(2577 S. K. m. 16, 28) (2942 S. K. m. 8, 9) (ANY. MAH. 16.02.2017 T. 2014/6577 E.) (ANY. MAH. 20.11.2019 T. 2016/62537 K.)

İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 1. İdare Mahkemesi'nce verilen 09/10/2019 günlü, E:2019/475, K:2019/1778 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesince dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, Ankara İli, Çankaya İlçesi, …… Mahallesi, 25304 ada, 1 parsel sayılı davacıların hissedarı olduğu taşınmazın imar planında "okul alanı" olarak ayrılmak suretiyle kamulaştırmasız olarak el atıldığından bahisle hisselerinin toplam bedeli için 20.000,00-TL (ıslahla artırılması sonucu 83.340,00-TL) tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işletilecek kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararı sonrası yeniden yapılan yargılama sonucunda, davacılara ait taşınmazın uygulama imar planında kamu hizmetine ayrılmasına rağmen beş yılı aşkın bir süredir kamulaştırılmaması nedeniyle davacıların mülkiyet hakkının ihlal edildiği, taşınmazın değerinin tespiti amacıyla yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, dava konusu taşınmazın m² fiyatının 2.315,00-TL olarak tespit edildiği, Ankara İli, Çankaya İlçesi,…….. Mahallesi, 25304 ada, 1 parselde bulunan taşınmazın değerine karşılık, davacıların hisselerine isabet eden kısmının ….. mirasçılarından davacı K6 için (9,00 m² x 2.315,00 TL = 20.835,00 TL), davacı …. için (6,75 m² x 2.315,00 TL = 15.626,00 TL), davacı …… için (6,75 m² x 2.315,00 TL = 15.626,00 TL), davacı ….. için (6,75 m² x 2.315,00 TL = 15.626,00 TL), davacı K5 için (6,75 m² x 2.315,00 TL = 15.626,00 TL) olmak üzere toplam 83.340,00-TL'nin 20.000,00-TL'sinin Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 2015/789 sayılı esasına kayıtlı dosyasında dava açma tarihi olan 16.04.2015 tarihinden, 63.340,00-TL'sinin ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 26.07.2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, taşınmazın davacıların hissesine isabet eden kısmının davalı idare adına tesciline karar verilmiş, bu karara karşı davacılar ve davalı idare tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İstinafa konu mahkeme kararının, davanın kabulü ile uyuşmazlık konusu taşınmazdaki davacılara ait hisse için tespit edilen değerin karşılığı olan tazminatın yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine ilişkin kısmı, usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.

Tazminat Miktarının Arttırımına İlişkin Islah Halinde Faiz Uygulaması

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 16. maddesinin 4. fıkrasına 6459 sayılı Yasanın 4. maddesiyle eklenen ve 30.04.2013 tarihinde yürürlüğe giren cümlede: "Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir." kuralı yer almıştır.

Anayasa Mahkemesi …. (B. No: 2014/6577, 16/2/2017, §§53-63) başvurusunda, ihale bedelinin icra sürecinde nemalandırılmamasının mülkiyet hakkının devlete yüklediği pozitif yükümlülüğün ihlali sonucunu doğurduğu kanaatine varmıştır.

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümünün …. ve …. (B.No:2016/62537, 20/11/2019, §§40-45) kararında, ön alım hakkının kullandırılmasına ilişkin süreç dikkate alındığında pozitif yükümlülükler bağlamında başvuruculara aşırı bir külfet yüklenmemesi için iptal edilen tapu karşılığında ödenen ön alım bedelinin önemli ölçüde değer kaybına uğratılmaması gerektiği, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında depo edilen bedelin Mahkemenin vadeli bir mevduat hesabına yatırılması biçiminde alacağı basit bir tedbirle yargı sürecinin hızlı işlememesinin başvurucular üzerinde oluşturduğu olumsuz etkileri asgari seviyeye indirememiş olması mülkiyet hakkının devlete yüklediği koruma pozitif yükümlülüğünün ihlali sonucunu doğurduğu yolunda gerekçeye yer verilmiştir. Anayasa Mahkemesinin başka bir kararında da aynı gerekçelere yer verilmiştir (Ali İmancı ve Eşref Aydın, B.No:2017/15134, §§50-55)

2577 sayılı Yasada yer alan, tam yargı davalarında dava dilekçesindeki miktarın artırımına olanak tanıyan düzenleme uyarınca, davanın artırılan tazminat miktarını kapsar şekilde kabulüne karar verilmesi halinde, artırılan tazminat miktarı yönünden faize, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibariyle faiz işletilmesinde olduğu gibi, miktar artırımına ilişkin dilekçenin mahkeme kaydına girdiği tarihin esas alınması gerektiği Dairemizin 04/12/2018 tarihli, E:2017/2179, K:2018/1427 sayılı kararı ile benimsenmekle birlikte, Anayasa Mahkemesinin yukarıda yer verilen kararları çerçevesinde yeniden ele