(1632 S. K. m. 12, 87, 162) (211 S. K. m. 6, 7, 13)

Daire ile askeri mahkeme arasındaki uyuşmazlığın konusu, sanığa yüklenen emre itaatsizlikte ısrar suçunun unsurları itibariyle oluşup oluşmadığına ilişkindir.

Daire, verilen emrin, birlik dışındaki tüm hâl ve tavırları karşılayacak şekilde bilgilendirme, tavsiye ve tedbirleri kapsayan bir emir niteliğinde olduğunu ve dolayısıyla emre itaatsizlikte ısrar suçunun oluşmadığını, eylemin disiplin tecavüzü kapsamında kaldığını kabul ederek, mahkûmiyet hükmünün esastan bozulmasına karar vermiş iken,

Askeri mahkeme, personelin guruplar hâlinde dolaşması yönünde emir veren komutanın bu emrinin bir hizmet emri olarak değerlendirilmesi gerektiğinden müsnet suçun oluştuğunun kabulü ile önceki mahkûmiyet hükmünde direnilmesine karar vermiştir.

Dava dosyasındaki delillerden, 18 Haziran-2 Temmuz 2004 tarihleri arasında Varna'da devam eden Cooperative Partner 04 tatbikatına katılan TCG Tayfun Komutanlığında görevli olan sanığa, geminin 2'nci Komutanı Ütğm. T.A. tarafından okunmak suretiyle tebliğ edilen, Personel izinde bulunduğu süre zarfında tek başına dolaşmayacak, en az üçlü gruplar hâlinde bulunacaklardır şeklindeki emre rağmen, sanığın, 20.6.2004 günü gemiden üç uzmanla birlikte dışarıya çıktığı, ancak daha sonra uzman onbaşılardan C.Y.'nin gemiye gelerek ikinci Komutan T.A.'ya sanık Top. Uzm.Onb. Ş.S.'nin beraberce markette alış veriş yaparken yanlarından uzaklaştığını ve izini kaybettirdiğini rapor ettiği ve bilahare aynı gün sanık Top. Uzm. Onb. Ş.S.'nin gemiye tek başına geri döndüğü anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle sanığa tebliğ edilen emrin askeri hizmete ilişkin olup olmadığının ve buna bağlı olarak böyle bir emre aykırı davranışın yaptırımının ne olduğunun açıklığa kavuşturulması gerekmekte, bunun için de konu ile ilgili temel kavramların yasal düzenlemeler yönünden incelenmesinde yarar bulunmaktadır.

ASCK'nın 87'nci maddesinde tanımlanan suçun oluşabilmesi için verilen emrin hizmete ilişkin olması gerekmektedir.

Hizmete ilişkin olma kavramı, ASCK'nın 12'nci maddesine göre,

1) Malûm ve muayyen olan askeri vazife ile,

2) Bir amir tarafından emredilen askeri vazife, Hizmet olarak kabul edilmiş,

Vazife ise, İç Hizmet Kanununun 7'nci maddesinde, Hizmetin icap ettiği şeyi yapmak ve men ettiği şeyi yapmamak biçiminde tanımlanmıştır.

TSK İç Hizmet Kanununun 6'ncı maddesinde Hizmet, Kanunlarla nizamlarda yapılması veya yapılmaması yazılmış olan hususlarla, amir tarafından yazı ile veya sözle emredilen veya yasak edilen işlerdir şeklinde açıklanmıştır.

Şu hâlde, ASCK'nın uygulanmasında amaçlanan hizmeti, kanunlarda ve nizamlard