(2709 S. K. m. 2, 13, 20, 129, 153) (2577 S. K. m. 45) (6191 S. K. m. 3) (4045 S. K. m. 1) (5271 S. K. m. 171, 231) (Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmelik m. 9) (ANY. MAH. 19.02.2020 T. 2018/163 E. 2020/13 K.) (ANY. MAH. 19.12.1989 T. 1989/14 E. 1989/49 K.) (İDDK 30.10.2013 T. 2010/2292 E. 2013/3366 K.) (İDDK 29.04.2015 T. 2013/826 E. 2015/1654 K.) (10. DD. 24.05.1999 T. 1996/9928 E. 1999/2597 K.) (2. DD. 01.06.2005 T. 2004/1545 E. 2005/1886 K.) (2. DD. 12.01.2005 T. 2004/7423 E. 2005/113 K.) (5. DD. 10.09.2013 T. 2010/6456 E. 2013/5790 K.) (4. DD. 09.05.2011 T. 2011/2546 E. 2011/3384 K.) (3. DD. 05.06.2015 T. 2015/31 E. 2015/4299 K.)

İSTEMİN ÖZETİ: ...... Anonim Şirketi'nin 2017/1 Personel Alımı kapsamında İstanbul İli, Avrupa Yakası ...... Başmüdürlüğü emrine sözleşmeli statüde gişe ve büro görevlisi pozisyonu için başvurması üzerine KPSS puanına istinaden sözlü sınava çağrılan ve yapılan sözlü sınavda başarılı olan davacı tarafından, 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca hakkında yaptırılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle ...... Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca göreve başlatılmasının uygun görülmemesine ilişkin 11/12/2017 tarihli ve E.65203 sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, güvenlik soruşturmasının olumlu sonuçlanmasının kamu görevlisinin atanması için gerekli şartlardan birisi olduğu göz önüne alındığında ve davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucu elde edilen bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde, tespit edilen durumların olumsuz olduğu kanaatine varıldığından, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle atamasının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda Ankara 12. İdare Mahkemesi'nce verilen 12/09/2019 tarihli ve E:2018/502, K:2019/1721 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu, Anayasa hükümlerine uygun olmadığı ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:

Dava, ...... Anonim Şirketi'nin 2017/1 Personel Alımı kapsamında İstanbul İli, Avrupa Yakası ...... Başmüdürlüğü emrine sözleşmeli statüde gişe ve büro görevlisi pozisyonu için başvurması üzerine KPSS puanına istinaden sözlü sınava çağrılan ve yapılan sözlü sınavda başarılı olan davacı tarafından, 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca hakkında yaptırılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle ...... Anonim Şirketinde Çalıştırılacak İdari Hizmet Sözleşmeli Personel Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca göreve başlatılmasının uygun görülmemesine ilişkin 11/12/2017 tarihli ve E.65203 sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan ve dava konusu işlemin dayanağı olan ...... Genel Müdürlüğü Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönergesinin "Hukuki Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönerge, 26/10/1994 tarih ve4045 sayılı Kanun gereği çıkarılan 14/02/2000 tarih ve 2000/284 karar sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği ile bu Yönetmelikte Değişiklik Yapılması Hakkındaki 29/03/2001 tarih ve 2001/2090 sayılı karara ve 2000/284 sayılı Yönetmeliğin 6. maddesine göre hazırlanan Ulaştırma Bakanlığının 07/05/2001 tarih ve 2001/202 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönergesi esas alınarak çıkarılmıştır." hükmüne yer verilmiş, "Sorumluluk" başlıklı 13. maddesinde ise, "Genel Müdürlük Merkez ve ...... Başmüdürlükleri ile Müstakil Ünite Müdürlüklerindeki Birim Amirleri, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırmasını bu Yönerge hükümlerine göre uygulamaktan sorumludur." hükmü yer almıştır.

4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun’un 1. maddesinde, “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması, kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır.

(Ek:18/10/2018-7148/29 md.) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları arşivlerinden ve elektronik bilgi işlem merkezlerinden bilgi ve belge almaya, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında tutulan kayıtlara ulaşmaya, Cumhuriyet başsavcılıkları tarafından yürütülen soruşturma sonuçlarını, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar ile kesinleşmiş mahkeme kararlarını almaya yetkilidir.

Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Davacının ...... Anonim Şirketi bünyesinde İstanbul İli, Avrupa Yakası ...... Başmüdürlüğü emrine sözleşmeli statüde gişe ve büro görevlisi olarak yerleştirmesi yapılmış olup, davacının yerleştirmesinin yapıldığı ...... Anonim Şirketi 4045 sayılı Kanunun 1. maddesinin 1. fıkrası kapsamında olduğundan, dava konusu işlem yukarıda belirtilen mevzuat hükmü uyarınca 4045 sayılı Kanunun yukarıda sözü edilen 2. fıkrası hükmüne dayanılarak tesis edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin 19/02/2020 tarihli ve E:2018/163, K:2020/13 sayılı kararı ile, “Anayasa’nın 20. maddesinin birinci fıkrasında herkesin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğunun, özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamayacağının belirtildiği, son fıkrasında da herkesin, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğu, bu hakkın, kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilmeyi, bu verilere erişmeyi, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsadığı, kişisel verilerin, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebileceği, kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usullerin kanunla düzenleneceği belirtilerek, kişisel verilerin korunmasının, özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkı kapsamında güvenceye kavuşturulmuş olduğu, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının, insan onurunun korunması ve kişiliğini serbestçe geliştirebilmesi hakkının özel bir biçimi olarak bireyin hak ve özgürlüklerini kişisel verilerin işlenmesi sırasında korumayı amaçladığı, Anayasa Mahkemesinin yerleşik kararlarında belirtildiği üzere “...adı, soyadı, doğum tarihi ve doğum yeri gibi bireyin sadece kimliğini ortaya koyan bilgiler değil, telefon numarası, motorlu taşıt plakası, sosyal güvenlik numarası, pasaport numarası, özgeçmiş, resim, görüntü ve ses kayıtları, parmak izleri, IP adresi, e-posta adresi, hobiler, tercihler, etkileşimde bulunulan kişiler, grup üyelikleri, aile bilgileri, sağlık bilgileri gibi kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak belirlenebilir kılan tüm verilerin…” kişisel veri olarak kabul edildiği, bu bağlamda, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasıyla elde edilen verilerin kişisel veri niteliğinde olduğu, dava konusu kuralın, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimler tarafından güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında kişilerin kişisel veri niteliğindeki özel hayatı, iş ve sosyal yaşamıyla ilgili bilgilerinin alınmasına, hakkındaki suç işlediğine dair iddiaların değerlendirildiği Cumhuriyet savcılığı, hâkim veya mahkeme kararlarının tutulduğu kayıtlara ulaşılmasına ve bu kayıtların kullanılmasına imkân tanıması nedeniyle kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sınırlama getirdiği, Anayasa’nın 20. maddesi uyarınca kişisel verilerin ancak kanunda öngörülen hâllerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebileceği, Anayasa’nın 13. maddesinde de “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.” hükmüne yer verilerek temel hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceğinin ifade edildiği, Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleri uyarınca kişisel verilerin korunmasını isteme hakkını sınırlamaya yönelik kanuni bir düzenlemenin şeklen var olmasının yeterli olmayıp yasal kuralların keyfiliğe izin vermeyecek şekilde belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir düzenlemeler niteliğinde olması gerektiği, esasen temel hakları sınırlayan kanunun bu niteliklere sahip olmasının, Anayasa’nın 2. maddesinde güvenceye bağlanan hukuk devleti ilkesinin de bir gereği olduğu, hukuk devletinde, kanuni düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi gerektiği, Kanunda bulunması gereken bu niteliklerin hukuki güvenliğin sağlanması bakımından da zorunlu olduğu, zira bu ilkenin, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven d