(1632 S. K. m. 87) (211 S. K. m. 24)

Daire ile Başsavcılık arasında ortaya çıkan ve Daireler Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, sanığın eyleminin, ASCK'nın 87/1'inci maddesinde düzenlenen emre itaatsizlikte ısrar suçunu oluşturup oluşturmadığına ilişkindir.

Daire, sanığın eyleminin emre itaatsizlikte ısrar suçunu oluşturduğunu kabul ederken, Başsavcılık, eylemin disiplin tecavüzü niteliğinde olduğunu ileri sürerek Daire kararına itiraz etmiştir.

Dava dosyasındaki delillere göre, sanığın, 16.4.2005 tarihinde lojman bölgesinde bulunan askeri gazinoda içki içtiği, saat 22.30 sıralarında kendisine çıkarılan hesabı yüksek bularak görevli askerlere kızıp bağırdığı, hakaret içeren sözler söylediği, adisyon fişini yırttığı, durumun iletildiği Lojmanlar Nöb.Astsb.Hv.Mu.Kd.Üçvş. V.S. nin askeri gazinoya giderek sanığı sakinleştirmek istediği, ancak sanığın, sana ne, sen karışma diyerek nöbetçi astsubayına çıkıştığı, nöbetçi astsubayının sanığı sakinleştirememesi üzerine, durumu mevzi komutanından sonra en kıdemli personel ve sanığın ilk amiri konumunda olup tatil günü olması nedeniyle evinde bulunan Hv. Kont. Bnb. T.K.'ya telefonla bildirdiği, binbaşının, evinden askeri gazinoya telefon ederek önce sanık ile görüştüğü, sanığın bir sorun olmadığını belirttiği ancak daha sonra görüştüğü görevli askerin, sanığın kendilerine bağırıp çağırdığını ve küfür ettiğini söylemesi üzerine binbaşının sanıkla tekrar görüşerek askeri gazinoyu terk et yönünde emir verdiği, sanığın gazinoyu terk etmeyeceğini söylediği, binbaşının emrini tekrarlamasına rağmen sanığın, hiç kimse beni buradan çıkartamaz şeklinde karşılık verdiği, binbaşının kısa bir süre sonra sivil giyimli olarak askeri gazinoya gittiği, barda oturmakta olan sanığa, emir verdiği hâlde neden gazinoyu terk etmediği, kendisini neden ayağına getirdiğini söyleyip gazinoyu terk etmesini istediği, sanığın sen bana karışamazsın, hiç kimse beni buradan çıkartamaz, seni de döverim, buradakileri de döverim dediği, binbaşının bu sözler karşısında, o hâlde gel döv, bunun hesabını mahkemede verirsin şeklinde söyleyerek gazinoya giren nöbetçi astsubayına, merkez komutanlığını arayarak ekip istemesini ve sanığı alarak götürmeleri talimatını verdiği, bu sözler üzerine sanığın askeri gazinodan ayrıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan şekilde gelişen eylemler nedeniyle, sanığın kendisine çıkarılan hesapla ilgili olarak gazinodaki askerlere bağırıp çağırdığının bildirildiği amirinin, sanığa gazinoyu terk etmesi konusunda verdiği ve tekrarladığı emirlere rağmen askeri gazinoyu terk etmemesi nedeniyle emre itaatsizlikte ısrar suçundan ASCK'nın 87/1'inci maddesi gereğince cezalandırılması için kamu davası açılmış, binbaşının telefon görüşmesinden sonuç alamaması üzerine evinden askeri gazinoya giderek emrini neden yerine getirmediğini söylediğinde sanığın binbaşıya karşı sarf ettiği, sen bana karışamazsın, hiç kimse beni buradan çıkartamaz, seni de döverim, buradakileri de döverim şeklindeki sözlerin ise, 477 sayılı Kanunun 47'nci maddesinde düzenlenen amire saygısızlık suçunu oluşturduğu kabul edilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

353 sayılı Kanunun 5530 sayılı Kanunla değişik Ek-1'inci maddesinin atıfta bulunduğu 5271 sayılı CMK'nın Hükmün konusu ve suçu değerlendirmede mahkemenin yetkisi başlıklı 225/1 'inci maddesi, Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir. hükmünü amir olup, davaya konu edilen eylem, askeri gazinoda kendisine çıkarılan hesaba itiraz edip görevli askerlere bağırıp çağıran sanığa, evinde bulunan amiri tarafından telefonla verilen gazinoyu terk etmesi yönündeki emrin gereğinin sanık tarafından yerine getirilmemesidir. Sanığın amiri olan binbaşının emrinin yerine getirilmemesi üzerine gazinoya giderek barda oturmakta olan sanıkla aralarında geçen konuşma sırasında sanığın sarf ettiği sen bana karışamazsın, hiç kimse beni buradan çıkartamaz, seni de döverim, buradakileri de döverim şeklindeki sözlerin ise dava konusu olmayıp görevsizlik kararına konu edildiği görülmektedir.

Olaya müdahale eden Bnb. T.K.'nın sanığın ilk amiri olduğu kuşkusuz olup, öncelikle, astının bir suç işlediğini öğrenen amirin yapması gereken işlemler ile disiplinin sağlanması açısından diğer üstlerin ve komutanlıkların görev ve yetkileri açısından yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi gerekmektedir.

477 sayılı Kanunun 14/T inci maddesinde, maiyetinden birinin bir disiplin suçu işlediğini öğrenen amirin yetkisi ve yapması gereken işlemler, 353 sayılı Kanunun 95/2'nci maddesinde ise, askeri birlik komutanı veya askeri kurum amiri maiyetinden birinin kendisine ihbar veya şikâyet olunan veyahut diğer surette öğrendiği askeri mahkemelerin görev alanına giren suçları hakkında yapması gereken işlemler ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Her amir, ihbar, şikâyet ve diğer suretle maiyetinden biri