İSTİNAF İSTEMİNİN KONUSU: Davalı idare bünyesinde görev yapmaktayken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair 13/12/2017 tarihli ve 2017/166 sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve ekonomik hakların iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelere göre dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde Ankara 19. İdare Mahkemesince verilen 26/04/2019 tarihli ve E:2018/686, K:2019/1612 sayılı kararın kaldırılması istenilmektedir.

İSTİNAF İSTEMİNDE BULUNANIN İDDİALARI: Davacı tarafından, OHAL KHK'sı ile kamu görevine son verilemeyeceği, OHAL yönetiminin sona ermesi nedeniyle OHAL KHK'larının geçerliliğinin kalmadığı, OHAL KHK'sı ile kamu görevinden çıkarılmasının geçici, ölçülü ve orantılı bir tedbir mahiyetinde olmadığı, kamu görevine son verilmesine dayanak KHK'nın Anayasa'da öngörülen şekil şartlarına uygun olmadığı, KHK ile kamu görevine son verilmesinin fonksiyon gaspı olduğu, başta savunma hakkı olmak üzere dilekçesinde belirttiği Anayasa ve AİHS hükümleri ile disiplin hukuku ve ceza hukuku ilkelerinin ihlal edildiği, FETÖ/PDY’yi ilk kez terör örgütü olarak kabul eden MGK kararı veya yargı kararı öncesi için kendisine herhangi bir suçlama yöneltilemeyeceği, Yasa mahiyetinde olmayan ve gizli nitelikte bulunan MGK kararlarının yargı kararlarına dayanak oluşturamayacağı, uyuşmazlığa bakan Mahkemenin kurulma ve yetkilendirme sürecinin tabii hakim ilkesine uygun olmadığı, Anayasaya sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiğine dair herhangi bir somut delil ortaya konulmadığı, ... kullanıcısı olduğuna dair iddianın ispatlanamadığı, ...'un hukuka uygun bir delil olmadığı, hukuka aykırı delillerin dikkate alınamayacağı, ...'un FETÖ/PDY terör örgütünün münhasır iletişim ağı olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı, yasal olarak faaliyet gösteren banka, sendika, dernek, okul, şirket gibi özel hukuk tüzel kişileri hakkında sonradan OHAL kapsamında işlem yapılmasının geçmişte bu tüzel kişilerle yasal çerçevede ilişkisi olan kişilerin terör örgütüyle bağlantılı oldukları şeklinde yorumlanamayacağı ve aleyhe delil oluşturmayacağı, üyesi olduğu feshedilerek kapandığı, üye olduğu "Teknik Alanda Çalışanlar Derneği" ile "... Tarım ve Ormancılık Sendikasının" terör örgütü üyesi olduğuna dair bir tespit bulunmadığı, ... Eğitim (...) A.Ş.'ye ödeme bilgisinin çocuğunun okul taksiti olduğu, kamu görevinden çıkarıldığı tarihte mevcut olmayan delil ve tespitlerin Komisyon kararına ve yargılamaya esas alınamayacağı gibi aleyhine sonuç doğurmayacağı, masumiyet karinesinin ve bir suç için bir ceza verilir ilkesinin (Non bis in idem) ihlal edildiği, ceza yargılamasında verilen kesinleşmemiş yargı kararlarının aleyhe değerlendirilemeyeceği, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun insan hakları ihlallerini gidermediği, yargılama giderlerinden tamamen muaf tutulması gerektiği, öne sürdüğü bazı argümanların Mahkeme kararında somut olarak karşılanmayarak gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği, dava konusu işlemde ve davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAF SAVUNMASININ ÖZETİ: İstinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 13. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Uyuşmazlıkta davacı hakkındaki ceza yargılamasında, davacı aleyhine tanık beyanları olduğu hususu, dava konusu işlemde belirtilen diğer delillerle birlikte değerlendirildiğinde, davacının çeşitli yol ve yöntemlerle FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibat düzeyinde ilişkisinin olduğunu ortaya çıkarmaktadır.

İdare Mahkemesince, davacının "işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve ekonomik hakların iadesine karar verilmesi" istemi hakkında hüküm kurulmadığı görülmüş olup, bu eksikliğin giderilmesi için anılan kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemeye geri gönderilip yargılamanın büsbütün tekrarlanmasını gerektirip gerektirmediği, istinaf mercii tarafından eksikliğin giderilmesinin mümkün olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmiştir:

Anayasanın 141.maddesinin son fıkrasında, "davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması, yargının görevidir" denilmekte olup, anılan kuralın tüm yargı mercilerini ve mensuplarını muhatap aldığında kuşku bulunmamaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3, 4 ve 5.fıkralarında ise aşağıdaki düzenlemeler yer almaktadır:

3-Bölge İdare Mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

4-Bölge İdare Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir.

5-Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyası ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir."

Yukarıdaki kuralların birlikte değerlendirilmesinden, yargı mercilerinin yargılama sürecini uzatan ve yargılama giderlerini artıran karar ve uygulamalardan kaçınmak zorunda oldukları sonucu çıkmakta, bu anayasal kuralı tamamlar nitelikte, 2577 sayılı Kanun'un 45.maddesinin 5.fıkrasında, istinaf incelemesi sonucunda bölge idare mahkemesinin kaldırma kararı vererek dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderebilmesini çok sınırlı ve tek tek sayılan durumlara münhasır kıldığı anlaşılmaktadır. Bu sınırlı haller, ilk derece mahkemesinin ilk inceleme üzerine verdiği kararların hukuka aykırı bulunması, mahkemenin görevi ve yetkisi olmayan bir davaya bakmış olması ve yasaklı hakimin karar vermiş olmasından ibarettir.

Uyuşmazlıkta ilk derece mahkemesi işin esası hakkında karar vermiş ve dava ret ile sonuçlanmıştır. Diğer bir ifadeyle ilk derece mahkemesi ilk inceleme üzerine bir karar vermiş değildir. Öte yandan, davacının kamu görevine iade talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava ko