(2577 S. K. m. 31, 53) (6100 S. K. m. 65, 66, 67, 68, 69, 447, 450) (1086 S. K. m. 53, 58)

İSTEMİN ÖZETİ: Müdahil …… hakkında Denizli Barosu levhasına yazılma isteminin reddine ilişkin Denizli Barosu Yönetim Kurulu'nun 19/06/2017 tarih ve 2017/26 sayılı kararına karşı adı geçen tarafından yapılan itiraz üzerine, itirazın kabulüne dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun 16/09/2017 tarih ve E:2017/1091, K:2017/1199 sayılı kararının uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin davacı Bakanlığın 27/11/2017 tarih ve 32509 sayılı Olur'una uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun 18/12/2017 tarih ve E:2017/1665, K:2017/1665 sayılı kararının iptali istemiyle davacı Adalet Bakanlığı tarafından açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki Ankara 3'üncü idare Mahkemesinin 28.11.2018 tarih ve E:2018/62, sayılı kararına davalı Türkiye Barolar Birliği ile müdahil .....'in istinaf başvuruları üzerine Dairemizin 10.4.2019 tarih ve E:2019/531, K:2019/581 sayılı kararıyla istinaf başvurularının reddine karar verildiği, bu kez müdahil .....'in 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53'üncü maddesindeki şartların oluştuğundan bahisle yargılamanın yenilenmesi istemiyle açılan davada, müdahilin, yanında katıldığı taraftan bağımsız hareket edebilme olanağı olmadığı, davalı idare yanında müdahil tarafından tek başına yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunmasına yasal olanak bulunmadığı anlaşıldığından müdahilin yargılamanın yenilenmesi talebinin esasının incelenemeyeceği gerekçesiyle davalı yanında müdahilin yargılamanın yenilenmesi isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin olarak Ankara 3. İdare Mahkemesince verilen 10/12/2019 gün ve E:2019/1975, K:2019/2570 sayılı kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:

Dava, müdahil ..... hakkında Denizli Barosu levhasına yazılma isteminin reddine ilişkin Denizli Barosu Yönetim Kurulu'nun 16.06.2017 tarih ve 2017/26 sayılı kararına karşı adı geçen tarafından yapılan itiraz üzerine, itirazın kabulüne dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun 16.9.2017 tarih ve E:2017/1091, K:2017/1199 sayılı kararının uygun bulunmayarak bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine ilişkin davacı Bakanlığın 27.11.2017 tarih ve 32509 sayılı Olur'una uyulmayarak ilk kararında ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun 18.12.2017 tarih ve E:2017/1665, K:2017/1665 sayılı kararının iptali istemiyle davacı Adalet Bakanlığı tarafından açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki Ankara 3'üncü İdare Mahkemesinin 28.11.2018 tarih ve E:2018/2, K:2018/2310 sayılı kararına davalı Türkiye Barolar Birliği ile müdahil .....'in istinaf başvuruları sonucu Dairemizin 10.4.2019 tarih ve E: 2019/531, K: 2019/581 sayılı kararıyla istinaf başvurularının reddine karar verilmesi üzerine, bu kez müdahil ..... tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53'üncü maddesindeki şartların oluştuğundan bahisle yargılamanın yenilenmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, müdahilin yanında katılan taraftan bağımsız hareket edebilme olanağı olmadığı, davalı idare yanında müdahil tarafından tek başına yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunmasına yasal olanak bulunmadığından müdahilin yargılamanın yenilenmesi talebinin incelenemeyeceği sonucuna varıldığı gerekçesiyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Hukuk Usulü Muhakemesi Kanunu ile Vergi Usul Kanunu'nun uygulanacağı haller başlıklı 31'inci maddesinin 1'inci fıkrasında "Bu kanunda hüküm bulunmayan hususlarda, hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma esnasında tarafların mahkemenin sükununu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uygulanır. Ancak, davanın ihbarı Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır. Bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçilir ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yürürlükten kaldırılan hükümler" başlıklı 450'nci maddesinin birinci fıkrasında, "18/06/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ek ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır" hükmüne, "Diğer Kanunlardaki Yargılama Usulü ile İlgili Hükümler" başlıklı 447'nci maddesinin ikinci fıkrasında, "Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/06/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır" hükmüne yer verilmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Asli Müdahale" başlıklı 65. maddesinde, bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabileceği, asli müdahale davası ile asıl yargılamanın birlikte yürütüleceği, ve karara bağlanacağı, aynı kanunun "Fer'i Müdahale" başlıklı66. maddesinde, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer'î müdahil olarak davada yer alabileceği, 67. maddesinde, müdahale talebinde bulunan üçüncü kişinin, yanında katılmak istediği tarafı, müdahale sebebini ve bunun dayanaklarını belirten bir dilekçeyle mahkemeye başvuracağı, müdahale dilekçesinin, davanın taraflarına tebliğ edileceği, mahkemenin, gerekirse taraflarla birlikte üçüncü kişiyi de dinlemek üzere davet edeceği, gelmeseler dahi müdahale talebi hakkında karar vereceği, 68. maddesinde, müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahilin, davayı ancak bulunduğu noktadan itibaren takip edebileceği, müdahilin, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebileceği, onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabileceği, Mahkemenin, katıldığı noktadan itibaren, taraflara bildirilen işlemleri müdahile de tebliğ edeceği,69. maddesinde, müdahilin de yer aldığı asıl davada hükmün, taraflar hakkında verileceği, fer'î müdahilin, tarafla rücu ilişkisinde, asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiasının dinlenilemeyeceği, ancak, müdahil, zamanında ihbar yapılmadığı için davaya geç katıldığını veya yanında katıldığı tarafın iddia ve savunma imkânlarını kullanmasını engellediğini ya da kendisince bilinmeyen iddia ve savunma imkânlarının, tarafın ağır kusuru sebebiyle kullanılamadığını belirterek, yanında katıldığı tarafın yargılamayı hatalı yürüttüğünü ileri sürebileceği, düzenlenmiştir.

6100 sayılı Kanundan önce yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda "asli müdahale" müessesesine yer verilmemiş, 53-58. maddelerinde fer'i müdahale ve fer'i müdahilin davadaki durumu düzenlenmiştir. Ancak bu düzenlemede "müdahale" kavramı "fer'i" müdahale olarak nitelenmemiş, Kanunun lafzından bu müdahalenin "fer'i" nitelikte olduğu öğretide ve uygulamada kabul edilmiştir.

Asli müdahale anılan Kanunda düzenlenmediğinden uygulamada dava konusu üzerinde hak veya menfaati bulunan dava dışı üçüncü kişinin görülmekte olan davadan bağımsız bir dava açarak ilk davadaki taraflar ile bir hukuki ilişki içinde olmadan ve onlardan tamamen bağımsız bir şekilde hak iddia etmesi, açılan bu ikinci davanın ilki ile birlikte görülmesi ve birinde verilen kararın diğerini etkilemesi hususu gözetilerek her iki davanın birlikte karara bağlanması gerekliliği Yargıtay'ın istikrar kazanan içtihatlarıyla kabul edilmiş ve bu içtihatlar doğrultusunda "asli müdahale kurumu" kanunda düzenlenmediği halde usul hukukunda yerleşmiş bulunmaktadır.

Yargıtay ve hukuk mahkemelerinin içtihatları ile uygulamada asli müdahale müessesinin yerleşmesinin gerekli görülmesi, ilk davada davanın konusu ile ilgili olarak verilen kararla, daha sonra açılacak davada verilecek kararın çatışması ve bu şekilde hukuksal istikrar ve güvenliğin zarar görmesi endişesinden kaynaklanmıştır. Gerek Yargıtay, gerekse esas hukuk mahkemeleri yargısal içtihatlar ile kanun koyucunun ihmal ettiği bir konuda haklı ve yerinde bir tutumla usul kuralı oluşturmuşlardır. 6100 sayılı Kanunda ise artık asli müdahale ve fer'i müdahale müesesesi ayrı ayrı düzenlenmiştir. 2577 sayılı Kanunun 31. maddesinde müdahale ihbar vd. konularda 1086 sayılı Kanuna atıfta bulunulmuş, 6100 sayılı Kanunun 447. maddesinin ikinci fıkrasında ise 1086 sayılı Kanuna yapılan atıfların bu kanunun ilgili hükümlerine yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanunun 31. maddesinde, 6100 sayılı Kanunun müdahalenin türlerini tanımlaması karşısında hangi müdahale türü bakımından atıfta bulunulduğuna ilişkin yeni bir düzenleme yapılmadığı dikkate alındığında idari davalarda üçüncü kişilerin görülmekte olan davalarda müdahale isteminde bulunması halinde bu müdahalenin asli müdahale mi yoksa fer'i müdahale mi olduğunun tespitini davayı görmekte olan idari yargı mercilerinin takdirine bırakılmış olduğu kabul edilmelidir.

Davaya müdahalede bulunanlar taraflardan biri yanında davaya katılırlar. Dolayısıyl