T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO: 2020/1240 (ESASTAN RET )
KARAR NO: 2023/377
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: DR. ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/09/2019
ESAS-KARAR NO: 2019/317 E 2019/738 K
DAVACI:
VEKİLİ:
DAVALILAR:
VEKİLİ:
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 20/03/2023
YAZILDIĞI TARİH: 20/04/2023
Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, davacı ile davalı gerçek kişilerin ortağı olduğu davalı şirketin müvekkiline olan 886.615,49-TL borç için 13/11/2018 tarihli ödeme protokolü yaptıklarını, anılan protokol gereğince müvekkili şirkete davalıların borçlu olduğu borca karşılık beş ayrı senet verildiğini, ödeme protokolünde borçlular tarafından verilen senetlerin 31/12/2018 tarihine kadar keşidecinin ve avalist davalı gerçek kişilerin, lehtarın müvekkili olduğu, 15/05/2019 vadeli 200.000,00-TL bedelli, 15/06/2019 vadeli 200.000,00-TL bedelli, 15/07/2019 vadeli 200.000,00-TL bedelli, 15/08/2019 vadeli 200.000,00-TL bedelli, 15/09/2019 vadeli 86.615,49-TL bedelli beş adet çek ile değiştirileceğini, aksi takdirde davalılar tarafından müvekkiline 750.000,00-TL cezai şart ödeneceğinin düzenlendiğini, davalılar tarafından 13/12/2018 tarihli ödeme protokolü gereğince bonoların çeklerle değiştirilmediğini, bunun üzerine davalılara ihtarname keşide edildiğini, ihtara rağmen davalıların üzerlerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalılar vekili, 13/11/2018 tarihli sözleşmede de görüleceği üzere müvekkilinin davacıdan borç niyetiyle uhdesine bir para almadığını, aralarında ticari bir ilişkinin başlamadan bittiğini, müvekkili şirketin dava dışı ... şirketinin Türkiye ülkesindeki medikal malzemelerinin satış-pazarlaması bayilik verilmesi amacıyla distribitörlük yetkisi aldığını ancak aldığı bu yetki ile ticari hayatta sürdürebilmesinin maddi açıdan imkan gerektiren bir konu olduğu için davacı şirketin ortakları arasında bulunan ....Ltd.Şti ile "Ürün Satış Yetkisi Sözleşmesi" başlıklı sözleşmeyi imzaladığını, söz konusu sözleşmeyi taraf olarak imzalayanın davacı yetkilisi ... olduğunu, imzalan sözleşme ile müvekkili şirketin ismi geçen şirketlerden aldığı ürünleri dava dışı ....Ltd.Şti'ye teslim edeceğini ve dava dışı şirketin belirlediği bayiler kanalıyla satış yapılacağını ve müvekkili şirketin de teslim ettiği faturalı her ürün için %1 komisyon alacağını, aradaki sözleşmenin özünün bu olduğunu, bu gelişmeler sırasında taraflar tekrar bir araya geldiğini, dava dışı ...Ltd.Şti ile davalı ....Lt.dŞti'nin hisseleri üzerinde devir ve satışa ilişkin anlaşma yaptıklarını, 28/08/2018 tarihli "Ortaklık ve Hisse Devir Sözleşmesi" adı altında yapıldığını, söz konusu sözleşme ile tarafların daha önce imzaladığı sözleşmelerin iptal edileceğini, geçersiz sayılacağını ve arada var ise borç alacak ilişkisinin sona ereceğinin belirtildiğini, 15/05/2019 tarihli bononun 4 adet çek ile ödendiğini, ödemenin bizzat ...'e yapıldığını, vadesi gelen bononun ödenmesine rağmen söz konusu davanın açıldığını, davacının vadesi gelmeyen bonoları alamadığını iddia ederek dava açmasının kötü niyetli olduğunu, 15/06/2019 tarihli ödenmediği iddia edilen bono için de müvekkili şirket ile davacı şirketin görüştüğünü, müvekkili tarafından alacağın devri başlıklı sözleşme ile 27/06/2019 tarihinde 106.272,00-TL bedel temlik olarak davacı şirket yetkilisi ...'e verildiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece yapılan yargılama sonunda, taraflar arasındaki 13/11/2018 tarihli Ödeme Protokolü başlıklı belgeye göre davalılar tarafından davacıya 5 adet bononun verildiği, söz konusu bononun 31/12/2018 tarihine kadar aynı bedelli 5 adet çek ile değiştirilmesinin kararlaştırıldığı, söz konusu tarihe kadar bonolar çek ile değiştirilmez ise 750.000,00-TL cezai şartın ödeneceğinin kararlaştırıldığı, somut olayda söz konusu bonoların 31/12/2018 tarihine kadar davalılar tarafından çek ile değiştirilmediği ancak söz konusu tarihten sonra davacı şirketin temsilcisi olan ... tarafından 16/05/2019 tarihinde 15/06/2019 tarihli bonoya ilişkin 4 adet çekin alındığına dair bir belge verildiği, anılan belgede cezai şarta yönelik hakların saklı tutulduğuna dair herhangi bir ibarenin bulunmadığı, senedin davacı şirket temsilcisi tarafından davalılara iade edildiği, davalılar tarafından da söz konusu senedin iade alındığına ilişkin cevap dilekçelerinin ekinde senet suretlerini ve 16/05/2019 tarihli belgenin sunulduğu, davalılar tarafından sunulan 16/05/2019 tarihli belgenin davacı tarafından da cevaba cevap dilekçesinin 2. Sayfasının 1. Paragrafında kabul edildiği ve bu kabuller çerçevesinde mevcut dosya değerlendirildiğinde, protokolde 5 adet bononun 31/12/2018 tarihine kadar aynı bedelli 5 adet çek ile değiştirilmesi gerekirken değiştirilmediği ve söz konusu tarihten sonra bonolardan bir tanesinin 4 adet çek ile değiştirildiği, değiştirme işlemi yapılırken davacı tarafından protokolden kaynaklı cezai şart hakkını saklı tutmadığı, mevcut protokoldeki cezai şartın TBK 179/2 kapsamındaki cezai şartlardan olduğu, davacı tarafından 16/05/2019 tarihinde gerçekleştirilen ifa esnasında cezai şarta yönelik hakkın saklı tutulmaması, ifanın çekincesiz bir şekilde kabul edilmesi, protokolde her bir bono yönünden değil tüm bonolar yönünden tek bir cezai şartın kararlaştırılması, tek bir bono yönünden çekincesiz bir kabulün dahi cezai şart hakkını tamamen ortadan kaldıracağı, davacının davasının davalı tarafından 16/05/2019 tarihindeki ifanın çekincesiz bir şekilde kabul edilmesi nedeniyle TBK 179/2.maddesi gereğince cezai şart isteyemeyeceği yönünde kanaat oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, toplam 750.000,00 TL cezai şart alacağının 1.000,00 TL'lik kısmının tahsili için açılan kısmi davanın reddedildiği ve mahkemece kanun yolları kapalı şekilde kesin olarak karar verildiği, kesinlik sınırının alacağın tamamına göre belirleneceğini, taraflar arasında imzalanan 13.11.2018 tarihli Ödeme Protokolü'nde "borçlular tarafından verilen bu beş adet bononun beş adet çek ile değiştirileceği aksi takdirde davalılar tarafından müvekkil şirkete 750.000,00 TL cezai şart ödeneceği" düzenlendiğini, bunun üzerine, davalılar tarafından 31.12.2018 tarihine kadar protokolde kendilerine yüklenen yükümlülük yerine getirilmemiş ve davalılar 5 adet bonoyu çeklerle değiştirmediğini, davalılar tarafından sadece bonolardan 15.05.2019 vade tarihli 200.000,00 TL bedelli bonoya karşılık olarak 16.05.2019 tarihinde çek verdiğini, bunun dışında diğer 13.11.2018 tarihli protokolde belirlenen 4 adet bono çeklerle değiştirilmediği gibi bu bonolara ilişkin davalılardan herhangi bir ödeme de yapılmadığını, 15.08.2019 ve 15.09.2018 vadeli bonolar için Ankara 14. İcra Müdürlüğü'nün 2020/851 sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, 13.11.2018 tarihli Ödeme Protokolü'nde davalıların edimini yerine getirmediğini, davalılar tarafından bonoların çeklerle değiştirilmediği gibi bonolara ilişkin herhangi bir ödeme de yapılmadığını, ayrıca müvekkil şirketin TBK.'nun 179/2. maddesinde belirtildiği şekilde cezai şarttan açıkça feragati veya ifayı çekincesiz olarak kabulünün de söz konusu olmadığını, belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık , cezai şart alacağının doğup doğmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Cezai şart borçlunun, asıl borcunu ilerde, hiç veya gereği gibi ifa etmediği takdirde alacaklıya karşı ifa etmeyi önceden taahhüt ettiği edime denir. Bu nedenle cezai şart, asıl borca bağlı olarak ve ancak bu borcun ihlâli ile doğabilecek olan fer'î bir edimdir. Borçlu cezai şart ödemeyi taahhüt etmişse, artık alacaklı herhangi bir zarara uğradığını iddia etmek veya zarar