Dairesi: Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No: 2021/119
Karar No: 2023/186
Karar Tarihi: 28.03.2023
T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/119
KARAR NO: 2023/186
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/08/2015
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
Mahkememizden verilen ... tarih, ... Esas - ... Karar sayılı ilam Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Esas- ... Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA davanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmış olup yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Merkezinde bulunan ... sahibi olduğunu, davalı ... müvekkilinin otelinin bulunduğu yerde tüm su ve atık su hizmetlerinin yetki ve sorumluğunun yasal düzenlemeler kapsamında kendilerin devir olduğunu ve taraflarına ...-... tarihleri arası dönemi kapsayan ... TL bedelli faturayı gönderdiklerini, ancak diğer yandan ... A.Ş.'nin de yetkinin halen kendilerinde olduğunu ve devir işleminiz henüz davalıya yapılmadığını ve aynı dönemi kapsar ... tarihli ... TL bedelli başka bir fatura gönderdiğini, davalı ... arasında idari yargıda su ve atık su hizmetlerinin yetki ve sorumluluğuna dair derdest bir dava bulunduğunu, davalı ... aralarında bir abonelik sözleşmesinin bulunmadığını, davalı ... yanın keşide ettiği faturanın yasal ve sözleşmeden kaynaklı bir temelinin olmadığını, iki kurum arasındaki itilaf dolayısıyla müvekkili firmanın sıkıntıya girdiği,bu nedenlerle öncelikle müvekkilinin suyunun kesilmemesi ve davaya konu fatura bedelinin icra işlemine konu edilmemesi hususunda ihtiyati tedbir verilmesini, davanın kabulü ile davalıya ... TL bedelli faturadan dolayı müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, davalıya ödeme yapmamız gerektiği yönünde kanaat oluşacak olursa fahiş olarak hesap edilen bedelleri açısından borçlu olmadıklarının tespitine ve bedellerin fatura bedelinden düşülmesi ve iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; harçtan muaf olduklarını, mevzuata göre içme suyu ve kanalizasyon hizmetlerine ilişkin görev ve yetkilerin özellikle ... ve ... sayılı kanunlar gereği olarak ... sınırları içerisinde münhasıran müvekkiline ait olduğunu, ... A.Ş.'nin özel işletmeci olarak işletmesinin mümkün olmadığını, yetki ve görevin müvekkili ... ait olduğunu, müvekkili ile ... A.Ş. arasındaki idari davada ... A.Ş.'nin yürütmenin durdurulması taleplerinin reddedildiğini, bu durumda müvekkilinin haklılığının ortaya konulduğunu, müvekkilli tarafından tüm Antalya ili mülki sınırlarında geçerli olarak içme suyu ve kanalizasyon hizmetleri tarifeleri ... sayılı kanuna göre belirlendiğini ve ücretlendirmenin buna göre yapıldığın, bu tarifelerin davacı ... için de geçerli olduğunu, mezuatta herhangi bir şekilde indirimli tarife uygulanmakta ise ... sayılı kanun, ... sayılı kanun ve ... sayılı kanun ile yapılan ücretsiz uygulamaların indirimler hariç, ... tarihinden itibaren herhangi bir şekilde indirimli tarife tatbik edilmesi kanunen mümkün olmadığını,bu nedenlerle işlemlerin müvekkili ... bakımından harçsız yapılmasına, tedbir taleplerinin reddine davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davalı ... tarafça keşide edilen su faturasından dolayı davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ve eğer su bedelinin davalı ...'a ödenmesi kabul edilecekse fatura bedelinin hatalı hesaplanıp hesaplanmadığına ilişkindir.
Taraflar arasında bir abonelik sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arasında ihtilaf çıkıncaya kadar (su dağıtım ve bedelini tahsili işlemlerinin ...'a devrine kadar) davacının ödemelerini dava dışı ... A.Ş.' ye Yaptığı ihtilafsızdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının ... bulunduğu yerdeki su ve atık su hizmetlerinin yetki ve sorumluluğunun dava dışı ... A.Ş. 'de mi olduğu yoksa davalı ...'a mı geçtiği, tahakkuk ettirilen bedellerin ... A.Ş.'ye mi yoksa davalı ... mı ödeneceği, davalı ... ödenecekse dava konusu faturada belirtilen su bedelinin fahiş hesaplanıp hesaplanmadığı, su tüketim bedeli hesaplanırken baz alınan metreküp fiyatının yasal düzenlemelere göre hatalı ise davacının ödemekle yükümlü olduğu su bedelinin ne olduğu ve sonuç olarak davaya konu faturadan dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı itilaflıdır.
Dosya içerisine davacı ... vekili tarafından fatura ve yazışma suretleri ibraz edilmiş , ... Asliye Hukuk ve Antalya İdare mahkemelerinin dosya suretleri celp edilmiş, makina mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Antalya ... İdare mahkemesinin ... sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının ... A.Ş, davalıların ... olduğu, davanın ... İli ... İlçesi, ... merkezinde içme ve kullanma suyunun karşılanması amacıyla açtırılan ve davacı ... tarafından işletilen su kuyusu ve ... merkezi içme suyu tesislerinin işletmesinin ... Müdürlüğüne devredilmesi ve konuya ilişkin daha önce alınan makam olurlarının iptali yönündeki yatırım ve işletmeler genel müdürlüğünün ... gün ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan ... ... gün ve ... sayılı kararının, yasal dayanağının bulunmadığı, söz konusu yerlere ilişkin harcamaların taraflarınca yapıldığı, kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözetilmediği ileri sürülerek iptali için açılan dava olduğu, yürütmenin durdurulmasının reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Antalya ... İdare mahkemesinin ... sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının ... A.Ş, davalının ... olduğu, dosyanın ... İli ... İlçes, ... Mah. ... mevkiinde bulunan ... adet derin sondaj kuyusu su kaynağının ... gün içinde tahliye edilmesi aksi halde idarece boşaltılacağına ilişkin ... gün ve ... sayılı ... işleminin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan dava olup yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... A.Ş, davalıların ... ile ... A.Ş olduğu, muarazanın giderilmesi davası olup, atık su ve su giderlerinin kime ödeneceği hakkında uyuşmazlık bulunduğu, ... sayaç okuma tarihinden sonra tahakkuk ettirilen su ve atık su bedellerinin tahsil ve talep yetkisinin davalı ... Olduğunun tespiti ile bu tarihten sonra davalılar tarafından davacı ... şirkete gönderilen mükerrer faturalar nedeniyle ortaya çıkan belirsizliğin giderilmesin, ... tarihinden sonra davalı ... A.Ş tarafından faturalandırma yapılmadığı bu tarihten sonraya ilişkin muarazanın kalmadığı, ... tarihinden sonraki muaraza iddiası yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... (... ) , ... tarihli ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... tarih ve ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kurulmuş bulunan, müstakil bütçeli kamu tüzel kişiliğine haiz ...'ne bağlı mahalli bir kamu kurumudur. Genel olarak kuruluş gayesi ve görevleri ... sınırları içerisinde su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek bunun için gerekli baraj ve tesisleri kurmak, işletmek, kaynak suyu ve arıtma sonunda elde edilen suların pazarlamasını sağlamaktır.
Davacı ..., davalı ... tarafından ... tarihinde gönderilen su ve atık su bedellerinin kendisine ödenmesi gerektiğine dair yazının gönderilmesine ve akabinde davalılardan ... tarafından ... tarihinde sayaç okuma ve faturalandırma yapma işlemine kadar, su ve atık su hizmetini ...'tan almıştır. Su hizmetlerinin ...'a devredilmesine rağmen dava dışı ...'ın da aynı dönemi kapsayan faturalandırma yapması nedeniyle bu tarihe kadar hizmet sağlayıcısının ve alacaklının kim olduğu yönünde bir ihtilaf ortaya çıkmış ve davacı ... bu ihtilafın giderilmesi amacı ile, fatura bedelini de depo etmek suretiyle Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesine ... esas sayılı muarazanın giderilmesi davasını ikame etmiş ve ... ile ...'ı davalı...olarak göstermiştir.
Eldeki dava ise sadece ...'a yöneltilmiş olup ilgili faturadan dolayı menfi tespit ve olmazsa fatura içeriğini denetimi istemini içermektedir.
2560 Sayılı İSKİ Kanunu'nun 2. Maddesinde içme, kullanma sularının temini ve dağıtımı ile su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmenin ve bu konulardaki yetkileri kullanmanın İSKİ'nin görev ve yetkileri arasında olduğu sayılmış, Ek Madde 5. Madde de ise Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Antalya büyükşehir belediyelerinin sınırlarının il mülki sınırları olarak belirlenmesine karar verilmiştir.
6360 sayılı Yasanın yürürlük maddesi olan 36. Maddesine göre ...'ın, Antalya Mülki Sınırları içerisinde, ...'nin yetkilerini ... tarihinde yapılan mahalli seçimlerle birlikte kullanmaya kanunen yetkili ve görevli olduğu anlaşılmıştır. Yasa değişikliği ile birlikte ... ... ve ... tarihlerinde aldığı ... ve ... sayılı kararlarla Mülga ... görev ve hizmetlerden su ve kanalizayon işlerine ait olanlar ... Genel Müdürlüğü'ne devredilmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı da yasanın yürürlüğe girmesinden sonra ... tarihli ... sayılı yazısı ile ... ... inşa edilen altyapı tesisleri ve su kuyularının ... 'a devrediliği bildirmiştir. ...'ın ... tarihinde ... aracılığı ile ...'ı tesislerden tahliye ettiği anlaşılmıştır.
Bu durumda fatura dönemi itibari ile faturalandırma işlemi yapmaya davalı ...'ın yetkili ve görevli olduğu, yasa ile yapılan değişikliklerin davacıyı da bağlayıcı nitelikte olduğu anlaşıl, bu nedenlerle davacının menfi tespit davası yerinde görülmüştür.
Diğer taraftan ...'ın kestiği faturanın tarifelere uygunluğu denetlenmiş, bunun için bilirkişi raporu aldırılmıştır. Makina Mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... havale tarihli raporda sonuç olarak; dosya içerisindeki mevzuat, dilekçe , örnek mahkeme kararları ve diğer mahkemelerin verdiği kararlar doğrultusunda; itiraza hasıl olan ... tarihli ...-TL ' lik faturanın ilgili döneme ait fiyat tarifeleri ve davacının statüsüne göre doğru hesaplandığı sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. Ortada dava tarihi itibariyle iptaline karar verilmiş bir tarife de olmadığı, fiyatlandırmanın fatura tarihi itibariyle mevcut tarifelere uygun olarak yapıldığı tespit edildiğinden davacının fatura bedeline itirazları da yerinde görülmemiş ve davanın reddine dair mahkememizden verilen ... Esas - ... Karar sayılı ilam, davacı ... tarafça istinaf edilmiş olup Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Esas- ... Karar sayılı ilamıyla; "
Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... A.Ş, davalıların ... ile ... A.Ş olduğu, davacının dava dilekçesi ile; aynı dönemle alakalı iki adet faturaya ilişkin daha yüksek bedelli olan ... TL faturanın dikkate alınarak bu bedel için tedbiren ödeme yeri kararı ile, devam eden dönemde tahakkuk edecek su ve atık su kullanım bedeli ile ilgili olarak tevdi mahalli tayini ile, su ve atık su tüketim bedeli borcunun kime ödenerek borcun ifa edilmiş sayılacağı ile ilgili olarak muarazanın giderilmesini talep etmiş olduğu, mahkemece ... Esas ... Karar sayılı karar ile; ... sayaç okuma tarihinden sonra tahakkuk ettirilen su ve atık su bedellerinin tahsil ve talep yetkisinin davalı ... olduğunun tespiti ile bu tarihten sonra davalılar tarafından davacı ... şirkete gönderilen mükerrer faturalar nedeniyle ortaya çıkan belirsizliğin giderilmesine karar verildiği, karara karşı davalılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemizin ... - ... E.K. Sayılı kararı ile davalı ... vekilinin istinaf talebinin esastan reddine davalı ... vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının tevdi mahalline depo edilen su ve atık su bedellerinin davalı ... ödenmesine şeklinde düzeltilmesine karar verildiği, kararın davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... H.D. Başkanlığının ... E. ... K. sayılı kararı ile davalılar arasında yapılan ... tarihli protokol içeriğinin ve Antalya ... ve ... İdare Mahkemesi ile Serik ... Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan dava dosyalarının değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulması üzerine dairemizce ... E. ... K. Sayılı karar ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davalılar arasında yapılan ... tarihli protokol hükümleri doğrultusunda yeniden esas hakkında karar verilmiş, dairemizce verilen kararın davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... H.D. Başkanlığının ... E.... K. Sayılı kararı ile; "..., mahkemece; dava dosyası, su aboneliği kullanım bedeli hesabı konusunda uzman ve ehil olan üç kişilik bilirkişi heyetine verilerek, tevdi mahalline yatırılan bedellerden tahakkuk tarihlerinde yürürlükte bulunan ilgili mevzuat hükümlerine göre atık su bedeli ile su bedellerinin protokol hükümlerinde belirtilen dönemler nazara alınarak ayrı ayrı hesaplanması ve davalıların ne miktarda alacakları olduğu hususunun tereddüde yer vermeyecek şekilde, ayrıntılı, açıklayıcı, hüküm kurmaya elverişli ve Yargıtay denetimine uygun, tarafların bilirkişi raporuna yaptığı itirazların da değerlendirildiği bir rapor aldırılarak, varılacak sonuç dairesinde bir hüküm kurulması gerekirken, bu husus göz ardı edilerek, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verildiği ve dosyanın dairemizin ... Esas sırasına kaydı yapılıp, duruşmasının ... tarihine ertelendiği anlaşılmış olup, söz konusu dosyada verilecek kararın eldeki davayı etkileyecek nitelikte olması nedeni ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165. maddesi gereğince Serik ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ... Karar sayılı dosyası bekletici mesele yapılarak, varılacak sonuca göre yapılacak değerlendirme ile karar verilmesi gerekmekte iken bu durum gözardı edilerek eksik inceleme ile hüküm kurulmasının doğru olmadığı ve kararın bu nedenle kaldırılması gerektiği kanaatine varılmış olmakla, davacı ... vekilinin istinaf talebinin kabulü ile HMK'nun 353/1.a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine," gerekçesi ile kaldırılmakla, dosyanın mahkememizin eldeki esas kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Dosya içerisine, ...' tan dava konusu faturalar yönünden davacının yapmış olduğu ödemelere ilişkin belgeler celp edilmiş, ayrıca Antalya BAM ... Hukuk Dairesinin ... Esas - ... Karar sayılı kararının kesinleşmesi beklenilmiş anılan karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.
Antalya BAM ... Hukuk Dairesinin ... Esas - ... Karar sayılı ilamının incelenmesinde hükmün ilk fıkrasında; ... tarihinden itibaren su hizmetinin ... devredilmesi nedeniyle ...-... tarihleri arasında tahakkuk ettirilen su bedellerinin tahsil ve talep yetkisinin davalı ... olduğunun tespitine, ve ...-... tarihleri arasında tahakkuk ettirilen atık su bedellerinin tahsil ve talep yetkisinin davalı ... A.Ş'de olduğunun tespitine karar verilmiş, 8.fıkrasında ise Tevdi mahalline yatırılan toplam bedelin ... tarafından tahsil edilip mahsup yapılması sebebiyle davacının ...'a herhangi bir borcu olmadığı, ancak tevdi mahalline yatırılan ve ... tarafından tahsil edilen ve protokol uyarınca ... A.Ş.'ye ödenmesi gereken ... TL'den, yine protokol uyarınca ... A.Ş. tarafından ...'a ödenmesi gereken ... TL'nin mahsubundan sonra davacının bakiye ... TL su bedeli tutarını ...'a ödemesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. Bu durumda davacı ... tarafından söz konusu bedelin tevdii mahaline yatırılmış olduğu ve ... tarafından gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazı cevabında da söz konusu su bedellerinin tahsil edildiği böylece dava tarihi itibari ile davacının davalıya ... tarihli faturadan dolayı borcunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-... ve ... tarih aralığına istinaden davalı ... tarafından düzenlenen ... tarihli ve ... TL bedelli faturadan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gerekli ...-TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan ...-TL harcın mahsubu ile bakiye ...-TL harcın davalıdan TAHSİLİ ile Hazineye gelir KAYDINA,
3-Davacı ... tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve harç olmak üzere) toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı ... vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan ...-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı ... tarafa İADESİNE,
Dair; davacı ... vekilinin yüzüne, davalı ... vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.28/03/2023
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)
Full & Egal Universal Law Academy