T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO: 2021/213 ( KABUL KALDIRMA)
KARAR NO: 2023/397
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/12/2020
ESAS-KARAR NO: 2019/336 E 2020/652 K
DAVACI: ... TCK: -...
VEKİLİ:
DAVALI: ... TCK: -...
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 20/03/2023
YAZILDIĞI TARİH: 03/04/2023
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, müvekkilinin çocuklarının davalıya ait dershaneye kayıt işlemi sırasında boş senet imzalatıldığını, borcu yoktur yazısını aldığını, imzaladığı senedi istediğinde vermediklerini, senedin davalı tarafından doldurularak takibe konulduğunu, senet üzerindeki imza dışında hiçbir ibarenin müvekkiline ait olmadığını, tam hatırlayamamakla birlikte senet üzerinde 4.200,00 TL'nin yazılı olabileceğini, 4.200,00 TL'lik borca senet üzerinde ekleme yapıldığını belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine , %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı asil, davacıyı çocuklarını kayıt yaptırması nedeniyle tanıdığını, güvenini kazandığını, ekonomik sorunları olduğunu söyleyerek kendisinden borç para aldığını, karşılığında senet verdiğini, senedin kambiyo senedi olduğunu, davacının borcunu ödemediğini, bu nedenle takip başlattığını, borcun çocukların eğitimiyle ilgili olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, bildirerek davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece, davaya ve takibe konu bonodaki imzanın davacıya ait olduğu ve kambiyo senedi niteliğine haiz olduğu, menfi tespit talebinin temel ilişkiden bağımsız soyut borç ikrarı içeren emre muharrer senede (bono) ilişkin bulunması karşısında, kural olarak ispat yükünün davacı da bulunduğu borçlu bulunmadığı iddiasının yazılı delillerle ispatı gerektiği, ancak davacının iddiasını ispata yönelik olarak yazılı delil sunamadığı ve yemin deliline de açıkça dayanmadığı, ispatlanamayan davanın reddine, 2004 Sayılı İİK'nun 72/4 maddesi gereğince takibe konu asıl alacağın (94.200,00 TL) % 20'si oranında tazminatın davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine karar verilmiş hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, mahkeme tarafından dosyanın Adli Tıp Kurumunun incelmesine gönderilmesi talebinin reddedildiğini, davalı tarafın senede "9" rakamını sonradan ekleyip ve yazıları doldurduğunu, daha sonra 9 rakamına su dökülerek mürekkebin dağıtıldığını, davalının aleyhine açılan sayısız dava olduğunu, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık, davaya konu senedin miktar bölümünde tahrifat yapılıp yapılmadığı, mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olup olmadığı ve tahrif edilmemiş senet bedelinin ödenip ödenmediği bedelsizlik noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, tahrifat ve bedelsizlik iddialarına dayalı menfi tespit davasına ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Dava, sahtecilik, tahrifat ve bedelsizlik iddialarına dayalı menfi tespit davasına ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Uyuşmazlıkların çözümü için öncelikle konu ile ilgili kavramlar ile yasal mevzuatın irdelenmesinde yarar bulunmaktadır.
Davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hukuki ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı (Kuru-El Kitabı), İstanbul 2006, s. 302).
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.
Eş söyleyişle kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer, fakat, davacıya (borçluya) düştüğü hâller de vardır, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı HMK m. 190, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 6). Fakat, alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s