Dairesi: Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No: 2020/333
Karar No: 2023/224
Karar Tarihi: 30.03.2023
T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/333 Esas - 2023/224
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
ANKARA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/333 Esas
KARAR NO: 2023/224
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI ....
DAVALI :....
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/07/2020
KARAR TARİHİ: 30/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (sözleşmeden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, Altındağ Belediyesi'nce 31/01/2018 tarihinde ihalesi yapılan ... Parsel Bina İnşatı Yapım İşine ilişkin, İdare ile dava dışı ... Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 28/02/2018 tarihinde inşaat yapım işi sözleşmesi imzalandığını, yapım işine ilişkin müvekkili şirket ile ... ...Ltd. Şti arasında taşeron sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin üstlendiği işin 'suya ve yangına dayanaklı alçı duvar levhaları ile çift iskeletli askı sistemli asma tavan yapılması' bölümün davalı tarafından imali için 27/03/2019 tarihli sözleşme imzalandığını, ancak davalının edimini yerine getirmediğini, sözleşmede işin tesliminin 27/05/2019 tarihi olarak kararlaştırıldığını, süresinin 60 gün olarak belirlendiğini, çeşitli tarihlerde düzenlenen tutanaklarla verdiği zararın belirlendiğini, süresinde teslim yapılmadığını, önceki uyarıların karşılıksız kaldığını, 04/09/2019 tarihli sözleşme ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, imalatların tamamlanması işinin başka bir firmaya verildiğini, müvekkilinin zararlarının doğduğunu ileri sürerek, davalı şirket adına ödenen 19.911,63 TL SGK prim alacağının, 90.000,00 TL cezai şart bedelinin ve 45.420,00 TL müvekkilinin uğradığı zararın 04/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf, davaya yanıt vermemiştir.
KANITLAR: Davacı tarafça 27/03/2019 tarihli "Taşeron Sözleşmesi" başlıklı sözleşme sureti, 20/04/2019 tarihli tebliğ bilgileri olmayan ihtarname sureti ve tebliğ edilen Altındağ Altıncı Noterliğinin 13532 yevmiye numaralı ihtarname sureti sunulmuştur.
Davalının katılımı olmayan davacı ve dava dışı firmaların düzenlediği tutanak örnekleri ibraz edilmiştir.
Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı ibraz sunulmuştur.
Davacı taraf imalatların tamamlanması için dava dışı firma ile akdettiği 21/09/2019 tarihli sözleşme ile bu firma adına düzenlenmiş fatura örneklerini sunmuştur.
Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 17/11/2022 tarihli yazısından davacı şirketin 2019 yılına ait çalışanlarının listesinin gönderildiği, 06/02/2023 tarihli yazı cevabında, davalının 44120 01 01 1335517 006 02 89 sicil sayılı dosyada 0l1 numaralı taşeron olarak kaydının olduğunun tespit edildiği, taşeron işyerinin, 28.03.2019 tarihinde kanun kapsamına alınmış olduğu, faaliyetinin sona ermesi nedeniyle 04.09.2019 tarihinde kanun kapsamından çıkarıldığı, adı geçen işyerinin faaliyet konusunun Altındağ Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü'ne ihale edilen "Gültepe Mahallesi 24504 Ada,l1 Parselde 1 Adet Betonarme Karkas Yapı İki Bodrum + Alt Zemin + Zemin + 3 Kat ve Çatı Arası Kat İnşaat Yapımı" olduğu, davacı Erguvan Yapı Peyzaj ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi' nin, yukarıda kayıtlı işyeri dosyasından 001 numaralı taşeron olarak kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, taşeron işyerinin, 12.03.2018 tarihinde kanun kapsamına alınmış bulunduğu, faaliyetinin sona ermesi nedeniyle 24.02.2020 tarihinde kanun kapsamından çıkarıldığı, davalı ve davacı taşeron işyerlerinin bilgilerinin bulunduğu tescil detay belgelerinin gönderildiği bildirilmiştir.
Zeytinburnu Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 17/11/2022 tarihli cevabi yazısı ile davacı şirketin iş yerinin 2019 yılında herhangi bir idare para cezasının bulunmadığı ve dönem borçlarının yasal süresinde ödendiği bildirilerek iş yeri tescil bilgileri, dönem bordroları, müfedat kartı ve çalışan sayısını gösterik listenin gönderilmiştir.
Gaziosmanpaşa Sosyal Güvenlik Merkezinin 30/11/2022 tarihli yazısından davacı şirketin işyeri tescil kaydı gönderilmiş, bölgelerinde işlem gören dosyasından 2019-7,8,9,10.aylara ait kurumlarına aylık bildirgesi verilmediği bildirilmiştir.
Davacı taraf, taşeron olarak davalı adına SGK prim ödemelerine ilişkin banka kayıtları ile belge örneklerini sunmuştur.
İnşaat Mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanından oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, anılan raporda; sözleşme ve eklerinin değerlendirildiği, davacının zarar kapsamında ibraz ettiği tutanakların hiç birinde davalı katılımının olmadığı, davalı hak edişlerinde kesintinin yapılmadığı, iki hak ediş sonrasında davalıya toplam 98.191,67 TL ödeme yapıldığı, sözleşmenin feshi ve gecikme cezasının 4. maddede düzenlendiği, sözleşmenin 04/09/2019 tarihli ihtarname ile feshedildiği, dava dışı firma ile yeni sözleşmenin 21/09/2019 tarihinde yapıldığı, 17 günlük gecikme cezası istenebileceği, bunun tutarının 17.000,00 TL olacağı, sözleşmenin sona erme tarihi esas alınırsa 117.000,00 TL tutarında bulunacağı, davalı ile yapılan sözleşme ile dava dışı firmayla yapılan sözleşme kararlaştırıldığında metraj dikkate alınarak ve yeni fiyat gözetilerek KDV hariç 4.159,61 TL olabileceği, sözleşmenin 25. maddesi dikkate alınarak %50 fazlasıyla bu kalem zararın 6.239,41 TL olduğu, SGK alacağına yönelik tespit yapılamadığının bildirildiği, 05/04/2022 tarihli ek raporda defter ve kayıtların incelendiği, açılış ve kapanış tasdiklerinin yerinde olduğu, lehine delil teşkil edebileceği, defter ve kayıtlarda talep edilen tutarda SGK kaydı ödemesinin göründüğü, davacı vekilinin talebi üzerine alınan 08/08/2022 tarihli ikince ek raporda bilirkişi kurulunun görüşünü tekrarladığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta davacının, dava dışı yüklenici ile sözleşme imzaladığı, davacının yükümlüğü altındaki imalatın 'suya ve yangına dayanaklı alçı duvar levhaları ile çift iskeletli askı sistemli asma tavan yapılması' bölümün 27/03/2019 tarihli sözleşme yapımının davalı tarafından üstlenildiği, aynı gün teslimin yapıldığı ve işin bitirilmesi süresinin 60 gün olarak tayin edildiği, davacının iki defa hak ediş düzenlediği, davalıya kısmi ödeme yaptığı, davacının süreçte işin yapımı ve verilen zararlarla ilgili olarak davalının katılımı olmaksızın tutanaklar düzenlediği, sonunda 04/09/2019 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiği, 21/09/2019 tarihli sözleşme ile kalan imalatı dava dışı firmaya yaptırdığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Ayrıca, taraflar arasındaki sözleşmenin yazılı olduğu, hak, sorumluk ve yükümlülüklerinin etraflıca düzenlendiği yönleri de dosya kapsamıyla sabittir.
Çekişme, taraflar arasındaki eser sözleşmesinin davacı tarafından haklı nedenle feshedilip edilmediği, davacının, davalı adına ödediğini ileri sürdüğü SGK prim borcu tutarı ile nama ifa nedeniyle oluşan zarar ile gecikme cezasının davalıdan tahsili koşullarının olup olmadığı ve varsa tutarı noktalarında toplanmaktadır.
Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen tam iki taraflı iş görme akdidir. Ana edim olarak yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, eklerine, teknik ve sanatsal ilkeler ile amacına uygun imal edip iş sahibine teslim, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Yüklenici teslimi, iş sahibi de bedeli ödediğini ispat etmelidir.
Öte yandan, TBK'nın 117. maddesinde borçlunun temerrütü düzenlenmiş, yüklenicinin temerrütünün şartları oluştuğunda iş sahibinin hakları anılan Kanunun 125 ve 126 maddelerindeki hüküm altına alınmıştır. Borçlunun temerrütünün gerçekleşmesi için, kural olarak muaccel alacağın ayrı bir ihtarla istenmesi ve temerrüte düşürülmesi gerekir. Ancak, teslim tarihi sözleşmede belirlenmiş veya bu yönde taraflara bir hak bahşedilmiş ve bu hak kullanılmakla temerrüt gerçekleşebilir. Bu halde ayrıca temerrüt ihtarına gerek yoktur. Ayrıca, TBK'nın 124. maddesinde süre verilmesi gerekmeyen haller de hüküm altına alınmıştır. Alacaklının temerrütü halinde, alacaklı, her zaman borcun ifasını beklemek ve gecikme nedeniyle borçludan tazminat isteme veya borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini istemek veyahut sözleşmeden dönmek hakkına haizdir.
Dava konusu olayda sözleşme hükümleri incelendiğinde 4. maddede sözleşmenin süresinin yer tesliminden itibaren 60 gün olduğu, 27/05/2019 tarihinde imalatın eksiksiz olarak davacıya teslim edileceği kararlaştırılmış, sözleşmenin imzalanmasından itibaren 1 gün içinde yer tesliminin yapıldığı açıklanmıştır. Ayrıca, süresinde teslime ilişkin bazı müeyyideler belirlenmiş, süreye uyulmaması halinde tek taraflı olarak davacıya fesih hakkı verilmiş, müspet ve menfi zararlar ile birlikte davacının gecikilen her gün için 1.000,00 TL cezai şart talep edebileceği öngörülmüştür. 25. maddesinde ise, sözleşmenin diğer hükümlerine helal gelmemesi kaydıyla, sözleşmeye başlanılmaması veya bir aşamasında bırakılması halinde yeniden süre verilmeden sözleşmeyi feshetme, taşeron nam ve hesabına yaptırma ve işverene maliyeti ne olarsa olsun %50 fazlası ile taşeronun alacaklarından veya teminattan kesileceği de hüküm altına alınmıştır. 14. maddesinde ise SGK sorumluluk hükümleri düzenlenmiştir.
Davacının iddiası, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, çekilen ihtarnameler, davacının usulüne uygun tutulmuş defter ve kayıtları ile dosya kapsamından anlaşılacağı üzere, davalı, vadesi belirlenen sözleşme hükmüne uygun şekilde süresinde davacıya eseri teslim etmemiştir. Davacı da hemen TBK'nın 125 maddesinde düzenlenen gecikmiş ifayı beklemek ve gecikme cezası talep etme dışındaki haklarını kullanacağını davalıya bildirmemiştir. 27/05/2019 tarihinden sonra beklemiş, gecikmiş ifa kapsamında davalı tarafından eksik imalat yapılmamıştır. Artık sözleşme, eksik edim bakımından vade belirsiz hale gelmiştir. Kural olarak davacının, davalıya temerrüt ihtarı keşide etmesi gerekmektedir. Ancak, davalının tutumundan, gecikilen süre ve dosya kapsamından, ihtarname keşide edilmesi sonuca etkili olmayacağı kabul edildiğinden, doğrudan sözleşmeyi 04/09/2019 tarihinde keşide ettiği ihtarname ile feshetmiş, bakiye imalat için üçüncü kişiyle sözleşme imzalamıştır. Dava dışı SGK cevabı, davacının usulüne uygun tutulan ve lehine delil sayılacak defter ve kayıtları ile ödeme belgelerinden, davalı adına ödenen 16.911,93 TL SGK prim alacağını tahsil edebileceği, yine TBK'nın 125 ve sözleşmenin 4. ve 25. maddeleri uyarınca 17 günlük cezai şart alacağı 17.000,00 TL ile dosya kapsamına uygun, denetlemeye elverişli ve sözleşme ile bağdaşan davalı adına başkasına yaptırılan eksik imalat nedeniyle oluşan 6.239,41 TL tazminatın da talep edebileceği sonucuna varılmıştır. Davalı davadan önce temerrüte düşürülmediğinden dava tarihi esas alınmış, uyuşmazlık tacirler arası eser sözleşmesinden kaynaklı olduğundan avans oranında temerrüt faizi talep edilmesinde bir yanlışlık görülmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacının davasının kısmen kabulüne, 16.911,93 TL ödenen SGK prim borcu alacağı, 6.239,41 TL tazminat ile 17.000,00 TL cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
2-Alınması gerekli 2.742,74 TL harçtan peşin alınan 2.601,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 141,29 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.601,45 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 17.827,06 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 4.505,20 TL (54,44 TL başvurma harcı, 7,80 TL vekalet harcı, 4.200,00 TL bilirkişi ücreti, 243,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 1.187,47 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 347,92 TL'nin davalıdan, 972,08 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır
Full & Egal Universal Law Academy