Dairesi: 4. İdari Dava Dairesi
Esas No: 2020/386
Karar No: 2020/2102
Karar Tarihi: 17.09.2020
(2577 S. K. m. 45) (2547 S. K. m. 23) (Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği m. 4, 5, 6)
İSTEMİN ÖZETİ: Kastamonu İdare Mahkemesi'nce dava konusu işlemin iptali ve davacının atamasının yapılmaması nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen 06/11/2019 gün ve E:2019/259, K:2019/1400 sayılı kararın; davalı idare vekilince istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf dilekçesine karşı cevap verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava; davacı tarafından, Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Konstrüksiyon ve İmalat Anabilim Dalı doktor öğretim üyeliği kadrosuna atanmak amacıyla yapılan başvurunun Yükseköğretim Kanunu'nun 23. maddesi ile Karabük Üniversitesi Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin 8. maddesi uyarınca reddedilmesine ilişkin 03/01/2019 tarih ve E.97 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, bilirkişi raporundaki tespitler ve dava dosyasında yer alan bilgi belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde, dava konusu doktor öğretim üyeliği için yapılan başvuruları değerlendiren komisyon üyelerince davacının lisans eğitiminin otomotiv öğretmenliği olması ve akademik olarak öğretim üyeliği yapılacak anabilim dalının konstrüksiyon ve imalat alanı olması nedeniyle doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmasının uygun olmadığı değerlendirilmiş ve bu değerlendirme doğrultusunda fakülte yönetim kurulunca diğer aday …’ın başvurusunun kabulüne karar verilmiş olsa da, Mahkemenin davacı …..'ın lisans mezunu olduğu Pamukkale Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü, Otomotiv Öğretmenliği Bölümünün; Makine Mühendisliği İmalat ve Konstriksiyon Anabilim Dalı ile içerik ve konsept olarak uygun olup olmadığının, davacının yüksek lisans ve doktora eğitimini Uludağ Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünde almış olduğu dikkate alınarak değerlendirilmesi istemiyle yaptırmış olduğu bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan ve yukarıda aktarılan bilirkişi raporunda; her iki adayın yapmış oldukları bilimsel çalışmalar dikkate alındığında Konstrüksiyon ve İmalat Anabilim dalında atanacak yeterliliğe sahip olduklarının tespit edildiği, söz konusu bilirkişi raporunda; Dr. ….’ın dava dosyasında verilen bilimsel çalışmalarının kadro ilanın da verilen “Kaynaklı bağlantıların mekanik özelliklerinin optimizasyonu” üzerine çalışma yapmak şartını daha kapsamlı karşıladığı gerekçesiyle söz konusu kadroya alınmasının uygun olduğu değerlendirilmiş olsa da, ilanda belirtilen konuda davacının da çalışmasının olduğunun gerek değerlendirme komisyonu üyeleri gerekse de bilirkişi tarafından hazırlanan raporda tespit edildiği, diğer aday …’ın ilanda belirtilen konuda daha kapsamlı araştırma yapmış olmasının 2018 tarihli doktora tezinin aynı konu hakkında olmasından dolayı doğal bir durum olduğu anlaşıldığından, davacının başvurusunun, değerlendirme komisyonu üyelerince lisans eğitiminin Otomotiv Öğretmenliği olması ve akademik olarak Öğretim Üyeliği yapılacak Anabilim Dalının Konstrüksiyon ve İmalat alanı olması nedeniyle olumsuz değerlendirilmesinin objektif ve bilimsel kabullere uygun olmadığı anlaşılarak, bu gerekçeyle atamasının uygun görülmemesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, davacının iptalini talep ettiği dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesi hususuna ilişkin istemi incelendiğinde ise; mahkememizce verilen iptal kararının davacının anılan kadroya doğrudan atanması sonucu doğurmayacağından ve başvurular hakkında objektif, tarafsız ve bilimsel kabullere uygun olarak yeniden değerlendirme yapılması gerektiğinden, öğretim görevlisi kadrosuna ilişkin parasal hakların davacıya ödenmesi hususunda bu aşamada karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının atamasının yapılmaması nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davalı idare vekilince, davacının, Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Konstrüksiyon ve İmalat Anabilim Dalı'nda açılan doktor öğretim üyeliği kadrosuna başvuruda bulunan iki adaydan birisi olduğu, anılan başvuruların Yükseköğretim Kanunu'nun 23. maddesi ile Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin 6. maddesi kapsamında oluşturulan üç kişilik kurul tarafından değerlendirildiği ve kurulda bulunan öğretim üyelerinin tamamının diğer aday olan A.F.Y'nin atanması yönünde görüş ve rapor sundukları ileri sürülerek davanın reddi gerektiği ileri sürülerek kaldırılması gerekmektedir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Doktor Öğretim Üyesi" başlıklı 23. maddesinde; "a) Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler. b) Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir. c) Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler." hükmüne,
12/06/2018 tarih ve 30449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği'nin "Doktor Öğretim Üyesi Kadrolarına Atanma" başlıklı ikinci bölümünün "Atanma şartı" başlıklı 4. maddesinde;"Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurabilmek için doktora veya tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olmak gereklidir." hükmü, "ilan" başlıklı 5. Maddesinde; "Bir üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsündeki açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları, Resmî Gazete’de ve üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün internet ana sayfasında rektörlük tarafından ilan edilerek duyurulur. Bu ilanda adaylara on beş günden az olmamak üzere başvuru süresi tanınır ve son başvuru tarihi belirtilir." hükmü, "Başvuru ve atanma süreci" başlıklı 6. maddesinde; "(1) Doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuranlar özgeçmişlerini, bilimsel çalışma ve yayınlarını dört nüsha olarak ilgili dekanlık veya müdürlüğe teslim eder.
(2) Fakültelerde dekan, diğer birimlerde müdür; ilan edilen kadrolar için adayların durumlarını incelemek üzere, en az biri başka üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünden olmak üzere adayın başvurduğu bilim alanı ile ilgili olan üç profesör veya doçent kadrosunda bulunan doçenti, ilana son başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde tespit eder. İlan edilen kadronun bulunduğu birimin bölüm başkanının, profesör veya doçent kadrosundaki doçent olması halinde, tespit edilecek üç profesör veya doçent kadrosundaki doçentten biri olarak belirlenmesi zorunludur.
(3) Dekan veya ilgili müdür her aday için bu öğretim üyelerine, adaylarla ilgili bilimsel yayın ve çalışmalara ilişkin dosyaları göndererek bir ay içerisinde yazılı görüşlerini bildirmelerini ister. Dosya inceleme sonuçlarının bir ay içinde gelmemesi halinde aynı usulle tespit edilen başka profesör veya doçente dosyalar incelenmesi için gönderilir.
(4) Dekan veya ilgili müdür yazılı görüşlerin alınmasından sonra ilk yönetim kurulu toplantısında aday veya adaylar hakkında ayrı ayrı görüş alır. Bir açık kadroya birden fazla adayın başvurması halinde yönetim kurulu gerekçeli olarak tercihini belirtir. Dekan veya ilgili müdür kanaat ve önerilerini rektöre sunar. Rektör atamanın yapılıp yapılmayacağına karar vererek gerekli işlemleri yürütür.
(5) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesi uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılacak yabancı ülke vatandaşı öğretim elemanlarının doktor öğretim üyeliğine atanma ile ilgili şartları sağlamaları kaydıyla sözleşmeli olarak çalıştırılmasında bu Yönetmelikte belirlenen ilan şartı dışındaki usul ve esaslar uygulanır." hükmü, "Atama" başlıklı 7. maddesinde;"(1) Doktor öğretim üyeleri, ilgili yönetim kurulunun görüşü alındıktan sonra fakültelerde ilgili dekanın, diğer birimlerde müdürün önerisi ile rektör tarafından en az bir en çok dört yıl süre ile atanır.
(2) Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler ilgili yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından yeniden atanabilir.
(3) Doktor öğretim üyelerinin ne kadar süre ile atandığı kendilerine tebliğ edilir." hükmü yer almaktadır.
Karabük Üniversitesi, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Esasları’nda; "Yardımcı Doçent Kadrosuna Başvurabilmek İçin Gerekli Asgari Koşullar" başlıklı 2.3. maddesinde; "Atanma İçin Gerekli Koşullar a) 657 sayılı Kanun 'un 48. maddesindeki genel şartlara sahip olmak gerekir. b) Doktora, Sanatta Yeterlik veya tıpta uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak. c) Bölüm 5 ’te yer alan puanlama listesinden, toplamda en az 100 puan almak. d) Karabük Üniversitesinin yapmış olduğu yabancı dil sınavından başarılı olmak. Yukarıda belirtilen kriterleri sağlamış adaylar için; 2547 sayılı kanunun 65. maddesine göre yayımlanan “Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği” ile 2547 sayılı kanunun 23. maddesi uyarınca işlem yapılır" hükmüne, "Öğretim Üyeliği Başvurusunda Ön Değerlendirme" başlıklı 2.4. maddesinde; "Öğretim üyelikleri için yapılan başvurularda, adayların ibraz ettikleri belge, bilimsel çalışmalar ve diğer akademik faaliyetleri, unvanlarına göre Bölüm 4 veya 5’te belirtilen puanlama sistemine göre nicelikleri yönünden Başvuru Değerlendirme Komisyonlarınca değerlendirmeye tabi tutulur. Değerlendirme sonucunda başvurunun uygun olup olmadığı Başvuru Değerlendirme Komisyonu tarafından yazılı olarak belirtilir. Yardımcı Doçent kadroları için; Başvuru Ön Değerlendirme Komisyonu üyeleri, varsa ilgili birimin yoksa diğer birimlerde görev yapan öğretim üyeleri arasından üç asil ve bir yedek olmak üzere, Fakültelerde Dekan, Enstitü, Konservatuar ve Yüksekokullarda Müdür, Rektörlüğe bağlı birimlerde ve Meslek Yüksek Okullarında ise Rektör tarafından belirlenir. Doçent ve Profesör kadroları için; Başvuru Ön Değerlendirme Komisyonu üyeleri, Üniversite öğretim üyeleri arasından üç asil bir yedek olmak üzere Rektör tarafından belirlenir" hükmüne, "Yayınların Puanlamasında Dikkate Alınacak Hususlar" başlıklı2.5. maddesinde; "Tek yazarlar için Tablodaki tam puan hesaplamaları uygulanır. Çok yazarlar için; Birinci yazar için 0,95 x puan, İkinci yazar için 0,85 x puan, Üçüncü ve sonraki yazarlar için 0,75 x puan formülü uygulanır. Kabul yazısı gelmiş olan makale/bildiri ve yayın komisyonlarından geçen kitaplar değerlendirmeye alınır.” hükmüne, "Değerlendirme Raporu" başlıklı 2.7. maddesinde; "Adayların başvurularını değerlendirmek üzere, 2547 sayılı Kanunda öngörüldüğü şekilde seçilen öğretim üyelerinden kişisel değerlendirme raporu istenir. Bu raporda, adayların yukarıda tanımlı koşullarını sağlayıp sağlamadıkları açıkça belirtilir. Bu koşulları sağladıkları belirlenen adayların değerlendirme raporları, adayın bilimsel yayınlarının, potansiyelinin, mesleki deneyim ve katkılarının ayrıntılı olarak değerlendirilmesini içerir. Bu değerlendirmede adayın yayınlarının sürekliliği, yayınlarına yapılan uluslararası atıflar, müfredat programına yaptığı katkılar, geliştirdiği ders ve programlar, üniversite yönetimine ve hizmetlerine katkıları dikkate alınır." hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Karabük Üniversitesi Rektörlüğü tarafından Mühendislik Fakültesi, Konstrüksiyon ve İmalat Bölümü için bir adet öğretim üyesi alımına ilişkin 27.10.2018 tarih ve 30578 sayılı Resmi Gazete'de ve üniversitenin Web sayfasında 30.10.2018 tarihinde ilan yayınlandığı, söz konusu ilan kapsamında atanmak için davacıyla beraber davanın ihbar edildiği …..'ın başvuruda bulunduğu, yapılan ön değerlendirme sonucunda her iki adayın başvurusunun uygun bulunduğu, söz konusu başvuruları değerlendirmek üzere birisi Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nden olmak üzere, Profesör unvanına sahip 3 kişiden oluşan değerlendirme komisyonun görevlendirildiği, jüri heyetinin başvurucular hakkında hazırlamış olduğu raporlarda; dava dışı ….'ın ilgili kadroya atanmasının uygun olduğu yönünde görüş bildirildiği, bu görüş doğrultusunda …'ın başvurusu kabul edilerek, davacının başvurusunun reddedildiği ve davacı tarafından başvurusunun reddine ilişkin 03.01.2019 tarihli işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Mahkeme tarafından dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; "...her iki adayın (Dr. …. ve Dr. …. dava dosyasında sunmuş oldukları bilimsel çalışmaları incelendiğinde, her iki aday da 2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanununun 23. madde, Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği’nin 8. madde ve Karabük Üniversitesi Öğretim Üyeliği Kadrolarına Yükseltilme ve Atanma Esaslarınca tespit edilen asgari koşulları (Bölüm 5’ten 100 puan ve yabancı dil) sağladıkları, her iki adayın yapmış oldukları bilimsel çalışmalar dikkate alındığında Konstrüksiyon ve İmalat Anabilim dalında atanacak yeterliliğe sahip oldukları, kadro ilanın da verilen “Kaynaklı bağlantıların mekanik özelliklerinin optimizasyonu” ile ilgili olarak ise; her iki adayın da kaynak ve kaynaklı bağlantı alanında çalışmaları olduğu; ancak, Dr. ….’ın deneysel çalışmalar ile kısıtlı kaldığı ve optimizasyon olarak deney tasarımı uygulanarak optimum sonuçları veren girdi seviyelerini belirleme ile kısıtlı kaldığı; diğer yandan, Dr. ….’ın çalışmalarında ise yapıların incelenmesinde deneysel çalışmaların yanı sıra yapı optimizasyonu için gerekli olan modellerin kurulmasında kullanılan analitik yaklaşımlar ve sonlu elemanlar yöntemlerinin de uygulandığı; dolayısıyla, Dr. ……’ın dava dosyasında verilen bilimsel çalışmalarının kadro ilanın da verilen 'Kaynaklı bağlantıların mekanik özelliklerinin optimizasyonu' şartını daha kapsamlı karşıladığı, aynı kadroya başvuran iki aday (Dr. … ve Dr. ….. arasından, Dr. ……’ın Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Konstrüksiyon ve İmalat Ana Bilim Dalı’nda 'Kaynaklı bağlantıların mekanik özelliklerinin optimizasyonu' açıklaması ile verilen kadroya Karabük Üniversitesi Rektörlüğü tarafından atanmasının bilimsel kabullere uygun olarak objektif ve tarafsız bir şekilde yapıldığı..." şeklinde görüşlere yer verilmiştir.
Her ne kadar İdare Mahkemesince; davacının başvurusunun, değerlendirme komisyonu üyelerince lisans eğitiminin Otomotiv Öğretmenliği olması ve akademik olarak Öğretim Üyeliği yapılacak Anabilim Dalının Konstrüksiyon ve İmalat alanı olması nedeniyle olumsuz değerlendirilmesinin objektif ve bilimsel kabullere uygun olmadığı anlaşılarak, bu gerekçeyle atamasının uygun görülmemesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, uyuşmazlığın davacının lisans eğitiminin Otomotiv Öğretmenliği olması ve akademik olarak Öğretim Üyeliği yapılacak Anabilim Dalının Konstrüksiyon ve İmalat alanı olması nedeniyle başvuru şartları taşımadığından bahisle başvurusunun reddine ilişkin işlem değil, davalı idarece her iki adayın da başvuru şartlarını taşıdığı kabul edilerek adayların eser ve çalışmaları üzerinde jüri tarafından yapılan inceleme sonucuna göre diğer aday olan ……’ın tercih edilmesi nedeniyle davacının anılan kadroya atanmamasına ilişkin işlem olduğu, kaldı ki İdare Mahkemesince uyuşmazlığın çözümü açısından "bilirkişi incelemesi" yönünde karar alındığı ve bu yönüyle davalı idarece oluşturulan "değerlendirme komisyon" raporuna itibar edilmediği, dolayısıyla bilirkişilerce düzenlenen rapor da değerlendirilerek uyuşmazlığın çözülmesi gerekirken, aksi yönde değerlendirme ile verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Bu durumda, yukarıda özetine yer verilen bilirkişi raporunda yapılan tespitler göz önüne alındığında, Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Konstrüksiyon ve İmalat Anabilim Dalı doktor öğretim üyeliği kadrosuna ..........’ın atanmasının uygun görülmesi nedeniyle, davacının atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 1. fıkrasında; "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Bu maddede, her ne kadar istinaf isteminde bulunabilecek olanlar açıkça belirtilmemiş ise de; idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı başvuru yollarından olan istinaf yolunun da kişisel menfaatinin ihlal edildiği gerekçesiyle dava açan ile aleyhine dava açılmış olan davanın taraflarınca kullanılabileceği açıktır.
Buna göre, davada taraf olmayan ya da yargı içtihatlarında da kabul edildiği gibi, davaya katılma istemi kabul edilmeyen kişilerin, yargı kararlarına karşı bu yasal yola başvurma olanağı bulunmamaktadır.
Her ne kadar, söz konusu Mahkeme kararına karşı …..'ın da ihbar edilen sıfatıyla istinaf başvurusunda bulunduğu görülmüş ise de, anılan kişinin ilk derece yargılaması sırasında davanın ihbar edilmesine rağmen davaya katılma yönünde irade beyanında bulunmadığı, dolayısıyla davanın tarafı sıfatını kazanmadığı görüldüğünden, davada taraf olmayan ..........'ın istinaf başvurusunun ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idare vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan mahkeme safhasına ait toplam 1.434,40 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf safhasına ait toplam 88,20 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00 TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye verilmesine; ……..'ın istinaf başvurusunun ise, ehliyet yönünden reddine ve istinaf aşamasında yaptığı masrafların üzerinde bırakılmasına, artan tebligat avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi uyarınca taraflara iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası gereğince diğer kanun yolları kapalı ve kesin olmak üzere, 17/09/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy