(AİHS m. 7) (2709 S. K. m. 38) (5015 S. K. m. 1, 4, 19, 20, Geç. m. 6) (2577 S. K. m. 17, 45) (5326 S. K. m. 2, 3, 5) (5237 S. K. m. 7) (Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği m. 5, 7, 12, 13)

İSTEMİN ÖZETİ: 07.09.2011 tarih ve ……. sayılı bayilik lisansı ile …. adresinde faaliyet gösteren akaryakıt bayisi davacı tarafından, istasyonun ilan panosunda gösterilen fiyattan daha yüksek bir fiyatla akaryakıt satışı yapıldığı gerekçesiyle 100.521,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına dair Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 04.10.2018 tarih ve 8113-13 (b) sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, davacı şirket tarafından işletilen akaryakıt istasyonunda 15.05.2018 tarihinde yapılan denetim sonucunda, motorin ve benzin fiyatlarının panoda ilan edilen fiyattan daha yüksek fiyattan satışa sunulduğu, dolayısıyla davacıya lisans ile tanınan hakların davacı tarafından mevzuata aykırı olarak kullanıldığının sabit olduğu görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 14.03.2019 tarih ve 8487-3 sayılı kararında "Fiyat ilan panosunda ilan edilen fiyatın üzerinde ancak bağlı dağıtım şirketince fiil tarihi itibarıyla belirlenen tavsiye fiyatının altında fiyatla akaryakıt satışı yapılması" fiili 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca belirlenen niteliği itibarıyla düzeltme imkanı olan fiiller arasında sayılmış ve davacının da bu yönde bir iddiası var ise de, 28.02.2019 tarih ve 30700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 34. maddesiyle 5015 sayılı Kanun'a eklenen geçici 6. madde gereğince bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Kurulca verilmiş olan idari para cezaları yönünden ihtar yapılması da mümkün olmadığından davacının iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak Ankara 9. İdare Mahkemesi'nce verilen 14/07/2020 tarih ve E:2019/869, K:2020/1246 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17/2 maddesi uyarınca, davacının istinaf aşamasındaki duruşma istemi uygun görülmediğinden, işin esasına geçilmek suretiyle, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, 07.09.2011 tarih ve …. sayılı bayilik lisansı ile … adresinde faaliyet gösteren akaryakıt bayisi davacı tarafından, istasyonun ilan panosunda gösterilen fiyattan daha yüksek bir fiyatla akaryakıt satışı yapıldığı gerekçesiyle 100.521,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına dair Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 04.10.2018 tarih ve 8113-13 (b) sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği, 3. maddesinde, bu Kanun'un, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması hâlinde, diğer genel hükümlerinin, idarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı, "Zaman Bakımından Uygulama" başlıklı 5. maddesinde ise, 26.09.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümlerinin kabahatler bakımından da uygulanacağı, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından ise derhâl uygulama kuralının geçerli olduğu belirtilmiş, bu madde ile atıf yapılan 5237 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrasında, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanunun uygulanacağı ve infaz olunacağı kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, "Suçta ve cezada kanunilik ilkesi", hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde güvence altına alınmış temel bir ilkedir.

Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fıkrasında, "Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz" kuralına yer verilerek "suçta kanunilik", üçüncü fıkrasında yer alan "ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur" kuralı ile de "cezada kanunilik" ilkeleri güvence altına alınmıştır.

Kanunilik ilkesi, genel olarak bütün hak ve özgürlüklerin düzenlenmesinde temel bir güvence oluşturmanın yanı sıra, suç ve cezaların belirlenmesi bakımından özel bir anlam ve öneme sahiptir. Bu ilke sayesinde, kişilerin kanunen yasaklanmamış veya yaptırıma bağlanmamış fiillerden dolayı keyfi bir şekilde suçlanmaları ve cezalandırılmaları önlenmekte, buna ek olarak, suçlanan kişinin lehine olan düzenlemelerin geriye etkili olarak uygulanması sağlanmaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Kanunsuz ceza olmaz" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında "Hiç kimse, işlendiği zaman ulusal veya uluslararası hukuka göre suç oluşturmayan bir eylem veya ihmâlden dolayı suçlu bulunamaz. Aynı biçimde, suçun işl