T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/814 - 2023/901
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/814
KARAR NO: 2023/901
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/03/2021
NUMARASI: 2020/2 Esas, 2021/1 Karar
DAVACI:
VEKİLLERİ:
DAVALI:
VEKİLİ
DAVANIN KONUSU: Tahkim (Hakem)
Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/03/2021 tarihli, 2020/2 Esas, 2021/1 Karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmuş olmakla dosya incelendi.
KARAR
Davacı, mülkiyeti Belediye'ye ait ... parsellerin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarında akaryakıt ve LPG ikmal istasyonuna isabet ettiğini, halihazırda alan üzerinde yer alan tesislere Ankara-Eskişehir Karayolundan giriş-çıkış sağlanamadığını, davalı tarafından söz konusu taşınmazlar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunulamadığından bahisle 27/10/2017 tarih ve 2110 sayılı yazı ile Karayolları 4. Bölge Müdürlüğünden Karayolları Genel Müdürlüğünün yetki ve sorumluluğunda bulunan karayolu üzerinde yer alan Kartal Kavşağı yer altı girişi başlangıcının 180 metre gerisinden başlayarak çevre yoluna paralel bir yan yoldan girişin sağlanması, yine Kartal Kavşağının bağlantı yollarının bulunduğu Sivrihisar-2 Caddesi tarafından ise hem giriş hem çıkış verilecek şekilde düzenleme yapılması konularının incelenerek uygunluk görüşü verilmesinin talep edildiği, yine ... parselde bulunan gayrimenkulün 27/04/2011 tarihinde.... A.Ş.'ye süpermarket olarak kullanılmak üzere 8 yıl süreliğine kiralandığını ancak kira sözleşmesinin imzalandığı tarihten sonra Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından projelendirilen kavşak düzenlenmesi ile karayolunun yeniden düzenlenmesi üzerine çevre yollarının markete olan bağlantılarının kesildiğini, giriş - çıkışları kapatıldığını, ulaşımın oldukça zorlandığını, bunun üzerine kiracı şirketin kira sözleşmelerini tek taraflı olarak feshettiklerini, söz konusu fesih sebebiyle kurumun hem elde edeceği kira gelirinden mahrum kaldığını hem de söz konusu gayrimenkulün çevre yollarına bağlantısının olmaması sebebiyle ihaleye çıkarılmasına rağmen alıcı bulunamadığını ileri sürerek uğramış oldukları zarara mahsuben 100.000,00 TL'nin yolun ulaşıma kapatıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, İdare tarafından davacı tarafın mülkiyetinde olan taşınmazlara yol geçiş izni için uygun görüş davacı tarafın iddia ettiği gibi keyfiyete bağlı olarak değil, trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğünden dolayı verilmediğini, davacı tarafın uğramış olduğunu iddia ettiği zararlarda İdarenin hukuka aykırı ya da kusurlu bir eylemi bulunmadığını, davacının gerek daha önceden yapmış olduğu ve sona eren kira sözleşmesinden ya da taşınmazları kiraya verememesinden kaynaklı zararından gerekse de taşınmazların satılamamasından kaynaklı zararından İdareyi sorumlu tutmasının yanlış olduğunu belirterek haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davaya konu uyuşmazlığın kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafından kendilerine verilen görev ve yetkileri kullanılması sırasında doğan zararlar niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup bu zararların tazmini amacıyla anılan İdarelere karşı hizmet kusuruna dayalı olarak İdareye karşı, idari yargı yerinde tam yargı davası açılmasının gerektiği, idari yargının görevli olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2019/1830 Esas ve 2019/1329 Karar sayılı ilamı ile, ''..tarafların anılan Kanun hükmüne tâbi kurumlar oldukları ,görev sorunu yargılamanın her safhasında re’sen gözetilmesi gerektiği, tahkim kapsamında kalan davaya yüksek dereceli hukuk mahkemesi başkanı veya hakimi tarafından hakem sıfatıyla bakılması gerektiğinden davanın görevden reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi doğru olmadığından...'' kaldırma kararı verilmiştir.
Mahkemece kaldırma sonrasında alınan bilirkişi raporu esas alınarak ayrıntılı belirtilen her iki bilirkişi kurul raporu gözetildiğinde davacıya ait taşınmazlar üzerinde bulunan akaryakıt LPG ikmal istasyon ve marketin, davalı tarafından yapılan kavşak düzenlemesi ile yol giriş ve çıkışlarının iptal edilerek söz konusu tesislerin kullanılamaz hale getirildiği, davacının bu taşınmazları ve üzerindeki yapıların bu nedenle ihaleyle kiraya veremediği, davacının bu kapsamda zarara uğradığı, 230 nolu parsel yönünden zarar başlangıç tarihinin 07/12/2016, diğer parselin zarara başlangıç tarihinin ise 25/02/2015 olduğu, bu ve dava tarihleri gözetildiğinde davacının toplam olarak 5.721.933,32-TL zararının oluştuğu ve bundan davalının sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı, yerel Mahkemenin bilirkişilerce eksik hesaplama ile alınan rapor doğrultusunda karar verdiğini, raporlara karşı itirazlarının kabul görmediğini, yerel Mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.
Davalı, yerel Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında yol geçiş izni verilmemesinin trafik güvenliğini tehlikeye düşürüp düşmediğini dair teknik bir inceleme yapılmadığını, bilirkişi tarafından hesaplanan zarar miktarı ile İdarenin hukuka aykırı ya da kusurlu bir eylemi arasında nedensellik bağının bulunmadığını, davacının kendi işlem ve eylemleriyle kendi işletmelerini zarara uğratmış olduğunu, İdarenin trafik güvenliğini tehlikeye düşürmemek adına davaya konu parsellere geçiş izni vermemesi mevzuata uygunken işbu davanın ikame edilmesi ve fahiş miktarda tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.
Dava, dava dilekçesi ve içeriğine göre kendi yaptığı imar planına göre yol güzergahına yapılan akaryakıt ve LPG istasyonu ile market işletmelerinin bulunduğu alanda davalı tarafından yol geçiş güzergahlarının değiştirilmesi nedeniyle ortaya çıkan zararın tazmini istemine ilişkin olup kabul hükmüne karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
6098 sayılı TBK 49. Maddesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür düzenlemesi yer almaktadır.
Maddi tazminat davalarında, gerçekleşen olayın özelliklerine bakılarak, maddi tazminatın miktarının belirlenmesi gerekir. Türk Borçlar Kanunu'nun 51. Madd