genelkurmay Başkanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile oniki aya kadar indirilebileceği belirtilmiştir. 1111 sayılı Askerlik Kanununun 5 nci maddesinde de, 1076 sayılı Kanun hükmüne tabi yükümlülerden, bu yükümlülüklerini istekleriyle veya seçim sonucu yedek subay adayı olmadıkları için erbaş veya er olarak yerine getireceklerin hizmet süresinin, aynı celbe tabi olup yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresinin yarısı kadar olduğu hükmüne yer verilmiştir.

Bugün için yedek subay adayı olarak ayrılanların hizmet süresi 12 ay olarak belirlenmiş olup yedek subay olabilme imkanı ve hakkı mevcutken yedek subay adayı olamadıkları için yükümlülüklerini erbaş ve er olarak yerine getirecek olanların hizmet süresi belirtilen 12 aylık sürenin yarısı olan altı aydır. Bu kapsamda 6 aylık hizmete tabi tutulacak yükümlülerde öncelikle yedek subay adayı olabilme şartı aranacaktır. Yedek subay adayı ve dolayısıyla yedek subay olabilme şartlarını taşımayan kişiler ise 1111 sayılı Askerlik Kanunu gereğince, er statüsünde asker edilecekler ve bunların muvazzaflık hizmet süreleri aynı Kanunun 5 nci maddesi gereğince 15 ay olacaktır.

1076 sayılı Yedek subay ve Yedek Askeri Memurlar Kanununun 8 nci maddesinde Yede