(2709 S. K. m. 125) (1602 S. K. m. 21) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 4 (MÜLGA)) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 5)

Davacı, 10.09.2009 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesinde kayda giren dava dilekçesinde özetle, 1986 yılında 2'nci derecenin 6'ncı kademesinden emekliye ayrıldığını, emsali astsubayların 2009 yılında 1'nci dereceye intibak ettirildiklerini, ancak kendisinin intibakının yapılmadığını, konuyu araştırdığında, 1'nci dereceye yükselme için son altı yıllık sicil notu ortalamasının %90 ve üstünde olması şartının bulunduğunu öğrendiğini, yaptığı değerlendirme sonucunda emekliye ayrılmadan önceki 6 yıllık döneme tekabül eden 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985 ve 1986 yılları sicillerinin sübjektif ve adaletsiz düzenlenmiş olması nedeniyle yeterli not ortalamasına ulaşamadığı sonucuna ulaştığını belirterek, söz konusu yıllara ait sicil işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dosyası, özlük dosyaları ile sicil belge ve defterlerinin incelenmesi neticesinde, davacının 1961 yılından itibaren sicil almaya başladığı, genel olarak sicil ortalamalarının notsuz sicil belgelerinde genellikle vasat ve iyi, nadiren çok iyi, notlu sicil belgelerinde ise yeterli, alt düzeyde iyi, iyi, çok iyiye yakın iyi, çok iyi ve tam nota yakın çok iyi seviyede olduğu, dava konusu, 1980 yılı sicil döneminde (06.05.1980 tarihli) 1'inci ve 2'nci sicil üstleri tarafından iyi ve alt düzeyde iyi seviyede sicil düzenlendiği, her iki sicil üstünce menfi kanaat belirtilmediği, 3'üncü sicil üstünce sicil düzenlenmediği, bu sicil döneminde takdir ve cezasının bulunmadığı, 1981 yılı sicil döneminde (02.05.1980 tarihli) 1'inci ve 2'nci sicil üstleri tarafından yeterli seviyede sicil düzenlendiği, her iki sicil üstünce menfi kanaat belirtilmediği, 3'üncü sicil üstünce sicil düzenlenmediği, bu sicil döneminde takdir ve cezasının bulunmadığı, 1982 yılı sicil döneminde (02.05.1982 tarihli) 1'inci ve 2'nci sicil üstleri tarafından alt düzeyde iyi ve yeterli seviyede sicil düzenlendiği, her iki sicil üstünce menfi kanaat belirtilmediği, 3'üncü sicil üstünce sicil düzenlenmediği, bu sicil döneminde takdir ve cezasının bulunmadığı, 1983 yılı sicil döneminde (02.05.1983 tarihli) 1'inci ve 2'nci sicil üstleri tarafından çok iyiye yakın iyi ve yeterli seviyede sicil düzenlendiği, her iki sicil üstünce menfi kanaat belirtilmediği, 3'üncü sicil üstünce sicil düzenlenmediği, bu sicil döneminde takdirinin bulunmadığı ve 01.09.1982 tarihli 4 gün izinsizlik cezasının bulunduğu, 1984 yılı sicil döneminde (02.05.1984 tarihli) 1'inci ve 2'nci sicil üstleri tarafından çok iyi ve tam nota yakın çok iyi seviyede sicil düzenlendiği, her iki sicil üstünce menfi kanaat belirtilmediği, 3'üncü sicil üstünce sicil düzenlenmediği, bu sicil döneminde takdir ve cezasının bulunmadığı, 1985 yılı sicil döneminde (02.05.1985-09.01.1985 tarihli) 1'inci ve 2'nci sicil üstleri tarafından çok iyi ve tam nota yakın çok iyi seviyede sicil düzenlendiği, her iki sicil üstünce menfi kanaat belirtilmediği, 3'üncü sicil üstünce sicil düzenlendiği, bu sicil döneminde takdir ve cezasının bulunmadığı, 1986 yılı sicil döneminde (02.04.1986 tarihli) 1'inci ve 2'nci sicil üstleri tarafından çok iyi ve tam nota yakın çok iyi seviyede sicil düzenlendiği, her iki sicil üstünce menfi kanaat belirtilmediği, 3'üncü sicil üstünce sicil düzenlenmediği, bu sicil döneminde takdir ve cezasının bulunmadığı, mesleki safahatı süresince takdirname ile ödüllendirilmediği ve 01.09.1982 tarihli 4 gün izinsizlik cezasının bulunduğu görülmüştür.

Dava konusu 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986 yıllarında yılında yürürlükte 21.01.1972 gün ve 14079 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan Mülga Subay Sicil Yönetmeliğinin 4'ncü maddesi ile halen yürürlükte bulunan 28.12.1998 tarihinde 23567 No.lı Resmi Gazete'de yayımlanan Subay Sicil Yönetmeliğinin Sicil Üstlerinin Görev ve Sorumluluğu başlıklı 5'inci maddesinde, Sicil üstleri emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken, üstlük ve komutanlığın en önemli olan özel yetkilerinden birini kullanırlar. Sicil üstleri, bu görevin önemini göz önünde tutarak, sicil belgelerindeki nitelikleri tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle değerlendirmekten sorumludurlar. Aksi durum, ehliyetli olmayanların layık olmadıkları rütbe ve makamlara yükselmelerini, dolayısıyla Türk Silahlı Kuvvetlerinin yetenekten yoksun kişilerin elinde görevini yapamaz duruma düşmesi sonucunu doğurur. Hissi ve aşırı merhamet duygusuyla verilecek sicillerin, hak eden başka personelin hakkını ihlal edeceği, daima göz önünde bulundurulur... denilmektedir.

Bilindiği üzere, askerlik müessesesinde her türlü yükselme, taltif, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personelin sicilleri büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle sicil üstleri üstlük ve komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken mutlaka objektif olmak durumundadırlar. Ayrıca her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve T.C. Anayasasının 125/4 ve 1602 sayılı Kanunun 21/2'nci maddelerinde belirtildiği üzere, takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önünde tutulsa da, burada denetlenemeyecek olan husus hukuka uygun kullanıldığı tespit edilen takdir yetkisi olup, bu yetkinin hukuka aykırı ve yanlış kullanıldığının anlaşılması halinde, idarenin sicil tanzimi konusundaki takdir yetkisi de denetlenebilecektir.

Sicil işlemlerindeki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise, uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek biçimde ve göze çarpacak nitelikte, ayrıca birden bire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatlerin belirtilmiş olmasıdır.

Yukarıda belirtilen ölçütler doğrultusunda dava konusu sicil işlemleri değerlendirildiğinde,

1980, 1981, 1982 ve 1983 yılları sicil dönemlerinde 1'inci ve 2'nci sicil üstlerince takdir edilen sicil notlarının Ye