(2709 S. K. m. 125) (2577 S. K. m. 45)

İSTEMİN ÖZETİ: Kayseri 1. İdare Mahkemesince verilen 06/05/2019 günlü, E:2018/1052, K:2019/376 Sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf yoluna başvurulan kararda kaldırma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan karara karşı yapılan başvurunun reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesince dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

KARAR : Dava, Kayseri İli, ..... İlçesi, ..... Mahallesi, ..... Bulvarı, .... adresinde faaliyet gösteren "..... Restaurant" adlı işletmenin önünde yapılan yol çalışmaları (katlı kavşak) nedeniyle kiracısı oldukları işletmenin kullanılamaz hale geldiği, müşteri gelişinin kesildiği, idarenin yol çalışması sırasında gerekli tedbir ve önlemleri almayarak kusurlu hareket ettiğinden bahisle oluştuğunu ileri sürdükleri fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL kazanç kaybı, 1.000,00 TL kira bedeli, 500,00 TL SGK ve 500,00 TL vergi borcu, 100,00 TL elektrik icra borcu, 500,00TL güvenlik hizmeti, 500,00 TL telefon hizmeti, 1.900,00 TL muhasebeci ücreti ve 1.000,00 TL demirbaş ücreti olmak üzere toplam 7.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi zarararın başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, dava konusu davacının kiracı olarak işletmesinin bulunduğu Kocasinan Bulvarı üzerinde imar plan esasları dahilinde davalı idare tarafından yürütülen katlı kavşak çalışmaları sırasında gerekli tedbir ve önlemleri almayarak kusurlu hareket ettiğinden bahisle oluştuğu ileri sürülen maddi zararların oluştuğu ileri sürülerek talep edilen uyuşmazlığa konu zarar kalemlerinin idarenin tazmin sorumluluğunu gerektiren, olayla illiyet bağı kurulabilecek nitelikte, davacının mal varlığında oluşmuş somut bir zarar niteliğinde değerlendirilemeyeceği, öte yandan, dava dosyasına sunulan Kayseri Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığının 29.11.2018 tarihli, E.2018-912/15266 Sayılı yazısından, davacının kiracısı olduğu iş yerinin tadilatının yapılarak, işyerinin giriş kapısının çalışma alanından uzaklaştırılıp daha geniş olan batı cephesine taşındığı, iş yeri giriş ve çıkışının kolaylaştırıldığının belirtilmiş olduğu görüldüğü, davacının talep ettiği maddi tazminatın hukuki dayanağının bulunmadığı, Davanın manevi tazminata ilişkin kısmına gelince, dava konusu olayda, etki ve sonuçları bakımından manevi tazminata hükmedilmesinin koşullarının bulunmadığı, davacıların manevi tazminat talebinin de hukuki dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacılar tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 125. maddesinin son fıkrasında: "İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." kuralı yer almakta, idarenin hukuki sorumluluğunun çerçevesini çizmektedir. İdarenin hukuki sorumluluğu kendi işlem ve eylemleriyle sınırlı bulunmaktadır.İdare kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup, idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru, hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.

Zarar ile idari eylem arasında nedensellik bağının kurulabildiği hallerde idare hukuku kuralları çercevesinde öncelikle hizmet kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılması, hizmet kusuru yoksa kusursuz sorumluluk ilkesine göre zararın tazmin edilip edilemeyeceğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında belirtildiği üzere, idarenin hukuki sorumluluğu "kendi işlem ve eylemleriyle" sınırlı bulunmaktadır. İdarenin hukuki sorumluluğundan söz edebilmek için, bir zararın varlığı, zararı doğuran işlem veya eylemin idareye yüklenebilir olması, zararla işlem veya eylem arasında illiyet bağının bulunması gerekli olup, bu genel koşullardan birinin yokluğu, kural olarak, idarenin sorumluluğunu kaldırır. Ortada bir zarar yoksa idarenin tazminat ödemesi söz konusu olamayacağı gibi, idare veya idari faaliyetle ilgisi olmayan bir zararı idareye ödettirme olanağı da bulunmamaktadır. Zarar ile idari faaliyet (idari eylem veya işlem) arasında doğrudan bir ilişkinin yokluğu halinde, idarenin hukuki sorumluluğundan söz edilemez.

Dosyanın incelenmesinden, davacının restaurantının yer aldığı Kocasinan Bulvarı üzerinde davalı idare tarafından yapılan yol çalışması nedeniyle söz konusu işletmenin faaliyetini sürdüremediği, peşin alarak ödemiş olduğu işyeri kira bedeli, mahrum kaldığı kazanç, vergi borçları, işyeri giderleri, muhasebe ücreti, işveri bakım ve masrafları nedenleriyle maddi olarak zarara uğradığı, ayrıca mahrum kaldığı kazanç nedeniyle borçlarını ödeyemeyecek duruma geldiği, psikolojisinin bozulduğu, maddi ve menevi zarara uğradığı, bunun tazmini istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine görülen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinde,

-Yol çalışmasının, can ve mal güvenliğini tehdit edecek derece işyerine yakın olduğu, ortaya çıkan çevre kirliliği neden olduğu, mezkur yol çalışmasının yapılmış olduğu bölge, insan trafiğinin yoğun olduğu, ç