(1111 S. K. m. 10, Geç. m. 20, 33) (2709 S. K. m. 157) (1602 S. K. m. 20)

Davacı, 08.11.2008 tarihinde İskenderun 3ncü Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu ve 11.11.2008 tarihinde AYİM' de kayda geçen dava dilekçesinde özetle, 1987 yılında tanınan haktan yararlanarak bedelli askerlik kapsamına alındığım, 1991 yılında Tokat'taki birliğinde 3 aylık temel eğitimini tamamlayıp geçici olarak terhis edildiğini, 5.000 Alman Markı tutarındaki bedeli 4 eşit taksitte ödemesi gerektiğini, kendisinin de bu gerekliliğe uymaya çalıştığını ancak 3ncü ve 4'ncü taksitleri zamanında ödeyememesi üzerine bedelli askerlik kapsamından çıkarılıp statüsüne göre eksik kalan 12 ay süreyle askerlik hizmetini tamamlamak üzere silah altına alındığını, bu şekilde askerlik hizmetini tamamlayarak 2007 yılında kesin terhis işleminin yapıldığını, davalı idareye müracaat edip bedelli askerlik kapsamında ödediği meblağın yasal faizi ile beraber iadesini talep ettiğini, ancak bu talebin reddedildiğini belirterek, bedelli askerlik kapsamında ödediği bedelin iade edilmemesi işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 1111 sayılı Askerlik Kanununun 10 ve geçici 20 nci maddeleri gereğince bedelli askerlik hizmetinden yararlanmak üzere başvuran ve 31.08.1991-03.12.1991 tarihleri arasında temel askerlik eğitimini tamamlayarak geçici olarak terhis edilen davacının, bedelli askerlik için yüklendiği taksitlerin bir kısmını zamanında ödeyememesi nedeniyle bedelli askerlik kapsamından çıkarılarak statüsüne uygun şekilde 15 aylık er yükümlü olarak askere sevk edildiği, 09.02.2006-09.02.2007 tarihleri arasında bu hizmetini de ifa ettikten sonra 09.02.2007 tarihinde terhis edildiği, bilahare 07.07.2008 tarihinde Seyhan Askerlik Şubesine müracaat edip bedelli askerlik kapsamında ödediği bedelin yasal faizi ile beraber iadesini talep ettiği, bu talebin reddedilip keyfiyetin 03.11.2008 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine iş bu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Anayasa'nın 157nci maddesinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin, askeri olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile askeri kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesi olduğu, ancak askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartının aranmayacağı belirtilmiş, 20.07.1992 tarih ve 1602 sayılı Kanunun 25.12.1981 tarih ve 2568 sayılı Kanunla değişik 20nci maddesinde de aynı hükme yer verilmiştir.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin bir davaya bakabilmesi için dava konusu idari işlemin asker kişiyi ilgilendirmesi ve askeri hizmete ilişkin bulunması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

1111 sayılı Askerlik Kanununun Geçici 33 üncü maddesi, Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte saklı, yoklama kaçağı, bakaya durumunda veya tecilli olan 28 yaşından gün almış veya daha büyük olan 1076 ve 1111 sayılı Kanunlara tabi yükümlüler, istekleri halinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde askerlik şubelerine başvurmaları halinde, 1111 sayılı Kanunun bedel ödeyerek askerlik hizmetini yapmaya ilişkin hükümlerinden yararlanırlar. Bu madde kapsamında bulunan ve 31.12.1992 tarihinde 40 yaşım tamamlamış olanlar 15.000 Alman Markı veya karşılığı yönetmelikte belirtilen yabancı ülke parasını başvuru sırasında defaten ödemeleri halinde temel askerlik eğitimine tabi tutulmazlar. Bedelin ödenme usul ve esasları ve uygulama ile ilgili diğer hus