(1602 S. K. m. 21) (2709 S. K. m. 125) (Subay Sicil Yönetmeliği m. 26)

Davacı, 17 Aralık 2007 tarihinde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kayıtlarına geçen dava dilekçesinde özetle, Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde 2000 yılından bu yana jandarma subayı olarak görev yaptığını, meslek hayatı boyunca başarılı çalışmalar yapmasına ve üstleri tarafından takdir edilmesine rağmen kıdem sıralamasında gerilerde olduğunu, bu durumun Foça Komando Okulunda verilen olumsuz sicil ve kanaatlerden kaynaklandığını düşündüğünü, 2001 yılı sicillerinin subjektif değerlendirmeyle düşük seviyede verildiğini belirterek 2001 yılı 1 ve 2nci sicil üstü sicil işlemlerinin iptalini talep ve dava etmiştir.

Dava dosyası, davacıya ait Kuvvet Komutanlığı ve Kıta özlük dosyaları ile sicil belgelerinin incelenmesi neticesinde, 30 Ağustos 2000 tarihinde Jandarma Teğmen nasbedilen davacı hakkında 2001 yılından itibaren sicil düzenlenmeye başlandığı, genel sicil eğilimi çok iyi seviyede olan davacının 30 (Otuz)un üzerinde takdir yazısıyla taltif edildiği, v28 Temmuz 2001 tarihinde 2 gün Oda Hapsi disiplin cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmaktadır. Subay Sicil Yönetmeliğinin Sicil üstlerinin görev ve sorumluluğu başlıklı 5inci maddesinde, Sicil üstleri emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken, üstlük ve komutanlığın en önemli özelliği olan özel yetkilerinden birini kullanır. Sicil üstleri bu görevin önemini göz önünde tutarak, emri altındakiler hakkında sicil düzenlerken sicil belgelerindeki niteliklere tam bir tarafsızlık, adalet ve vicdani kanaatle not takdir etmelidir... denilmektedir.

Bilindiği üzere, askerlik müessesesinde her türlü yükselme, taltif, yurtiçi ve yurtdışı kurs, öğrenim ve görevlendirmelerde personelin sicilleri büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle sicil üstleri üstlük ve komutanlığın en önemli özel yetkilerinden olan sicil verme yetkisini kullanırken mutlaka objektif olmak durumundadırlar. Ayrıca her ne kadar sicil işlemlerinin idarenin diğer işlemlerine göre takdir yetkisinin daha yoğun olarak kullanıldığı işlemler grubunda olması ve T.C.Anayasasının 125/4 ve 1602 sayılı Kanunun 21/2nci maddelerinde belirtildiği üzere, takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önünde tutulsa da, takdir yetkisinin keyfi olarak ve objektiflikten uzaklaşılarak kullanılması onu hukuka aykırı hale getireceği şüphesizdir.

Sicil işlemlerindeki hukuka aykırılığın kendisini gösterdiği durum ise, uzun yıllar boyunca belirgin bir çoğunlukta çok yüksek sicil notları ve olumlu kanaatler ile takdir edilen personelin, genel gidişata ve uygulamaya istisna teşkil edecek biçimde ve göze çarpacak nitelikte, ayrıca birden bire düşüşü açıklayan makul nedenler öne sürülmeksizin düşük sicil notları ile takdir edilmesi ve hakkında olumsuz kanaatlerin belirtilmiş olmasıdır.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, davacı hakkında 2001 yılı sicil döneminde, 02 Mayıs 2001 tarihinde 1 ve 2nci sicil üstleri, 12 Ağustos 2001 tarihinde 1inci, 2nci ve 3üncü sicil üstleri tarafından sicil işlemleri tesis edildiği, 02 Mayıs 2001 tarihinde 1 ve 2nci sicil üstleri tarafından mükemmele yakın çok iyi seviyede sicil notları takdir edildiği ve olumsuz kanaat işaretlemesi yapılmadığı, anılan sicil notlarının davacının sicil safahatında çelişki yaratmadığı, genel sicil eğilimine uyumlu olduğu, objektif sınırlar içinde takdir edildiği değerlendirilmekle, 02 Mayıs 2001 tarihli 1 ve 2nci sicil üstü sicil işlemlerinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2001 yılı sicil döneminde, davacı hakkında 12 Ağustos 2001 tarihinde düzenlenen iyi seviyedeki sicil üstü sicil işlemlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

Subay Sicil Yönetmeliğinin 26ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında sicil belgeleri, sicil üstlerince 2 Mayıs tarihi itibarıyla düzenlenir ve gerekli işlemlerin yapılmasını müteakip, en az tugay ve eşidi birlik ve kurumlar tarafından 30 Mayıs tarihinde, Genelkurmay Başkanlığı,

Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Başkanlıklarında bulundurulur./ Bu tarihlere göre düzenlenen siciller, o yılın 30 Ağustos tarihinde düzenlenmiş kabul edilir. Bu Yönetmeliğin 102nci maddesine göre sicil üstünün kanaatinin değişmesi veya disiplinsizlik ve ahlaki durumlar nedeniyle düzenlenecek siciller hariç olmak üzere, sicil düzenleme tarihi ile o yılın 30 Ağustos tarihi arasındaki sürede, o yıl için ayrıca sicil belgesi düzenlenemez. hükmü yer almaktadır.

Subay Sicil Yönetmeliğinin 102nci maddesinde ise, sicil üstlerinin veya sicil alan personelin görevden ayrılma hallerinde ne zaman ve nasıl sicil düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Anılan bu madde kapsamında, (b) bendinin 2nci alt bendinde, 2 Mayıs - 30 Ağustos tarihleri arasında görevinden ayrılan subayların sicil belgelerine yapılacak işlem aşağıda belirtilmiştir: / 2 Mayıs - 30 Ağustos tarihleri arasında görevinden ayrılanlar için sicil düzenlenmez. Ancak sicil üstü kanaatinde bir değişiklik varsa bu Yönetmeliğin 24üncü maddesi esaslarına göre bir sicil belgesi düzenler ve sicil belgesine, kanaatlerindeki değişikliğe neden olan hususları gerçekleri ile beraber yazarak sicil belgesini bir üst sicil üstüne gönderir. Bir üst sicil üstü de bu Yönetmeliğin 24üncü maddesi esaslarına göre kendi hanesini doldurur ve üçüncü sicil üstüne gönderir. düzenlenmesi bulunmaktadır.

Subay Sicil Yönetmeliğinin yukarıda belirtilen düzenlemeler çerçevesinde yapılan incelemede, sicil alan personel hakkında bir sicil dönemi için 02 Mayıs tarihinde sicil düzenleneceği ve bu tarihte düzenlenen sicillerin 30 Ağustos tarihinde düzenlenmiş kabul edileceği açık bir şekilde belirtilmiştir. Başka bir anlatımla, bir sicil dönemi için belirtilen tarihte olmak üzere sıralı sicil üstlerince bir sicil işlemi tesis edilmesi esas alınmıştır. Ancak mevcut mevzuat hükümlerinde, kabul edilen esasa ayrık düzenlemeler getirilmiştir. Bu ayrık durumların sicil üstünün kanaat değişikliği ve disiplinsizlik ve ahlaki durumlar nedeniyle sicil düzenleme hallerine bağlandığı görülmektedir. Sicil alan personel hakkında bir sicil döneminde 02 Mayıs tarihi itibariyle normal yıllık sicil düzenlendikten sonra o sicil dönemi için 02 Mayıs 30 Ağustos tarihleri arasında sicil düzenlenebilme olanağı iki ayrık duruma bağlı olarak kabul edilmiştir.

Dava konusu sicil işleminin kanaat değişikliği ayrık durumuna dayanılarak tesis edildiği açıktır. Bu aşamada davacı hakkında görevden ayrılma adı altında ve normal yıllık sicil düzenleyen sicil üstlerinden farklı amirler tarafından 12 Ağustos 2001 tarihi itibarıyla düzenlenen sicil işleminin irdelenmesi yararlı olacaktır. Mevcut Yönetmelik hükümleri ayrık durumlardan biri olarak kanaat değişikliğini düzenleme altına almaktadır. Dava konusu 12 Ağustos 2001 tarihli sicil işleminde çözümlenmesi gereken sorunun, davacının