(1475 S. K. m. 14) (2577 S. K. m. 45) (2547 S. K. m. 33) (4857 S. K. m. 1, 3, 4, 11, 24, 25, 120) (5521 S. K. m. 1) (2247 S. K. m. 14) (Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği m. 23)

İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 3. İdare Mahkemesi'nce dava konusu işlemin iptali yönünde verilen 30/12/2019 gün ve E:2017/3411, K:2019/2788 sayılı kararın, davalı idare vekilince, gerekçeli karardaki değerlendirmenin aksine taraflar arasındaki sözleşmenin Üniversite tarafından tek taraflı olarak sona erdirilmediği, sözleşmenin mevzuat gereği kendiliğinden son bulduğu, hal böyle iken mülga 1475 sayılı yasanın halen yürürlükte bulunan 14. maddesinde tarif edildiği şekliyle işverenin iradi kararına dayalı tek taraflı bir feshin söz konusu olmadığı, netice itibariyle davacıya kıdem tazminatı ödenmesinin yasal koşullarının bulunmadığı, nispi karar harcının ödenmesiyle ilgili olarak da davalı idarenin harçtan muaf olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı savunularak istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi talep edilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, davacı tarafından, 14/10/2004 tarihinden itibaren araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladığı davalı ... Üniversitesi'nin 09/08/2012 tarih ve 602 sayılı işlemi ile 14/10/2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere tek yanlı olarak iş aktini feshetmesi nedeniyle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 25.784,08 TL (ıslah ile artırılan) kıdem tazminatı alacağının akdin feshi tarihinden itibaren işletilecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, mahkemenin 02/11/2018 tarihli ara kararıyla Ankara 3. İş Mahkemesi'nden, 2012/964 esas sayılı dava dosyasının, davalı İdareden ise, 14/10/2004 - 14/10/2012 tarihleri arasında Üniversite bünyesinde araştırma görevlisi olarak çalışan davacının, çalıştığı bu döneme ilişkin son ücreti üzerinden hesaplanacak kıdem tazminatına ilişkin hesap tablosunun gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, ilgili mahkemece dava dosyasının gönderildiği, dosya içeriğinde bilirkişi K4 tarafından düzenlenen 27/02/2013 tarihli bilirkişi ön raporunun bulunduğu, davalı idarece ise, ara kararına cevap verilmemesi nedeniyle yinelenen 04/01/2019 tarihli ara kararı üzerine, mahkemenin kayıtlarına 22/01/2019 tarihinde giren 17/01/2019 tarih ve 74937201-900-00121 sayılı yazı ekinde davacının 14/10/2004 - 08/11/2013 (14/10/2012 - 08/11/2013 tarihlerinde ücretsiz izinli) tarihleri arasındaki döneme ait son ücreti üzerinden hesaplanan kıdem tazminatına ilişkin hesap tablosunun gönderildiği, davacı vekili tarafından sunulan ve mahkeme kayıtlarına 21/06/2019 tarihinde giren dilekçeyle de, davalı idare tarafından sunulan hesap tablosu doğrultusunda davaya konu kıdem tazminatı miktarının 24.784,08 TL arttırılmak suretiyle 25.784,08 TL olarak ıslah edilmek suretiyle artırıldığı, bu durumda, 14/10/2004 tarihli bir yıl süreli hizmet sözleşmesiyle araştırma görevlisi olarak göreve başlayan davacının, sözleşmesinin bir yıllık sürenin bitiminde yenilenerek devam ettiği, yüksek lisans öğretimi doktora eğitimi için 7 yıldan oluşan öğretim süresinin (yönerge gereği 1 yıl uzatılmak suretiyle) 8 sene olduğu ve iş akdinin 14/10/2012 tarihinde davalı idare tarafından tek taraflı olarak sona erdirildiği konusunda uyuşmazlık bulunmamakta olup, iş sözleşmesinin davacıya yüklenebilecek bir gerekçeyle feshedilmemiş olması nedeniyle davalı idare tarafından dosyaya sunulan ve davacıya da tebliğ edilen "kıdem tazminatı bordrosunda" belirtilen 25.784,08 TL kıdem tazminatı alacağının ödenmesine ilişkin talebin kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığı, Faizin Başlangıç Tarihi Yönünden ise, Borçlar Kanunu uyarınca, bir borç muaccel olduğu tarih itibarıyla ödenebilecek duruma geleceğinden, bu tarih itibarıyla güncel değerinin bulunması ve faizin de bu tarihten itibaren işletilmesi gerektiği, bu bağlamda, mevcut uyuşmazlıkta, her ne kadar davacı tarafından davanın başlangıcında alacağın 1.000,00 TL tutarındaki bölümü için dava açılmış ise de, davalı idare tarafından dosyaya sunulan kıdem tazminatı bordrosunda belirtilen tutarın, 14/10/2004-14/10/2012 tarihlerini kapsayan döneme ilişkin olarak davacının döneme ait son ücreti üzerinden hesaplanarak belirlendiği, dolayısıyla güncel durumu içermediği, bu durumda paranın enflasyon karşısında kaybettiği değer ve davanın 2012 yılından itibaren devam ettiği hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ıslah talep dilekçesinin davalı idareye tebliği tarihinin faizin başlangıç tarihi olarak kabul edilmesinin 1475 sayılı Kanunun hükümleri ile hakkaniyet ilkesine aykırılık oluşturacağı açık olduğundan, davacının davalı idarede görev yaptığı tarih itibariyle işçi alacaklarına yönelik borcun muaccel olduğu tarihin, kıdem tazminatı açısından sözleşmenin fesih tarihi olarak kabul edilerek, davacının alacaklarına belirtilen tarihler itibarıyla faiz işletilmesi gerektiği, nitekim, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi benzer bir uyuşmazlıkta, E:2017/15066, K:2019/18106 sayılı kararı ile, Manavgat İş Mahkemesinin E:2014/668, K:2015/927 sayılı kararını "kıdem tazminatının" gününde ödenmemesi durumunda faiz başlangıcının fesih tarihi olması gerektiğini hükme bağlamak suretiyle düzelterek onadığı, diğer taraftan "yıllık izin ücreti alacağına" ilişkin olarak Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2017/21669 sayılı kararında ise, "somut olayda, yıllık izin ücreti alacağına yasal faiz işletilmesi gerekirken, en yüksek banka mevduat faizi işletilmek suretiyle hüküm kurulması hatalıdır." şeklinde karar verildiği gerekçesiyle davanın kabulü ve davacının 25.784,08 TL kıdem tazminatı alacağının, iş akdinin sona erdirildiği 14/10/2012 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanarak belirlenecek tutarla birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 33. maddesinde, “a) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/3 md.) Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanıdır. (Ek cümle:15/4/2020-7243/4 md.) Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar, atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.(Ek cümle: 21/4/2005 – 5335/10 md.) Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler.)” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği’nin “Öğretim elemanları” başlıklı 23. maddesinde, “Öğretim elemanlarının seçimi, değerlendirilmesi, seçilenlerin uygun görülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri ve yükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelik hükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumunun yetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarının atamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındaki atamalarda aranan şartlara ilaveten vakıf yükseköğretim kurumunun akademik yönden gerekli gördüğü şartlar da aranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarında özellikle uygulamalı derslerde görevlendirilecek öğretim elemanlarının atanmasında çalışma deneyimine sahip olması gözetilir.

Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev alacak olan akademik ve idari personelin çalışma esasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleri için öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelin aylık ve diğer özlük hakları bakımından ise 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanır.” kuralı yer almıştır.

10.6.2003 gün ve 25134 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanununun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, bu Kanunun amacı, işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemek olarak belirlenmiş, bu Kanunun 4. maddesindeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanacağı, işyerleri, işverenler ve işveren vekilleri ve işçilerin, 3. maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun hükümleri ile bağlı oldukları kurala bağlanmış olup, anılan Kanunun 120. maddesinde ise 1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesi hariç diğer maddelerin bu kanun ile yürürlükten kaldırıldığı hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun geçici 1.maddesinde ise "Diğer mevzuatta 1475 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır. Bu Kanunun 120 nci maddesi ile yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının 1 inci ve 2 nci bendi ile onbirinci fıkrasında, anılan Kanunun 16, 17 ve 26 ncı maddelerine yapılan atıflar, bu Kanunun 24, 25 ve 32 nci maddelerine yapılmış sayılır. " hükmü bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 11.maddesinde"4857 sayılı İş Kanunu’nun 11. maddesinde “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçta