Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2013-3-59 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 13-59/831-353
Karar Tarihi : 24.10.2013

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA
Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN

B. RAPORTÖRLER: Burak BÜYÜKKUŞOĞLU, Nesrin SAĞLAM

C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Antis Kozmetik ve Ticaret Ürünleri A.Ş.
Hakkı Yeten Cad. Doğu İş Merkezi No:15/18 Kat 8
34394 Fulya/İstanbul

(1) D. DOSYA KONUSU: Antis Kozmetik ve Ticaret Ürünleri A.Ş. ile yetkili
dağıtıcıları/bayileri arasında imzalanacak tip sözleşmeye muafiyet tanınması talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.09.2013 tarih ve 6561 sayı ile giren bildirim
üzerine düzenlenen 10.10.2013 tarih ve 2013-3-59/MM sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu
görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda dosya konusu tip sözleşmelere özetle,
a) Marka içi rekabeti kısıtladığından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
(4054 sayılı Kanun)’un 8. maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
b) Bildirim konusu sözleşmelerin, yetkili dağıtıcıların Dermalogica markasının profesyonel
serisine ait ürünlerinin satışını ve tüm ürün gruplarında internet üzerinden satışlarını
kısıtlaması nedeniyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
(2002/2 sayılı Tebliğ)’nin tanıdığı grup muafiyetinin kapsamında olmadığı,
c) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılanması nedeniyle
anılan sözleşmelere bireysel muafiyet tanınabileceği
sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. Antis Kozmetik ve Ticaret Ürünleri Tic. A.Ş. (Antis)
(4) Antis, Hayashi, Dermalogica ve Triderma markalı kozmetik ürünlerin Türkiye’deki tek yetkili
distribütörüdür. Bu ürünlerden Dermalogica perakende seri ve profesyonel seri olmak üzere
iki alt grup olup, eczane ve güzellik merkezlerinde, Hayashi ise eczane ve parfümerilerde,
Triderma ise eczane ve güzellik salonlarında nihai tüketicilere satışa sunulmaktadır.
G.1.2. Yetkili Dağıtıcılar/Bayiler
(5) Başvuru da spesifik bir nokta adı verilmemekle ürünlerin satış kanalları içerisinde yer alan
Antis’in distribütörlüğünü gerçekleştirdiği ürünleri nihai tüketiciye satacak ya da kullanacak
olan noktalar eczaneler, parfümeriler ve/veya güzellik salonlarıdır.
13-59/831-353
2 / 7

G.2. İlgili Pazar
G.2.1. İlgili Ürün Pazarı
(6) Kozmetik, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu çerçevesinde, insan vücudunun epiderma,
tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar gibi değişik dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına
uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek,
görünümünü değiştirmek ve/veya vücut kokularını düzeltmek ve/veya korumak veya iyi bir
durumda tutmak olan bütün preparatları ve maddeleri kapsamaktadır.
(7) Genel anlamda kozmetik sektöründeki ürünleri, bu ürünlerin dağıtımının yapıldığı kanallar
bazında, “harcıâlem (mass) kozmetik ürünler” ve “seçici (selective) kozmetik ürünler” olarak
ikiye ayırmak mümkündür. Bu ayrımın dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin
diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve
pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler
gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde,
ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını
belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Bu sebeple seçici kozmetik ürünleri,
harcıâlem kozmetik ürünlerinin aksine, marka bazında uzman satış temsilcileri tarafından
pazarlanmakta ve rafta satışı söz konusu olmadığından market kanalında satılmamaktadır.
Söz konusu ürünlerin satışıyla iştigal eden şirketler, genel olarak, harcıâlem kozmetik
ürünlerin satışı alanında faaliyet göstermemektedir. Söz konusu ürünler, pahalı, yoğun bir
şekilde satış artırıcı çaba gerektiren ve marka prestiji altında satılan ürünlerdir.

(8) Her ne kadar harcıâlem ürünler ile seçici ürünlerin kullanım amaçları aynı olsa da, bu iki
ürün tüketiciye sunulmaları bakımından birbirinden farklılaşmaktadır. Bu farklılık sadece
ürünlerin müşteri ile buluştuğu noktalar bakımından değil, ürün teşhiri ve fiyatları, pazarlama
stratejileri, marka imajı gibi başka alanlarda da ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, kullanım
amaçları bakımından farklılaşmayan iki ürün grubu, nitelikleri ve fiyatları bakımından
birbirine ikame olamamaktadır. Kozmetik sektörünün “harcıâlem (mass) kozmetik ürünler”
ve “seçici (selective) kozmetik ürünler” şeklinde ikiye ayrılarak değerlendirilmesinin yanı sıra,
“dermokozmetik” olarak nitelendirilen ürün grubunun hangi kapsamda değerlendirilmesi
gerektiği de ilgili ürün pazarının tespitinde önemlidir.

(9) 09.10.2007 tarih ve 07-78/969-369 sayılı Kurul Kararında, ilgili ürün pazarı “dermokozmetik
ürünler” olarak belirlenmiştir. Kararda, dermokozmetik ürün grubunun, “giriş çıkışlara açık
ve markalar arası rekabetin yoğun olduğu, yüksek pazar paylarının bulunmadığı bir görünüm
arz ettiği” ifade edilmiş ve Dermalogica markasının da dâhil olduğu bu grupta çok sayıda
markanın rekabet halinde olduğu tespit edilmiştir.

(10) Dermokozmetik ürünlerin, seçici kozmetik ürünler içerisinde değerlendirilmesi halinde de bu
tespit değişmeyecektir. Diğer bir deyişle, dermokozmetik ürünler katılsın veya katılmasın,
seçici dağıtım ürünleri de çok sayıda teşebbüsün hemen hepsinin birden fazla ürün ve
markayla faaliyet gösterdiği bir pazar niteliğindedir. Nitekim 08.05.2008 tarih ve 08-32/401-
136 tarihli ve 09.10.2007 tarih ve 07-78/969-369 sayılı Kurul kararlarında da tespit edildiği
üzere pazarda çok sayıda teşebbüs, çok sayıda marka ile faaliyet göstermektedir.
Dolayısıyla, “dermokozmetik ürünler” olarak dar yahut bu ürünleri de içerecek şekilde “seçici
kozmetik ürünleri” olarak geniş belirlenmesi dosya bağlamında yapılacak incelemenin
sonuçlarını değiştirmeyecektir.

(11) Bu çerçevede, mevcut dosya bakımından net bir ürün pazarı tanımı yapılmamıştır.

13-59/831-353
3 / 7

G.2.2. İlgili Coğrafi Pazar

(12) İlgili coğrafi pazar, 08.05.2008 tarih ve 08-32/401-136 sayılı, 9.10.2007 tarih ve 07-78/969-
369 sayılı Kurul kararları da dikkate alınarak “Türkiye” olarak saptanmıştır.
G.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
G.3.1. Bildirime Konu Sözleşme
(13) Başvuru konusu Antis ile muhtemel yetkili dağıtıcıları arasında akdedilecek olan “yetkili
dağıtıcılık sözleşmesi” (Sözleşme) tip sözleşme olarak hazırlanmıştır.

(14) Sözleşme çerçevesinde Antis, dağıtıcıları bazı nitel kriterler çerçevesinde belirleyecektir. Bu
kapsamda satış yerinin konumu ve iç yerleşim durumu yetkili dağıtıcı olabilmek açısından
belirleyici olacaktır. Antis satış yerinin belirlenen şartlara uygun olmaması halinde bayilik
vermeme hakkına sahiptir. Ayrıca sözleşme ile yetkilendirilmiş dağıtıcı olmak üzere talepte
bulunan satış yerinin yakınında Antis ile hala çalışmakta olan başka bir yetkili dağıtıcı varsa,
bayilik verip vermeme konusunda takdir hakkı Antis’in olacaktır.

(15) Sözleşmenin “Satış Yeri” başlıklı 1. maddesi gereği yetkili dağıtıcı kendisine bağlı başka
satış noktaları açması durumunda, Antis’e önceden haber verme ve yazılı onay alma
yükümlülüğünü taşımaktadır. “Eğitim” başlıklı 2. maddede yetkili dağıtıcının, markaların
satış ve tanıtımını en doğru şekilde yapabilmesi amacıyla elemanlarını Antis’in gerek
gördüğü zamanlarda eğitime göndereceği hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin (d) bendinde
yer aldığı üzere Antis’in eğitimler sonrası verdiği sertifikaya sahip olamayan kişiler ürün
satışı yapamayacak veya tavsiyelerde bulunamayacaktır.

(16) Sözleşmenin “Satışlar” başlıklı 3. maddesinde yetkili dağıtıcının satış yapabileceği
müşterilere bazı kısıtlamalar getirilmektedir. Yetkili dağıtıcı Antis’ten aldığı ürünleri Türkiye
pazarında, perakende olarak, sözleşmedeki satış yerinde satmayı ve profesyonel ürünleri
kendi kabininde kullanmayı ve dolayısıyla bu ürünleri hiçbir şekilde (Antis tarafından yetkili
dağıtıcı sıfatı ile yetkilendirilmemiş) hiçbir topluluğa, toptancıya, perakendeciye, yerli ve
yabancı tüccara satmamayı taahhüt etmektedir. Sözleşmede profesyonel kullanım
ürünlerine (Dermalogica markası altında yer alan, ancak tüketicilerin evlerinde kullanması
için perakende satışı olmayan ürünler) özgü bazı hükümler de mevcuttur. Bu ürünlerin
sadece cilt bakım salonlarının kullanımı için olduğu, ürünün hitap ettiği cilde göre farklı
eğitimlerin alınması gerektiği belirtilmiştir. Buna bağlı olarak, piyasaya yeni sunulacak olan
profesyonel ürünlerin ancak o ürüne özel eğitimlerin alınması koşuluyla bayi tarafından
kullanılabileceği, bu sebeple de Dermalogica markası altındaki profesyonel seriye ait
markaların sadece Antis tarafından dağıtıcılara gönderilebileceği hükme bağlanmaktadır.
Bu hükmün doğurduğu sonuç, yetkili dağıtıcıların bu ürünleri, Antis tarafından yetkili dağıtıcı
sıfatı verilip verilmediğine bakılmaksızın, hiçbir noktaya bedelli veya bedelsiz olarak
veremeyeceğidir. Antis aksi davranışta sözleşmeyi feshetme hakkını saklı tutmaktadır.

(17) Antis’in tayin ettiği yetkili dağıtıcı, menşei Antis olmayan ürünleri işletmesinde teşhir
etmemeyi ve satmamayı taahhüt etmektedir. Sözleşmeye göre ayrıca ürün kullanımından
bekle