Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2019-5-022 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 19-40/665-286
Karar Tarihi : 14.11.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,
Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ
B. RAPORTÖRLER: İmren KOL, Furkan BAŞTÜRK, Tülay ŞİMŞEK SARI,
Aykut KARAGÖZ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Antakya Ticaret ve Sanayi Odası
Temsilcisi: Av. Bekir ATAHAN
Akevler Mh. 75. Yıl Blv. İrfan Apt. No:73/1 Antakya HATAY
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Antakya Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi
Antakya Organize Sanayi Bölgesi 10 Nolu Yol No:1 Belen
HATAY
E. DOSYA KONUSU: Antakya Organize Sanayi Bölgesi içinde kurulu Ortak
Sağlık ve Güvenlik Biriminin yıkıcı fiyat uygulaması yoluyla 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası.
(1) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Antakya Organize Sanayi Bölgesi (AOSB) içinde kurulu Ortak
Sağlık ve Güvenlik Biriminin (OSGB) yıkıcı fiyat uygulaması yoluyla 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 6. maddesini ihlal ettiği
iddiası.
(2) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 22.03.2019 tarih ve
2083 sayı ile giren ve Antakya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) tarafından yapılan,
12.07.2019 tarih, 4623 sayı ve 16.07.2019 tarih, 4685 sayı ile ek bilgilerin sunulduğu
başvuru üzerine düzenlenen 22.03.2019 tarih ve 2019-5-022/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu Rekabet Kurulunun (Kurul) 02.05.2019 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 19-
17/246-M sayı ile 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
(3) Önaraştırma kapsamında, AOSB OSGB’den birtakım bilgi ve belgeler talep edilmiş,
bunlara ilişkin cevabi yazılar 28.06.2019 tarih 4239 sayı, 03.07.2019 tarih 4354 sayı
ve 17.07.2019 tarih 4703 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bunun yanı sıra
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel
Müdürlüğü Yetkilendirme Daire Başkanlığından 21.06.2019 tarih, 7262 sayı ile, T.C.
Sosyal Güvenlik Kurumu Sigorta Pirimleri Genel Müdürlüğü Risk Yönetimi ve Proje
Daire Başkanlığından ise 26.06.2019 tarih, 7455 sayı ile bilgi talebinde bulunulmuştur.
Talep edilen bilgi ve belgeler T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu Sigorta Pirimleri Genel
Müdürlüğü Risk Yönetimi ve Proje Daire Başkanlığından 08.07.2019 tarih ve 4503
sayı ile, T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği
Genel Müdürlüğü Yetkilendirme Daire Başkanlığından 12.07.2019 tarih ve 4624 sayı
19-40/665-286
2/10

ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Hazırlanan 18.07.2019 tarihli ve 2019-5-022/ÖA
sayılı Önaraştırma Raporu, 14.11.2019 tarihli Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda AOSB OSGB hakkında soruşturma
açılmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.
I. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER
(5) Kurum kayıtlarına 22.03.2019 tarih ve 2083 sayı ile intikal eden ATSO tarafından
yapılan başvuruda özetle,
- Hatay ili Antakya ilçesinde bulunan AOSB tarafından iş sağlığı ve güvenliği hizmeti
vermek üzere OSGB kurulduğu,
- AOSB bünyesinde faaliyet gösteren 80 firmanın bulunduğu, bahsi geçen firmaların
Antakya pazarının en büyük sanayi işletmeleri olduğu, istihdam ettikleri çalışan
sayısının ve cirolarının çok yüksek olduğu ve söz konusu firmaların tamamının iş
sağlığı ve güvenliği hizmetini AOSB bünyesinde kurulu OSGB’den aldıkları,
- Hatay ilinde ve Antakya ilçesinde iş sağlığı ve güvenliği hizmeti veren diğer
teşebbüslerin AOSB bünyesinde bulunan firmalara kendileri ile çalışmaları için
sundukları tekliflere firmalarca, AOSB Yönetim Kurulu’nca alınan karar gereği bu
hizmeti AOSB bünyesinde kurulu OSGB’den almak zorunda oldukları şeklinde
cevap verildiği,
- AOSB bünyesinde kurulu OSGB tarafından verilen iş sağlığı ve güvenliği hizmet
bedelinin AOSB Yönetimi tarafından toplanan aidatlardan karşılandığı, kesilen
aidat faturalarında bu hizmete ilişkin herhangi bir fiyat bilgisinin bulunmadığı, söz
konusu firmaların iş sağlığı ve güvenliği hizmetini dışarıdan almaları durumunda ek
bir maliyetle karşılaşacakları ve fiyat karşılaştırması yapamadıkları için diğer
firmalarca verilen teklifleri değerlendiremedikleri,
- ATSO’nun diğer iş sağlığı ve güvenliği hizmeti veren teşebbüsler tarafından
yapılan şikâyetler hakkında AOSB OSGB ile yaptığı yazışmalarda, iş sağlığı ve
güvenliği hizmetinin AOSB bünyesinde çalışan firmalara ücretsiz olarak verildiğinin
belirtildiği,
- Bu durumun yıkıcı fiyat olarak değerlendirilebileceği
iddia edilerek 4054 sayılı Kanun kapsamında gereğinin yapılması talep edilmektedir.
I.1. Hakkında İnceleme Yapılan: Antakya Organize Sanayi Bölgesi Ortak Sağlık
Güvenlik Birimi (AOSB OSGB)
(6) 4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun 3. maddesinin (h) fıkrasında
Organize Sanayi Bölgesi (OSB) “Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılmasını
sağlamak, çarpık sanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyi
yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişim teknolojilerinden
yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plan dahilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi
amacıyla, sınırları tasdik edilmiş arazi parçalarının imar planlarındaki oranlar dahilinde
gerekli ortak kullanım alanları, hizmet ve destek alanları ve teknoloji geliştirme
bölgeleri ile donatılıp planlı bir şekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsis
edilmesiyle oluşturulan ve bu Kanun hükümlerine göre kurulan, planlanan ve işletilen,
kaynak kullanımında verimliliği hedefleyen mal ve hizmet üretim bölgeleri” şeklinde
tanımlanmıştır. OSB’lerin yönetimi ise Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama
Yönetmeliği’nin 23. maddesinin birinci fıkrasında belirtildiği üzere “Müteşebbis Heyet”
19-40/665-286
3/10

tarafından yürütülmekte olup, bu heyet OSB’nin en üst karar organıdır. Müteşebbis
Heyet, OSB’nin kuruluşuna katılan kurum ve kuruluşların karar organlarınca,
organlarında görevli olanlardan veya mensupları arasından tespit edilecek on beş asıl
ve on beş yedek üyeden oluşmaktadır.
(7) Anılan Kanun kapsamında AOSB 1995 yılında %50 Hatay İl Özel İdaresi, %50 ATSO
ortaklığı ile kurulmuştur. AOSB’nin Mart 2019 tarihi itibari ile 100 adet sanayi parseli
bulunmaktadır. Faaliyet gösteren firmalarda fiili istihdam sayısı 2200 kişi civarındadır.
(8) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 02.02.2019 tarih 30674 sayı ile Resmi
Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği’nin 23.
maddesi çerçevesinde OSB’lerin yönetim organı olan Müteşebbis Heyet’in görev ve
yetkileri belirlenmiştir. Söz konusu yönetmelik maddesinin birinci fıkrasının (h)
bendinde “Organize Sanayi Bölgesi’nin ihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon,
doğalgaz, arıtma tesisi, yol, haberleşme, spor tesisleri gibi altyapı ve genel hizmet
tesislerini kurma ve işletme, kamu ve özel kuruluşlardan satın alarak dağıtım ve
satışını yapma, bu çerçevede üretim tesislerini, ortak sağlık ve güvenlik birimlerini
kurma ve işletme konularında gerekli kararları almak” şeklinde hüküm yer almaktadır.
Ayrıca OSB’lerin görev ve yetkileri kapsamında sayılan OSGB kurabilme yetkisi, 6331
sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3. maddesinin (m) fıkrasında “Ortak sağlık
ve güvenlik birimi, kamu kurum ve kuruluşları, organize sanayi bölgeleri ile Türk
Ticaret Kanunu’na göre faaliyet gösteren şirketler tarafından, işyerlerine iş sağlığı ve
güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulan gerekli donanım ve personele sahip olan
ve Bakanlıkça yetkilendirilen birim” şeklinde belirtildiği üzere kanunla da verilmiş bir
yetki niteliğindedir. Söz konusu hüküm kapsamında AOSB’nin 15.03.2012 tarihinde
yapılan 2. Olağan Kurul toplantısında OSGB kurulmasına karar verilmiştir. Alınan bu
kararın ardından AOSB OSGB 2013 yılında hizmet vermeye başlamıştır. AOSB
OSGB kuruluşundan günümüze kadar olmak üzere sadece kurulu bulunduğu AOSB
bölgesinde yer alan firmalara hizmet vermekte olup hâlihazırda AOSB’de yer alan
(…..) firma arasında hizmet verdiği firma sayısı (…..)’tür.
(9) Dosya kapsamında AOSB’de yer alıp AOSB OSGB’den iş sağlığı ve güvenliği hizmeti
almayan (…..) firmanın bulunduğu tespit edilmiştir. AOSB OSGB’den gelen verilere
göre yasal mevzuat gereği bu firmaların iş sağlığı ve güvenliği hizmeti alma
zorunluluğu bulunmaktadır. Söz konusu (…..) firmadan (…..) ile telefon vasıtası ile
görüşülmüş, bu firmalardan (…..) bir rakip firmadan hizmet aldığı, (…..) kendi firmaları
bünyesinde bu hizmete mahsus personelleri istihdam ettiği, (…..) az tehlikeli sınıf
kategorisinde yer alıp 50’den az çalışan olduğu için hizmet alma zorunluluğunun
bulunmadığı, (…..) ise hâlihazırda iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almadığı
öğrenilmiştir.
(10) AOSB bünyesinde yer alan firmaların AOSB OSGB’den iş sağlığı ve güvenliği hizmeti
alma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak ne AOSB yönetimi ne de AOSB OSGB
yönetimi hizmet verdiği firmalardan, iş sağlığı ve güvenliği hizmetine mahsus bir bedel
talep etmektedir. AOSB OSGB’den 03.07.2019 tarih ve 4354 sayı ile gelen cevabi
yazıda, iş sağlığı ve güvenliği hizmetine ilişkin bedelin AOSB yönetiminin üyelerden
topladığı aidat içinden tahsil edildiği ancak bunun ne kadarının iş sağlığı ve güvenliği
hizmetine mahsus olduğuna ilişkin herhangi bir muhasebe çalışmalarının olmadığı
belirtilmiştir. Tablo 1’de AOSB yönetiminin yıllara göre üyelerinden aldığı aidat
miktarları yer almaktadır.
19-40/665-286
4/10

Tablo 1: AOSB Aidat Bilgileri
Yıl Aidat Miktarı (TL/m²)
2011 (…..)
2012 (…..)
2013 (…..)
2014 (…..)
2015 (…..)
2016 (…..)
2017 (…..)
2018 (…..)
2019 (…..)
Kaynak: AOSB OSGB’den gelen cevabi yazı
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
(11) Sağlık hakkı, bireylerin temel insani hakkı olup doğuştan gelen haklar arasında yer
almaktadır. İş sağlığı ve güvenliği düzenlemeleri de, yaşam ve sağlık hakkının hayata
geçirilmesinde önemli bir adım teşkil eder.
(12) Geniş olarak iş sağlığı, “tüm mesleklerde çalışanların bedensel, ruhsal, sosyal iyilik
durumlarını sürdürmek, çalışanların çalışma koşullarından kaynaklanan risklerden
korunmasını sağlamak, sağlıklarının bozulmasını önlemek, kendilerine uygun işlere
yerleştirmek ve işin insana ve insanın işe uyumunu sağlamak” olarak
tanımlanmaktadır1. İş güvenliği çalışmalarının amacının ise, çalışanları korumak,
rahat ve güvenli bir ortamda çalışmalarını sağlamak, işletme güvenliğini sağlayarak
tehlikeli durumları ortadan kaldırmak olduğu söylenebilecektir.
(13) 2012 yılında Resmi Gazete’de yayımlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu’ndan (İSG Kanunu), faaliyet alanı veya çalışan sayısına bakılmaksızın hem
kamu sektöründeki hem de özel sektördeki tüm iş ve işyerlerine ilişkin düzenlemeler
içermekte, çalışanlar, stajyerler, işverenler ve vekillerini kapsamaktadır.
(14) İSG Kanunu, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve
güvenlik koşullarının iyileştirilmesi amacıyla işverenlerin ve çalışanların görev, yetki,
sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenler. İSG Kanunu’nun nihai amacı, iş
kazaları ve meslek hastalıkları ile çalışanların işe ve iş ortamına bağlı gelişen diğer
fiziksel ve ruhsal sağlık sorunlarını önlemektir. İSG Kanunu çalışanlar, işverenler ve
devletten oluşan ana paydaşlarının iş hayatındaki görevlerini ve sorumluluklarını
tanımlar.
(15) İSG Kanunu’na göre, işveren risk değerlendirmesi yapmalı ve iş sağlığı ve güvenliğini
tesis etmek için gereken tüm tedbirleri almalıdır. Dolayısıyla işveren, risklerden
kaçınma, kaçınılmaz riskleri değerlendirme, risklerle kaynağında mücadele etme, işi
ve çalışma koşullarını bireye uygun hale getirme, teknik ilerlemelere uyum sağlama,
tehlikeli madde veya prosedürleri, tehlikeli olmayan veya daha az tehlikeli madde ve
prosedürlerle ikame etme, çalışanlara uygun eğitim ve talimat verme ve benzeri
sorumlulukları yerine getirir.
(16) İSG Kanunu kapsamında işverene y