Dairesi: 4. İdari Dava Dairesi
Esas No: 2020/845
Karar No: 2020/1669
Karar Tarihi: 30.06.2020
(2577 S. K. m. 2, 45) (2547 S. K. m. 5) (Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmelik m. 7)
İSTEMİN ÖZETİ: Yozgat İdare Mahkemesi'nce dava konusu işlemin iptali yönünde verilen 24/12/2019 gün ve E:2019/160, K:2019/774 sayılı kararın; davalı idare vekilince, istinaf dilekçesinde belirtilen gerekçelerle mevzuata ve hukuka aykırı olduğu, üniversite olarak söz konusu olayda tasarruf yetkilerinin olmadığı, yaptıklarının Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı ile ilgili bölümde yer alan hocaları, bölümleri kapatıldığı için alanlarına en yakın branşlara vermekten ibaret olduğu, davacının talebinin biyoloji alanında laboratuvarı ve ders imkanı olan geniş bir kadro olduğu, ancak bölüm kapatıldığı için bu imkanı YÖK kararıyla verme olanaklarının kalmadığı, bu nedenle üniversite olarak davacı ile aynı durumda olan 5 tane öğretim üyesi hakkında tam karşılığı olmasa da bölümlerine ve verdikleri derslere en yakın yerlere kadro dağılımları yapmak zorunluluğunun doğduğu, hal böyleyken yerel mahkeme kararı doğrultusunda davacının talebi haklı görüldüğünde, yerine ilgili bölümden kim atanırsa bir başka davanın davacısı olarak yine alanında çalışma talebiyle mahkemeye başvurma hakkının doğacağını, bu durumun da kamu hizmetinin görülmesi imkansız hale getireceğini, aynı şekilde ilgili kararın yerine getirilmesi esnasında davacının üniversitenin hangi bölümüne atanırsa atansın, asıl bölümü kapatıldığı için davacı sıfatının başka esas numarası altında başka bölümler için değişmeden kalacağı, davacı haricinde yer alan öğretim üyelerinin çalışma alanları yüksek lisans eğitimleri değerlendirildiğinde, Doçentlerin, Yüksek Lisansları ve Doktoraları çalışma alanları incelendiğinde farklılıklar görülecek ve her bir Doçentin kendi çalışma alanına en yakın kadroya aktarımı yapıldığının tespit edilebileceği, bu şekilde davacının da alanına en yakın branşa verme yolunda takdir yetkisinin kullanıldığı, dolayısıyla tesis edilen işlemin hukuka aykırılığından söz edilemeyeceği ve idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu ileri sürülerek, kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ :Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı savunularak istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi talep edilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava; ..... ..... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken görev yapmakta olduğu bölümün Yükseköğretim YÖK tarafından kapatılması nedeniyle kadrosu ..... Meslek Yüksek Okulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Süt ve Besi Hayvancılığı Proğramı'na aktarılan davacı tarafından, kadrosunun akademik uzmanlığıyla ilgili olan Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümüne veya akademik uzmanlığıyla ilgili bir bölüme aktarılması istemiyle yaptığı 08.11.2018 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, uyuşmazlıkta ..... ..... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun 08.05.2017 tarihli kararı ile Biyoloji Bölümünün kapatılması üzerine ..... ..... Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun 23.06.2017 tarih ve 2017/12 sayılı kararıyla, kapatılan Biyoloji Bölümünde görev yapan 17 öğretim üyelerinin kadro aktarımlarının fakülte ve meslek yüksekokullarına yapıldığı, davalı Üniversitenin Fen-Edebiyat Fakültesinde Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümünün bulunduğu ve anılan bölüm için 2 kez öğretim üyesi alım ilanı yapıldığı, 29.12.2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan ilanda Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü için davacının ünvanı olan doçent üvanlı öğretim üyesine yer verildiği, Yozgat İdare Mahkemesinin 15.10.2019 tarihli ara kararına Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca verilen 31.10.2019 tarih ve E.12737 sayılı cevap ekinde yer alan 23.10.2019 tarih ve 2019/10 sayılı Yönetim Kurulu kararında, ''....ilgilinin yetkinlik alanları dikkate alınarak ilgili Üniversitede uygun görülen başta fakülteler olmak üzere (ziraat v.b.) bir programda görevlendirilmesinin beklendiği, bununla birlikte ilgilinin verebileceği dersler ve sağlayabileceği katkılar dikkate alınmış ise şu anki meslek yüksekokulunda görev yapmasının da uygun olacağı'' şeklinde görüş bildirildiği, olayda davacının akademik özgeçmişinin incelenmesinde, Termoregülasyonun fizyolojik etkisi, Hibernasyon ve günlük torpor, Kronobiyoloji/kronoekoloji, Telemetrik sistemler ile biyopotansiyel kayıtların toplanması, Zaman seri analizleri ve Anadolu yer sincabı başta olmak üzere hibernasyona giren memelilerin davranışsal ve fizyolojik ekolojisi alanında çalışmaları olduğu, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın 23.10.2019 tarih ve 2019/10 sayılı Yönetim Kurulu kararında biyoloji (zooloji) ana bilim dalı bünyesinde kuşlar ve memeliler ile biyo-ekolojik, sistematik ve filogenetik çalışmalar ve iki yaşamlıların biyolojisi ve filogenetik çalışmalar ve iki yaşamlıların biyolojisi ve rejenerasyonuna ilişkin araştırmaların yapıldığı, ayrıca parazit böcekler ile konak bitkileri arasındaki ilişkileri kapsayan çalışmaların da sürdürüldüğü, davacının görevlendirildiği süt ve besi hayvancılığı programında ise, hayvan yetiştiriciliği sektörü için hayvanların yetiştirilmesi, beslenmesi ve sağlığı konusunda bilimsel metodlarla çalışacak teknikerlerin yetiştirilmesinin amaçlandığı, bu program kapsamında anatomi, histoloji, hayvan yetiştirme ilkeleri, genetik ve ıslah, hayvan besleme, süt sığırı, yetiştiriciliği, suni tohumlama, et sığırı yetiştiriciliği, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği gibi mesleki derslerin yer aldığının belirtildiği, davacının 2018-2019 yılında verdiği derslerin ise Bahçe tarımı uygulamaları, Tarım ekonomisi, Zooloji ve Hayvan anatomisi ve fizyolojisi dersleri olduğu, Üniversitelerin fakülte ve bölümlerinin kapatılması halinde bu birimlere görev yapan öğretim üyelerinin akademik geçmişi, çalışma alanları dikkate alınarak diğer fakülte ve yüksekokullara görevlendirilmesi esas olup, kendi çalışma alanlarında fakülte ve yüksekokul bulunmaması halinde başka yerlerdeki bölümlerde takdir yetkisi çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kadro aktarımı yapılmak suretiyle görev yerlerinin belirlenebileceğinin açık olduğu, uyuşmazlıkta, davacının moleküler biyoloji ve genetik bölümünün mevcut olduğu Fen-Edebiyat fakültesi veya biyoloji bölümünün yer aldığı Ziraat fakültesi başta olmak üzere çalışma alanına uygun bölümlere kadro aktarımının yapılması gerekirken kadrosunun, akademik çalışmaları ve uzmanlık alanıyla doğrudan ilişkisi bulunmayan ..... Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Süt ve Besi Hayvancılığı Programı'na aktarılmasında kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözetilmediği, bu durumda, davacının kadrosunun akademik uzmanlığıyla ilgili olan Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümüne veya akademik uzmanlığıyla ilgili bir bölüme aktarılması istemiyle yaptığı 08.11.2018 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan işbu karar üzerine idarece davacının akademik çalışmaları ve uzmanlık alanı dikkate alınarak yapılacak değerlendirmede Üniversitedeki bir başka fakülte ve bölüme kadro aktarımı yapılmak suretiyle görev yerinin belirlenebileceğinin de açık olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesi;
"1.İdari dava türleri şunlardır:
a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari Mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı karar veremezler." hükmünü, amir olup en üst hukuk normu olan T.C. Anayasasının 125. Maddesinde, yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği hususu vurgulanmış bulunmaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Ana ilkeler'' başlıklı 5./h maddesinde, '' Yükseköğretim, aşağıdaki "Ana ilkeler" doğrultusunda planlanır, programlanır ve düzenlenir:
(....)
h) Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi, verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim - insangücü - eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri doğrultusunda ülke, çevre ve uygu-lama alanı ihtiyaçlarının karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim - öğretimi de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.'' hükmüne yer verilmiştir.
02.11.2018 tarih ve 30583 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norm Kadrolarının Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin ''Birim birleştirme, kapatma ve yeniden yapılandırma hali'' başlıklı 7. maddesinde, ''(1) Birim birleştirme, kapatma ve yeniden yapılandırma halinde ilgili birimde görev yapan öğretim elemanlarının kadroları yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun kararı ve rektörün teklifi üzerine Yükseköğretim Kurulunca uygun görülen birimlere tahsis edilir; bu birimlerdeki boş ve saklı kadrolar ise doğrudan rektörlüğe aktarılır. (2) Araştırma Üniversitesi veya Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması kapsamında belirlenen bir yükseköğretim kurumunun Yükseköğretim Kurulu kararıyla bu vasfını kaybetmesi halinde, mevcut öğretim elemanları bulundukları kadrolarda görev yapmaya devam eder.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Rektör" başlıklı 13. maddesinin, "Görev, yetki ve sorumlulukları" alt başlıklı (b) fıkrasının, 4. bendinde; "Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek" hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuatta, yükseköğretim kurumlarında birim birleştirme, kapatma ve yeniden yapılandırma halinde ilgili birimde görev yapan öğretim elemanlarının kadroları yükseköğretim kurumu yönetim kurulunun kararı ve rektörün teklifi üzerine Yükseköğretim Kurulunca uygun görülen birimlere tahsis edilmekte olup, bu şekilde yapılan kadro tahsisi ve aktarımlarında idareye takdir yetkisi tanıdığı, ancak, kanun koyucunun tanıdığı bu takdir yetkisinin keyfi olarak kullanılamayacağı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmasının esas olduğu, takdir yetkisi kapsamında tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminin ise, hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olduğu, yerindelik denetimi yapılamayacağı ve takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde karar verilemeyeceği açıktır.
Bu açıklamalardan sonra, dava dosyası incelendiğinde, ..... ..... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun 02.05.2017 tarihli kararı ile Biyoloji Bölümünün kapatılması üzerine, dolu kadroların aktarımına ilişkin Üniversite Yönetim Kurulu'nun 23.06.2017 tarih ve 2017/12 toplantı sayılı kararı ve bu karar doğrultusunda rektör tarafından 04.07.2017 tarihinde yapılan teklifin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yükseköğretim Yürütme Kurulu 19.07.2017 tarihli toplantısında uygun bulunduğu, bunun üzerine rektörün 04.08.2017 tarihli işlemiyle ..... Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Süt ve Besi Hayvancılığı Programına kadrosu aktarılan davacı tarafından, kadrosunun akademik uzmanlığıyla ilgili olan Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümüne veya akademik uzmanlığıyla ilgili bir bölüme aktarılması istemiyle yaptığı 08/11/2018 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince, yapılan yargılama sırasında, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığından; ilgilinin (davacının) alanı ve akademik geçmişi itibariyle ... Besi Hayvancılığı programında görev yapıp yapamayacağı yönünde" görüş istendiği, anılan Kurulca verilen 23.10.2019 tarih ve Toplantı Sayısı; 2019/10 Sayılı kararla; "...İlgilinin (davacının) görevlendirildiği Süt ve Besi Hayvancılığı programında ise; hayvan yetiştiriciliği sektörü için hayvanların yetiştirilmesi, beslenmesi ve sağlığı konularında bilimsel metotlarla çalışacak teknikerler yetiştirmek amaçlanmaktadır. Programda eğitim süresince bilinçli hayvan yetiştiriciliğinin detayları hakkında teorik ve uygulamalı olarak bilgiler verilmektedir. Bu program kapsamında Anatomi, Histoloji, Hayvan Yetiştirme İlkeleri, Genetik ve Islah, Hayvan Besleme, Süt Sığırı Yetiştiriciliği, Suni Tohumlama, Et Sığırı Yetiştiriciliği, Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği gibi mesleki dersler yer almaktadır. 2 Kasım 2018 tarihinde 30583 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Yükseköğretim Kurumlarında Öğretim Elemanı Norma Kadroların Belirlenmesine ve Kullanılmasına İlişkin Yönetmeliğin 7. maddesi Birim birleştirme, kapatma ve yeniden yapılandırma haliyle ilgili olarak şu şekilde düzenlenmiştir: Madde 7-(1) Birim birleştirme, kapatma ve yeniden yapılandırma halinde ilgili birimde görev yapan öğretim elemanlarının kadroları Yükseköğretim Kurumu yönetim kurulunun kararı ve rektörün teklifi üzerine Yükseköğretim Kurulunca uygun görülen birimlere tahsis edilir; bu birimlerdeki boş ve saklı kadrolar ise doğrudan rektörlüğe aktarılır. Bu bağlamda, uzmanlık alanı Biyoloji (Zooloji) olan ilgilinin görev yaptığı bölümün kapanması sonucunda çalıştığı yükseköğretim kurumunun yönetim kurulunun ve Rektörün uygun gördüğü programa kadrosunun aktarıldığı görülmektedir. Bu bağlamda takdir yetkisini ilgili yükseköğretim kurumunun Yönetim Kurulu ve Rektörün kullandığı düşünülmektedir. Sonuç olarak; ilgilinin (davacının) yetkinlik alanları dikkate alınarak, ilgili üniversitede uygun görülen başta fakülteler olmak üzere (ziraat vb.) bir programa görevlendirilmesi beklenmektedir. Bununla birlikte ilgilinin verebileceği dersler ve sağlayabileceği katkılar dikkate alınmış ise, şu anki meslek yüksekokulunda görev yapmasının da uygun olduğu kanaatine ulaşılmıştır." yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Bakılan uyuşmazlıkta, ..... ..... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji bölümünün Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 02.05.2017 tarihli toplantısında alınan karar ile kapatılmasının kararlaştırıldığı, bunun üzerine, aynı bölümde görev yapan 5 tane öğretim üyesinin; yüksek lisans eğitimleri, akademik geçmişleri ve yayınları ile çalışma alanları dikkate alınmak suretiyle akademik çalışma alanlarına en yakın olan kadro aktarımlarının yapıldığı, davacının da bu kapsamda; lisansını biyoloji alanında, Yüksek Lisansını ve Doktorasını Biyoloji/Zooloji alanında yaptığı, Doçentliğini Biyoloji Alanında aldığı ve çalışma alanın ise Anadolu Yer Sincabı alanı olduğunun tespit edildiği, bunun üzerine bitkisel ve hayvansal üretim bölümündeki birçok derse girebileceği değerlendirilerek ve eşi Doç. Dr. ..... .....'ün çalışma alanı da dikkate alınarak kadrosunun aynı yere ..... Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Süt ve Besi Hayvancılığı Programı kadrosuna aktarıldığı, bu haliyle Üniversitelerarası kurulun "Bununla birlikte ilgilinin verebileceği dersler ve sağlayabileceği katkılar dikkate alınmış ise, şu anki meslek yüksekokulunda görev yapmasının da uygun olduğu kanaatine ulaşılmıştır." yönündeki görüşü de dikkate alındığında, davacının, dava konusu işleme konu olan kadro aktarma işleminin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 19.07.2017 tarihli toplantısında uygun bulunarak idarenin takdir yetkisi kapsamında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak yapıldığı, bu bağlamda davalı idarenin takdir yetkisini keyfi kullandığı yönünde somut bir tespit veya değerlendirme de olmadığı, kaldı ki, idarelerin söz konusu takdir yetkisini farklı yönde kullanması hususunda yargı kararları ile de zorlanmayacağı kanaatine varılmakla, davacının kadrosunun akademik uzmanlığıyla ilgili olan Fen-Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümüne veya akademik uzmanlığıyla ilgili bir bölüme aktarılması istemiyle yaptığı 08/11/2018 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde, hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan mahkeme safhasına ait toplam 534,35 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf safhasına ait toplam 78,50 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi uyarınca duruşmalı olarak takip edilen davalar için belirlenen 2.590,00 TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye verilmesine; artan tebligat avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi uyarınca taraflara iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası gereğince diğer kanun yolları kapalı ve kesin olmak üzere, 30.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy