(5271 S. K. m. 147, 191) (AYDK. 06.01.2005 T. 2005/5 E. 2005/3 K.) (AYDK. 30.12.2004 T. 2004/187 E. 2004/181 K.) (AYDK. 18.04.2002 T. 2002/35 E. 2002/33 K.) (AYDK. 24.10.2002 T. 2002/80 E. 2002/80 K.) (AYDK. 24.05.2001 T. 2001/55 E. 2001/56 K.) (AYDK. 07.05.1998 T. 1998/68 E. 1998/67 K.) (YCGK. 15.03.1993 T. 1993/7-314 E. 1993/67 K.)

Daire ve Başsavcılık arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, istinabe mahkemesinde yapılan duruşmada iddianamenin okunduğuna ilişkin bir kayıt bulunmamakla birlikte, sanığın ... Yüklenen suç anlatıldı. ... şeklindeki açıklamadan sonra sorgusunun tespit edilmiş olmasının hükmün usul yönünden bozulmasını gerektirip gerektirmediğine ilişkindir.

Daire, istinabe mahkemesince yapılan duruşmada iddianame okunmadan sanığın sorgu ve savunmasının tespit edilmesinin, aleniyet ilkesinin ihlal edilmesi ve savunma hakkının kısıtlanması mahiyetinde olduğunu kabul ederken,

Askeri Mahkeme, istinabe mahkemesinde sanığa atılı suç hakim tarafından açıklandığı, sanık tarafından okunması suretiyle iddianamenin okunmasından umulan hukuki amaca ulaşıldığı, aleniyet ilkesinin ihlal edilmediği kabul edilerek direnmek suretiyle hükmü kurmuştur.

Yapılan incelemede, istinabe mahkemesince, sanığa iddianamenin tebliğ edildiğine dair herhangi bir belgeye rastlanmaması nedeniyle iddianamenin bir sureti verilerek, okunmasına müsaade edildiği, sanığın savunmasını yapmak için süre istemediği, Sanığa, 5271 sayılı CMK'nın 147/b maddesi gereğince kendisine yüklenen suç anlatıldı. ... şeklindeki açıklamadan sonra, tüm yasal haklarını anladığını, savunmasını kendisinin yapacağını, müdafi talebinin olmadığını, müteakip duruşmalardan bağışık tutulmayı istediğini belirttiği, Askeri Savcının iddianame uyarınca sorgu ve savunmasının tespit edilmesine ilişkin talebi üzerine açıklamada bulunmaya hazır olduğunu bildirdiği, ancak iddianame okunduğuna ilişkin bir açıklamaya yer verilmeksizin sorgu ve savunmasının tespitine geçildiği anlaşılmaktadır.

CMK'nın 191/3'üncü maddesinde, Duruşmada, sırasıyla,

a) Sanığın açık kimliği saptanır. Kişisel ve ekonomik durumu hakkında kendisinden bilgi alınır.

b) İddianame veya iddianame yerine geçen belge okunur,

c) Sanığa yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu ve 147'nci madde de belirtilen diğer hakları bildirilir.

d) Sanık açıklanmada bulunmayan hazır olduğunu bildirdiğinde, usulüne göre sorgusu yapılır. hükmü yer almaktadır.

Askeri Yargıtayın yerleşik kararlarında, iddianamenin duruşmada okunması Aleniyet ilkesinin gereği olup, iddianamenin duruşmada okunmamasının usule aykırılık oluşturduğu kabul edilmiştir. Aleniyet ilkesi