(5271 S. K. m. 193, 194, 196) (353 S. K. m. 81)

Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, Vicahilik ilkesi"nin ihlal edilip edilmediğine, sanığın savunma hakkının kısıtlanıp kısıtlanmadığına ilişkindir.

Daire, savunma hakkının kısıtlanmadığını, usule aykırılığın hükümlerin özüne etkili olmadığını, hükümlerin onanmasına karar verilmesi gerektiğini kabul ederken,

Başsavcılık, duruşmalarda hazır bulunma hakkının ihlali suretiyle, sanığın iradesine aykırı olarak duruşmadan bağışık tutulmasına karar verilip, yargılamaya yokluğunda devam edilerek hüküm kurulmasının, savunma hakkının kısıtlanması mahiyetinde olduğunu ve bu durumun, hükmün usul yönünden bozulmasını gerektirdiğini ileri sürerek, Daire kararına itiraz etmiştir.

Sanık temyiz dilekçesinde özellikle, tüm duruşmalara katıldığını, her duruşmaya katılmak istediğini mahkemeye bildirdiğini, en son duruşma gününün kendisine zamanında tebliğ edilmediğini, duruşmanın olduğu gün saat 17.00'de duruşma tarihinin tebliğ edildiğini, Duruşmaya katılmak istemiyorum şeklinde evrak imzalamak zorunda kaldığını, mahkemeye faks çekildiğini, bu nedenle kendisini savunamadığını, ileri sürmüştür.

Ceza yargılamasında esas kural yargılamanın sanığın yüzüne karşı yapılmasıdır. Vicahilik ilkesi adını taşıyan bu kural, 5271 sayılı CMK'nın 193'üncü maddesinde Hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz şeklinde açıklanmıştır. Bu düzenlemeye göre, yargılamanın sanığın yokluğunda yürütülüp sona erdirilmesi istisna oluşturmakta ve ancak yasanın öngördüğü koşullarda mümkün bulunmaktadır. Nitekim 5271 sayılı CMK'nın 196'ncı maddesinin 1'inci fıkrası hükmüne göre, sanığın duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutulabilmesi kendisinin veya bu konuda yetkilendirilmiş müdafiinin açık isteğine bağlıdır. Başka bir deyişle, duruşmada hazır bulunmak sanık için bir zorunluluktur ve bu zorunluluk ancak kanuna uygun şekilde istemde bulunulması üzerine mahkemece istemin kabulüne karar verildiği takdirde ortadan kalkacaktır. Mahkeme sanığın huzuruna gerek görüyorsa bağışık tutulmaya yönelik istemi kabul etmek zorunda olmadığı gibi böyle bir istemin bulunmadığı hâllerde de kendiliğinden bu yönde bir karar vermesi yasal değildir.

Duruşmanın başlangıcından hüküm verilene kadar kendisini yargılayan m