(353 S. K. m. 205, 225, 226)

Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan uyuşmazlık yok hükmünde olduğu hususunda taraflarca mutabık olunan, hükümlü hakkında firar ve askeri hizmete mahsus eşyayı terk etmek suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerinin bozulmasına dair 4üncü Daire Kararının, hangi merci tarafından kaldırılacağına ilişkindir.

1) Temyiz davası bulunup bulunmadığı sorunu,

Temyiz incelemesinin yapılabilmesinin ön koşulu, bir temyiz davası açılmış olmasıdır. Temyiz davası ise, hükmün tefhiminden, tefhim sanığın yokluğunda yapılmış ise tebliğinden başlamak üzere bir hafta içinde, hak ve yetkisi olan kişilerce temyiz isteminde bulunulması ile açılır.

Somut olayda, hükümlü hakkındaki mahkumiyet hükümlerinin taraflara tebliğinde, tebligat yapılırken kanun yolu, süresi, mercii ve şekillerinin bildirilmesinde herhangi bir eksiklik veya yanılgıya düşürebilecek bir durumun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Beraat hükümlerine yönelik aleyhe temyizleri dışında Askeri Savcının, hükümlünün veya Komutanın mahkumiyet hükümlerine ilişkin süresinde açıklanmış temyiz istemi, başka bir deyişle, mahkumiyet hükümleri yönünden açılmış temyiz davaları bulunmamaktadır.

353 sayılı Kanunun 205inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen, temyiz incelemesinin resen yapılacağı haller dışındaki hükümlerde, süre ve istek koşullarına uygun temyiz davası açılmamış ise, hükmün Askeri Yargıtayca incelenmesi de mümkün değildir (Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 10.06.2010 tarihli, 2010/22-55, 27.05.2010 tarihli, 2010/41-50, 27.05.2010 tarihli, 2010/39-49 sayılı kararları da bu yöndedir).

Temyize konu beraat hükümleri yönünden Dairece saptanan mevcut usul hatasının, yerleşmiş Askeri Yargıtay kararları itibarıyla, kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri yönünden de söz konusu olacağı dikkate alındığında, bahse konu hukuki hatanın, Askeri Mahkemece Milli Savunma Bakanına bildirilerek, kanun yararına bozma olağanüstü yolunun kullanılması yönünde girişimde bulunulmak suretiyle giderilebileceğine de işaret etmek gerekmiştir.

2) Temyiz davasına konu hükümlere yönelik bozmanın temyize gelinmemiş hükümlere etkisi sorunu,

Askeri Yargıtay Daireler Kurulunun 22.01.2009 tarihli, 2009/2-6 sayılı kararında da açıklandığı üzere, kanun yolu incelemesi yapılabilmesi için esas olan, bu konuda bir isteğin bulunması ya da hükmün kendiliğinden temyize tabi olmasıdır. Kanun yolu incelemesinin koşulları gerçekleşmediği takdirde veya hükmün kendiliğinden temyize tabi olmaması halinde, tesis olunan hüküm kesinleşir ve hukuki sonuçlarını doğurur. Sanıklardan birinin kanun yolu incelemesi istemi de diğer sanıkların istemi yerine geçmez. Ancak, kanun koyucu, adalet duygusunu sarsmamak amacıyla, temyiz isteminde bulunmayan sanıklar yönünden de, sınırlı hallerde temyiz isteminde bulunmuş gibi temyiz incelemesi yapılmasını öngörmüştür.

353 sayılı Kanunun, Hükmün bozulmasının diğer sanıklara etkisi başlıklı 226ncı maddesinde, Hüküm, sanık lehine bozulmuş ise ve bu hususların temyiz isteminde bulunmamış olan diğer sanıklara da uygulanması olanağı vars