(1602 S. K. m. 52, 66) (3269 S. K. m. 5, 12, 16) (211 S. K. m. 39) (Uzman Erbaş Yönetmeliği m.12, 13, 19) (Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Yönetmeliği m. 86)

Davacı vekili, 31.07.2014 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda geçen karar düzeltme istemli dilekçesinde özetle, İdari işleme konu olayın 2008 yılında meydana geldiği ve müvekkilinin anılan olayla ilgili ifadesinin alınmasına rağmen herhangi bir cezai işleme tabi tutulmadığını, bu bakımdan 2008 yılında meydana gelen fiillerden dolayı 2013 yılında tesis edilen yaptırım mahiyetindeki fesih işleminin idari istikrar ve ölçülülük ilkeleriyle bağdaşmadığının açık olduğunu beyanla, anılan kararın düzeltilmesini ve Dairemizin 10.06.2014 tarih ve 2013/942 Esas, 2014/586 Karar sayılı Kararının kaldırılarak, hakkında tesis edilen sözleşmenin feshi işleminin iptalini talep etmiştir.

Davalı idare, karar düzeltmeye karşı cevap dilekçesinde özetle, karar düzeltme isteminin AYİM Kanununun 66ncı maddesinde belirtilen şartları taşımadığından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

1602 Sayılı AYİM Kanununun 66ncı maddesinde, a) Kararın esasına etkisi olan iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması, -b) Bir ilamda birbirine aykırı hükümler bulunması, -c) Kararın usul ve kanuna aykırı bulunması sebeplerinin varlığı halinde karar düzeltmenin talep edilebileceği belirtilmiştir.

AYİM linci Dairesinin 10.06.2014 tarih ve 2013/942 Esas, 2014/586 Karar sayılı davanın reddi yönündeki kararının, aşağıda açıklanacak nedenlerle hukuka uygun olmadığı değerlendirildiğinden, davacı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile anılan kararın kaldırılması davacı hakkında tesis edilen sözleşmenin feshi işleminin iptali cihetine gidilmiştir.

Davacı vekili, 06.09.2013 tarihinde Eskişehir Nöbetçi İdare Mahkemesinde kayda geçen ve bu kanaldan AYİMe ulaşan dava dilekçesinde ve aşamalardaki dilekçelerinde özetle, müvekkilinin 11.05.1998 tarihinde uzman çavuş naspedildiğini, Balıkesir, Diyarbakır ve Eskişehirde görev yaptığını, yıllık izinde iken 05.08.2013 tarihinde acele çağrılarak 02.08.2013 tarihi itibariyle ilişiğinin kesildiğinin tebliğ edildiğini, görevi sırasında hiçbir cezai müeyyideye maruz kalmadığını, kendisinden savunma dahi alınmadığını, buna rağmen bir bilgi verilmeden ve sebep gösterilmeden ilişiğinin kesildiğini, oysa idarenin sebepsiz hiçbir işleminin olamayacağını ve bu sebebin bildirilmesinin ve yargı organınca denetlenmesinin gerektiğini, sözleşme feshi işleminin hukuka aykırı olduğunu beyanla, işlemin iptaline ve öncelikle yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dosyası ile kıta özlük dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, 1998 yılında imzaladığı sözleşmeye istinaden Hv.K.K.lığı bünyesinde uzman erbaş statüsünde göreve başlayan ve son sözleşmesi 2012 yılında 3 yıl süreyle yenilenen davacının, Hv.K.K.lığına ulaşan isimsiz bir ihbar mektubuna istinaden yürütülen idari tahkikat kapsamında 15.11.2011 tarihinde ifadesinin alındığı, isimleri geçen diğer personellerin de ifadelerinin alınmasıyla tamamlanan tahkikat sonucunda düzenlenen rapora istinaden, linci Ana Jet Üs K.lığının 02.08.2013 tarihli işlemiyle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 12 ve 16ncı maddeleri, Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13üncü ve 19uncu maddeleri, Hv.K.K.lığı Uzman Erbaş Yönergesinin Dördüncü Bölüm 3üncü maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedildiği, 07.08.2013 tarihinde yapılan tebligatı müteakip süresinde işbu davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Uzman erbaşların sözleşme fesih ve yenileme işlemleri 3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunun 5, 12 ve 19uncu maddeleri ile Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 12 ve 13üncü maddelerinde düzenlenmiştir.

3269 sayılı Kanunun 5'inci maddesi, Uzman erbaşlar, iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlar ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler. Bunlardan,

a) İstihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri uygun olanların,

b) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olanlardan istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülenlerden, istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşıyanların, müteakip sözleşmeleri, bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla azami kırk beş y aşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir.... hükmüne,

12nci maddesi, ...Görevde başarısız olanlarla, ...kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.... hükmüne,

19uncu maddesi, Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir. hükmüne amir bulunmaktadır.

Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13'üncü maddesi de, Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.

Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir... hükmünü içermektedir.

TSK İç Hizmet Kanunun 39uncu maddesinde, Silahlı Kuvvetlerde askeri eğitim ile beraber ahlak ve maneviyatın yükseltilmesine ve milli duyguların kuvvetlendirilmesine bilhassa itina olunur. /Cumhuriyete sadakat, vatanını sevmek, üste itaat, hizmetin yapılmasında sebat ve gayret, cesaret ve atılganlık, icabında hayatını hiçe saymak, bütün silah arkadaşları ile iyi geçinmek, birbirlerine yardım, intizam severlik, yapılması men edilen şeylerden kaçınmak, sıhhatini korumak, sır saklamak her askerin esas vazifesidir. hükmü yer almaktadır.

İç Hizmet Yönetmeliğinin 86ncı maddesinin ikinci fıkrasının (h) alt bendinde de, her askerde bulunması lazım gelen ahlaki ve manevi vasıflardan iyi ahlak sahibi olmak vasfı, Askerin ahlakı ve yaşayışı kusursuz ve lekesiz olmalıdır. Asker, esrarkeşlikten, sarhoşluktan, yalancılıktan, borçtan ve kumardan, dolandırıcılıktan, ahlaksız kimselerle düşüp kalkmaktan, hırsızlıktan, yağmadan, yakıp yıkmaktan ve sair bütün fenalıklardan sakınmalıdır. Bunlar vazifenin yapılmasına mani olurlar, yaşayışı, sıhhati, azim ve cesareti bozar, namusu lekeler, manevi şahsiyeti öldürür ve her biri ayrı ayrı cezaları üstüne çeker. şeklinde tanımlanmıştır. Görüldüğü üzere asker şahıslar için ahlaki değerlerin ve yaşam biçiminin özel bir önemi bulunmaktadır.

Açıklanan mevzuat hükümlerinde, uzman erbaşların sözleşme süresinin bitiminde terhis edilecekleri ancak ilgilinin talebi olması ve belirlenen şartları taşıdığının anlaşılması durumunda sözleşmenin süresinin uzatılacağı ve nihayetinde sözleşmesinin uzatılması uygun görülenlerin, yeni bir ta