-
D.4/2005 Anayasa Mahkemesi 9/2005

ANAYASA MAHKEMESİ OLARAK OTURUM YAPAN
YÜKSEK MAHKEME HUZURUNDA.

Mahkeme Heyeti: Taner Erginel, Başkan, Metin A.- Hakkı,
Nevvar Nolan, Mustafa H. Özkök, Gönül Erönen.

Anayasanın 146. maddesi altında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yükseköğretim Yasasının 8. ve 46. maddelerinin Anayasanın 1., 8. ve 78. maddelerine aykırı veya uygun olup olmadığı husus-unda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının
görüş istemi.

KKTC Cumhurbaşkanı namına: Başsavcılık adına Başsavcı
Yardımcı Muavini Müjgan Irkad
KKTC Meclisi namına: Avukat Nazen Şansal.

--------------------

GÖRÜŞ BİLDİRİSİ
Taner Erginel, Başkan: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesinden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisinin 26.9.2005 tarihli birleşimde kabul ettiği ve 27.9.2005 tarih ve YT N-o.91/1/2005 sayılı yazıyla Cumhurbaşkanlığına ulaştırdığı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yükseköğretim Yasasının 8 ve 46. maddelerinin Anayasanın 1,
8 ve 78. maddelerine aykırı olup olmadığı konusunda görüş isteminde bulunmuştur. Cumhurbaşkanı adına Anaya-sa Mahkemesine üç soru sorulmakla birlikte ilk iki soru birbiriyle bağlantılıdır. Bu nedenle ilk iki soruyu birleştirerek yanıtlamamız daha uygun olacaktır. Sorular şöyledir:

A. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yükseköğretim Yasasının 8. maddesi, YÖDA-K'ın 2 üyesinin Cumhuriyet Meclisi tarafından atanmasını ve bu üyelerin yine Cumhuriyet Meclisi tarafından görevden alınabilmesini öngörmektedir. Yasanın 8. maddesi Anayasanın 1 ve 78. maddelerine aykırı mı?

B. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yükseköğ-retim Yasasının 46. maddesi, uluslararası anlaşmalarla kurulan yüksek öğretim kurumlarına YÖDAK ile işbirliği içinde kendi özel yasaları çerçevesinde faaliyetlerini yürütme yetkisi vermektedir. Yasanın 46. maddesi Anayasanın 1 ve 8. maddelerine aykırı mı?-

Sorulan soruları ele alarak yanıtlamaya çalışalım.

A) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yükseköğretim Yasasının 8. maddesi, YÖDAK'ın 2 üyesinin Cumhuriyet Meclisi tarafından atanmasını ve bu üyelerin yine Cumhuriyet Meclisi tarafından görevden alı-nabilmesini öngörmektedir. Yasanın 8. maddesi Anayasanın 1 ve 78. maddelerine aykırı mı?
Soruyu yanıtlayabilmek için Yasanın 8. maddesi ile Anayasanın 1 ve 78. maddelerini incelememiz gerekmektedir.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yükseköğretim Y-asasının 8. maddesi şöyledir:

"8.(1) YÖDAK bir başkan ve dört üye olmak üzere
beş kişiden oluşur.
(2) .....
(3) YÖDAK üyeliğine atanacakların, en az
doktora ünvanına sahip olmaları ve bu
- Yasanın 9'uncu maddesinde öngörülen genel
nitelikleri taşımaları koşuldur. Üyelerin
iki tanesi Cumhuriyet Meclisi tarafından
atanır, Üniversitelerarası Akademik
Koordinasyon Kur-ulu tarafından önerilen
iki üye ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
(4) .....
(5)(A) .....

(B) YÖDAK'a Cumhuriyet Meclisince atanacak
üyeleri belirlemekle ilgili kurall-ar
Cumhuriyet Meclisi İçtüzüğü çerçevesinde
yapılır.
(C) .....
(Ç) .....
(D) .....
(E) Atanan üye en az on milletvekilinin
yazılı ve gerekçeli önerisi üzerine
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulunun
onayı ile görev-den alınır. Boşalan
üyelik aynı yöntemle doldurulur ve
kalan süreyi tamamlar."

Anayasamızın 1 ve 78. maddeleri ise şöyledir:
"1. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti,
demokrasi, sosyal adalet ve huku-kun
üstünlüğü ilkelerine dayanan laik
bir Cumhuriyettir."

"78. Cumhuriyet Meclisinin görev ve yetkileri,
yasa koymak, değiştirmek ve kaldırmak,
Bakanlar Kurulunu ve bakanları d-enetlemek,
Bütçe ve kesin hesap yasa tasarılarını
görüşmek ve kabul etmek, para basılmasına
ve savaş ilanına karar vermek, uluslararası
andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak,
- kalkınma planlarını onaylamak, genel ve
özel af ilanına, mahkemelerce verilip
kesinleşen ölüm cezalarının yerine
getirilmesine karar vermek ve Anayasanın
diğer maddelerinde ö-ngörülen yetkileri
kullanmak ve görevleri yerine getirmektir."

Anayasanın 78. maddesinin Cumhuriyet Meclisinin yetkilerini sınırlayıp sınırlamadığı eskiden beri hukukçular arasında tartışılmaktadır. Bu konuda ortaya atılan iki zıt- görüşü özetlemeye çalışalım.

Anayasanın 78. maddesinin Cumhuriyet Meclisinin yetkilerini sınırladığını kabul eden görüş:
Bu görüşe göre KKTC'de hiçbir makam veya organ Anayasanın kendisine tanıdığı yetkilerin dışında bir yetki kullanamaz. Cumhuriye-t Meclisi de bu organların dışında değildir. Anayasanın 78. maddesi Cumhuriyet Meclisinin yapabileceği işleri belirlemiştir. Bunlar sırasıyla,
Yasa koymak, değiştirmek ve kaldırmak,
Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek,
Bütçe ve kesin hesap yasa tas-arılarını görüşmek ve
kabul etmek,
Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek,
Uluslararası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak,
Kalkınma planlarını onaylamak,
Genel ve özel af ilanına, mahkemelerce verilip kesinleşen ölüm cezalarının yerine -getirilmesine
karar vermek,
Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri
kullanmak ve görevleri yerine getirmek.

Bu sıralamada önemli olan paragraflardan biri (h) paragrafıdır. Buna göre Cumhuriyet Meclisinin görev ve yetkileri 78. madde-de sayılan yetkilerin yanısıra Anayasanın diğer maddelerinde belirtilen görev ve yetkilerdir. Hukukçuların bir bölümünün benimsediği bu görüşe göre Cumhuriyet Meclisinin yapabileceği işleri saptamak için 78. maddede sayılan işlere ve ayrıca Anayasanın diğ-er maddelerinin Meclise yetki verip vermediğine bakmak gerekir. Anayasanın 78. maddesinde sayılan görev ve yetkiler arasında YÖDAK'ın iki üyesini seçmek yoktur. Anayasanın diğer maddeleri de Meclise böyle bir yetki vermemiştir. Bu düşünce zinciri bizi k-açınılmaz olarak Yasanın 8. maddesinin Anayasaya aykırı olduğu sonucuna götürmektedir. Ancak daha ilk bakışta bu görüşün doğruluğu şüpheleri üzerine çekmektedir. Çünkü Anayasa yapıldığı zaman YÖDAK diye bir kuruluş yoktu. Kurucu Meclis YÖDAK'ın iki üyes-inin kimler tarafından seçilmesinin uygun olacağını tartışmış değildi. Bu nedenle Anayasanın ne 78. maddesinde ne de diğer herhangi bir maddesinde YÖDAK'a üye seçiminden söz edilmesine olanak yoktu. Bu üyeleri Meclisin seçmesi doğru değilse hangi organ s-eçecektir? Anayasada bu kişileri başka bir organın seçebileceğine dair bir düzenleme de yoktur. Bu durumda YÖDAK'ın iki üyesini Meclisin seçemeyeceği sonucuna varmak hatalı değil mi?

Anayasanın 78. maddesinin Cumhuriyet Meclisinin yetkilerini sınırlamadı-ğını kabul eden görüş:
Devletlerin üç erki bulunmaktadır. Yasama, yürütme ve yargı. Devletler yapabilecekleri tüm işleri bu üç erke bağlı organlar kanalıyla yapmaktadır. Yasama Meclisinin esas görev ve yetkisi yasa yapmak, değiştirmek ve kaldırmakt-ır. Bunun yanısıra yürütmeyi denetlemek de Yasama Meclisinin doğal görevidir. Anayasamız 78. maddede Meclisin bu doğal yetki ve görevlerini belirtmiştir. Bunun yanısıra Anayasa, Meclisin yapmasını istediği diğer bazı önemli işleri vurgulamıştır. 78. ma-dde veya Anayasanın diğer herhangi bir maddesi Meclisin yapamayacağı işleri belirtmiş değildir. Meclis Anayasada belirtilen ilke ve kurallara aykırı yasa yapamaz ve kararlar veremez. Ancak bu sınırlamanın dışında Meclisin yapabileceği işler açısından Ana-yasada bir sınırlama yoktur. Bu görüşün benimsenmesi halinde YÖDAK'ın iki üyesinin Meclis tarafından seçilmesinin Anayasaya uygun olacağı açıktır. Çünkü Anayasada bu seçimin aykırı düşeceği bir ilke veya kural yoktur. Böyle bir iddia öne sürülmüş de de-ğildir.

Yukarıda özetlenen iki görüşten ikincisinin daha doğru olduğu ilk bakışta akla gelmektedir. Buna rağmen Anayasa Mahkememizin bu görüşü benimsemesi kolay değildir. Çünkü geçmişte (Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı kararda Anayasa Mahk-ememiz buna ters bir görüşü kabul etmiştir.
Bu kararı incelememiz ve orada benimsenen görüşü değiştire-bilip değiştiremeyeceğimizi araştırmamız gerekmektedir.

(Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı karar:
Bu kararın olguları özetle şöyledir: 197-8 yılında yapılan 18/1978 sayılı Sayıştay Yasasının 6 ve 7. maddeleri Sayıştay başkan ve üyelerinin Cumhuriyet Meclisi tarafından seçilmesini öngörüyordu. 1997 yılında Cumhuriyet Meclisinin Sayıştay başkan ve üyelerini seçmesinden sonra seçilemeyen adayla-rdan biri Yüksek İdare Mahkemesine başvurdu. Daha sonra Sayıştay Yasasının 6 ve 7. maddelerinin Anayasaya aykırı olduğunu iddia etti ve konu Anayasa Mahkemesine havale edildi. Anayasa Mahkememiz verdiği kararda şöyle demiştir:

"Anayasanın 78. m-addesinde belirtilen görev ve
yetkileri ile, Anayasanın sair maddeleri ile
özel olarak Meclise verilen görev ve yetkilerin
dışında, Meclis, başka görev ve yetkilerle
donatılmamıştır.

Yukarıya çıkarılan A-nayasanın 78. maddesi
incelendiği zaman Sayıştay başkan ve üyele-
rinin atanmasına ilişkin karar alma konusunda
herhangi bir yetki ile donatılmadığı görüle-
cektir. O halde böyle bir yetkinin, Meclise,
Ana-yasanın başka maddeleri ile verilip
verilmediğinin incelenmesi gerekir."

Anayasanın diğer maddelerini gözden geçiren Anayasa Mahkemesi bu maddelerde de Meclise yetki verildiği kanısına varmadığından Sayıştay Yasasının 6 ve 7. maddelerinin- Anayasanın 78. maddesine aykırı olduğuna karar verdi.

Görüleceği gibi Anayasa Mahkemesi bu kararında yukarıda özetlediğimiz birinci görüşü benimsemiştir. Meclisin Anayasanın 78. maddesinde belirtilen işleri arasında YÖDAK üyelerinin seçimi yoktur. - Anayasanın diğer maddelerinde YÖDAK'tan söz edilmemiştir. (Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı kararı izlememiz halinde YÖDAK'ın 2 üyesinin Meclis tarafından seçimi Anayasaya aykırı olacaktır. Halbuki bu görüşe karşı çok ciddi argümanlar yapılmaktadı-r. Bu durumda benimsenen görüşten ayrılmamızın doğru olup olmadığını araştırmamız gerekmektedir.

Yüksek Mahkeme kararları içtihat oluşturur ve daha sonra gerek Alt Mahkemelerin gerekse Yüksek Mahkemenin bu kararları izlemesi gerekir. Genel ilke böyle ol-makla birlikte daha sonra yapılan hukuki argümanlar ve zaman içinde uygulamada karşılaşılan sorunlar nedeniyle bir kararın hatalı olduğu anlaşılabilir. Bu durumda hatalı kararı gözü kapalı izlemek doğru değildir. Mahkemelerin yeterli gerekçe olmadan geç-miş kararlarda belirtilen görüşleri değiştirmesi doğru olmamakla birlikte hatalı olduğu anlaşılan kararları izlemesi de doğru değildir. Gerekli olduğu zaman geçmiş kararları irdelemek hukukun canlılığını yitirmediğini, gelişme içinde olduğunu ve kalitesin-in yüksek olduğunu gösterir. En saygın Mahkemelerin en iyi kararları arasında geçmiş kararları eleştiren ve gerektiğinde hatalı görüşü terkeden kararlar vardır. Bu kararlar arasında Mahkeme heyetinin kendi görüşünü değiştirdiği kararlara rastlanmaktadır.- Önemli olan değişikliğin gerekçesidir. Böyle bir değişikliğe gitmeden önce sıra dışı bir çalışma yapmak ve yeterli neden olup olmadığına bakmak gerekir.

Bir kararın hatalı olma nedenlerinin başında karar verilirken bazı argümanların yapılmamış olm-ası ve bazı hususların Mahkemenin bilgisine getirilmemiş olması gelir.
(Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı kararda da gerçekleşen bu olmuştur. Geçmişte eksik kalan argümanları ve bilgileri dikkate alarak kararı gözden geçirelim.

Anayasamızın 132. -maddesinde düzenlenen Sayıştay,
devletin malî denetim organıdır. Devletin gelir ve giderlerini denetler. Malî denetim yapılmadan bir devletin fonksiyonlarını ifa edebilmesi ve yaşayabilmesi mümkün değildir.

Devletler tüm faaliyetlerini yasama, yürütme- ve yargı yetkisi altında yürütürler. Anayasamıza göre Sayıştay başkan ve üyelerinin Yasama Organı tarafından seçimi Anayasaya aykırı ise hangi organ tarafından seçimi Anayasaya uygun olacaktır? Bu soruyu kendi kendimize sormamız ve bir yanıt aramamız ge-rekmektedir. Bir devlette malî denetim zorunlu olduğuna göre seçimi yapmaya yetkili bir organın bulunması şarttır. (Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı dava tartışılırken bu nokta üzerinde durulmamış veya Mahkemenin dikkati bu noktaya çekilmemiştir.

S-ayıştay tüm devlet organlarının gelir ve giderlerini denetler. Yani kendisini seçen organı da denetleyecektir. Böyle bir seçimi bir devlette en tarafsız ve en güvenilir organın yapması uygundur. Yasama Meclisi tüm siyasal partilerin yer aldığı, diğer or-ganlardan daha tarafsız ve
daha güvenilir bir organdır. Eğer Yasama Meclisinin seçimi yapması Anayasaya aykırı ise hangi organın yapması uygun olabilir?

(Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı davada 18/1978 sayılı Yasanın 6 ve 7. maddeleri Anayasaya a-ykırı bulunup iptal edildikten sonra Meclis 50/99 sayılı Sayıştay (Değişiklik) Yasasını yaparak Sayıştay başkan ve üyelerinin ilk seçimini yapma görevini Bakanlar Kuruluna verdi. Bakanlar Kurulunun seçimi yapmasından sonra seçilemeyen bir aday Yüksek İdar-e Mahkemesine başvurdu ve bu davada yine 6 ve 7. maddelerin Anayasaya aykırı olduğu iddia edildi. Anayasa Mahkemesi havale üzerine verdiği (Anayasa Mahkemesi 9/2000,
D. 6/2001) sayılı ikinci kararda Sayıştay başkan ve üyeleri seçiminin her türlü siyasal -etkiden uzak bağımsız bir organ tarafından yapılması gerektiğini, Bakanlar Kurulunun bağımsız bir organ olmadığını belirtti ve Yasanın yeni 6 ve 7. maddelerini de Anayasaya aykırı buldu. Bu karardan sonra Meclis 5/2002 sayılı Sayıştay (Değişiklik) Yasasıy-la 6 ve 7. maddeleri bir kez daha değiştirmek zorunda kaldı. Yapılan değişiklikle Sayıştay başkan ve üyelerinin seçiminin Bakanlar Kurulunun önereceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından yapılması öngörüldü. Yasaya uygun yeniden seçim yapıldı. B-una rağmen yasal sorunlar sona ermedi. Yapılan atamaya karşı seçilemeyen bir aday tekrar Yüksek İdare Mahkemesine başvurdu. Bu davada yeni düzenlemenin de Anayasaya aykırı olduğu iddia edildi. Açılan son dava henüz sonuçlanmış değildir. Ancak yasal sor-unlar devam etmektedir. Hatta sorunlara yenileri eklenmiştir. Şöyle ki, davayı açan kişi Bakanlar Kurulu kararıyla zorunlu olarak emekliye ayrılmıştır. Böyle bir kişinin Anayasa Mahkemesinde davayı yürütme yetkisi olup olmadığı tartışılmaya başlandı. D-avacı ise sırf Mahkemede hakkını aramasın diye görevden uzaklaştırıldığını iddia etti. Karşılaştığı engeli aşabildiği takdirde Davacı Sayıştay başkan ve üyelerinin seçimine ilişkin yeni düzenlemenin de Anayasaya aykırı olduğunu, çünkü seçimin yine tarafsı-z bir organ tarafından yapılmadığını, siyasi bir organ olan Bakanlar Kurulunun önerdiği kişiler arasından yapıldığını tartışacaktır. Böylece Sayıştayla ilgili davalar arka arkaya açılmakta, devletin en önemli organlarından biri sürekli olarak tartışma kon-usu olmaktadır. Bu görevde bulunan kişiler Mahkeme kararıyla her an görevden alınabilecekleri kaygısı içinde görev yapmaktadırlar. Bu nedenle (Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı kararın uygulamada sorunlar yarattığını ve Sayıştay kurumunda yasal bir -krize neden olduğunu söyleyebiliriz.

Anayasanın 78. maddesinin değiştirilmesi:
Sayıştay başkan ve üyelerini seçebilecek en tarafsız, en güvenilir ve en uygun organ, tüm siyasal partilerin yer aldığı Cumhuriyet Meclisidir. Türkiye'de de Sayıştay ba-şkan ve üyeleri Meclis tarafından seçilmektedir. Anayasanın 78. maddesinin Meclisin yetkilerini konu itibarıyle sınırlayan bir madde olduğu yorumu maalesef bizde Meclisin seçme olanağını ortadan kaldırmış ve arka arkaya birçok yasal sorunun çıkmasına nede-n olmuştur.

(Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı karar Sayıştay başkan ve üyelerini Meclisin seçmesini ilkesel olarak hatalı bulmuş değildir. Sadece 78. maddede bir yazılım eksikliği olduğu için bunun mümkün olamayacağını belirtmiştir. Bu duru-mda yasa değişikliği ile çözüm aramaktansa Anayasanın 78. maddesini değiştirmek ve Meclisin yapacağı işlere Sayıştay başkan ve üye seçimini eklemek daha doğru değil mi? Bu yola başvurmak ilk bakışta kolay görünse de KKTC Anayasasında değişiklik yapmak kol-ay değildir. Çünkü Anayasada en küçük bir değişiklik için halkoyuna başvurmak gerekir. Halkoyuna başvurmak çok masraflı bir iştir. Arzu edilen her değişiklik için halkoyuna başvurma olanağı yoktur. Değişikliği düşünülen maddelerin birlikte halkoyuna su-nulması da kolay veya mümkün değildir. Çünkü siyasal partilerin hangi maddelerin değiştirileceği konusunda anlaşmaları olasılığı çok azdır. Farklı siyasal özellikleri nedeniyle görüş birliği sağlamaları kolay değildir. Bu nedenle Anayasamız pratikte değ-iştirilmesi son derece zor veya imkânsız bir Anayasadır. Bu koşullarda Meclisin çözümü Anayasa değişikliğinde değil başka alanlarda aramasını anlayışla karşılamak gerekir. Ancak nasıl bir çözüm bulunursa bulunsun en doğru yöntemden, yani Meclisin seçmesi-nden uzaklaşacağı için yasal durum tartışmalı kalacaktır. Tüm bu sorunlar bizi (Anayasa Mahkemesi 1/99, D.3/99) sayılı kararda kabul edilen 78. maddenin sınırlayıcı olduğuna ilişkin görüşün hatalı olabileceği sonucuna götürmektedir.

Anayasaların yorumund-a farklı yaklaşımlar:
Anayasa Mahkememiz kurulduğu günden beri Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesinin görüşlerini izlemektedir. Türkiye'de Anayasanın yorumuna ilişkin iki farklı eğilim olduğu dikkati çekmektedir. 1961 yılına kadar Türkiye'de Anayasa Ma-hkemesi yoktu. İlk kez 1961 Anayasası ile Anayasa Mahkemesi kurulmuş ve yasalarla diğer kuralların Anayasaya aykırılığını denetlemeye başlamıştır.

Türkiye'de Anayasa Mahkemesinin 27 Mayıs 1960 devriminden sonra kurulması nedeniyle Anayasa hukukçularınd-a Meclisin güvenilemeyen bir organ olduğu, Meclisin demokrasiden uzaklaşabildiği ve Meclisi denetleyecek bir üst organın bulunması gerektiği görüşü oluşmuştur. Anayasa Mahkememiz (Anayasa Mahkemesi 24/2002, D.60/2002) sayılı kararda bu konuda şöyle demekt-edir:

"Anayasa hukukunda Anayasa Mahkemelerinin
yasaları denetlemesinde iki farklı ekol
oluştuğunu söyleyebiliriz. -Devletin otoriter
olmasını tercih eden birinci ekole göre Yasama
Meclislerine fazla güvenmemek gerekir. Sürekli
hata yaparlar ve ülkeyi demokrasiden uzaklaştı-
rabilirler. Bu nedenle Yasama Meclisini
- denetleyecek ve hatalarını düzeltecek Anayasa
Mahkemesi gibi bir üst kuruluşun bulunması
gerekir. Bu görüşü benimseyenler doğal olarak
Anayasa Mahkemesinin ihtiyatlı değil, müdahaleci
bir rol üstlenmesini terc-ih ederler. Buna
karşı olanlar ise Yasama Meclisinin demokrasiyi
temsil ettiğini, Yasama Meclislerine güvenmek
gerektiğini, meclisi kontrol ve denetleyecek
üst kuruluşun müdahaleci yaklaşımlarının
dem-okratik olmadığını öne sürerler. Bu ikinci
görüşe göre Anayasa Mahkemesinin görevi sınırlı
olmalı ve Anayasa ile yasalar arasındaki
çelişkileri ortadan kaldırmanın dışına çıkmama-
lıdır. Kötü ve hatalı yasaları -düzeltmesi için
Yasama Meclisini teşvik etmeli fakat Yasama
Meclisi yerine geçecek bir rol üstlenmemelidir.

Dünya Anayasa Mahkemeleri kararları
incelendiğinde ikinci ekolün gittikçe daha fazla
taraftar kazandığını gö-rürüz."

-Anayasa Mahkememiz bu iki ekolden daha demokratik olan ikincisini tercih etmiştir. Uyguladığımız Anglo Sakson hukuk sistemine de bu ekol daha uygundur. Bu nedenle son yıllarda Anayasa Mahkememiz verdiği tüm kararlarda Meclisin görevine gereksiz yere müd-ahale etmeyi doğru görmeyen görüşleri tekrarlamıştır. Gör: (Birleştirilmiş Anayasa Mahkemesi 2/2003 ve 3/2003, D.1/2004),(Anayasa Mahkemesi 24/2002, D.4/2003), (Anayasa Mahkemesi 23/2002, D.2/2002), (Anayasa Mahkemesi 37/2001, D.6/2003). Benimsediği bu gö-rüşler ışığında Meclisin yetkilerini inceleyen Anayasa Mahkemesinin Meclisin yetkilerini konu itibarıyla sınırlayan görüşe sıcak bakmayacağı açıktır.

Yasama yetkisinin genelliği ve asliliği:
Doktrin bize Meclisin yetkileri konusunda ışık tutmaktadır-. Prof. Dr. Ergün Özbudun, Türk Anayasa Hukuku isimli kitabın 164. sayfasında şöyle demektedir:

"Bizim hukukumuzda yasama yetkisinin genelliği
kanunla düzenleme alanının konu itibarıyle sınır-
landırılmamış olduğu, Anayasaya aykırı olm-amak
koşuluyla her konunun kanunla düzenlenebileceğini
ifade eder.

Yasama organı, dilediği takdirde, bir konuyu
en ince ayrıntılarına kadar düzenleyebilir ve
yürütme organına sadece 'bağlı yetkiler' vererek
idari- düzenleme alanına yer bırakmayabilir."

Doç. Dr. Kemal Gözler, Anayasa Hukukuna Giriş isimli kitabının 256. sayfasında şöyle demektedir:

"Yasama yetkisinin 'genellik', 'aslilik'
ve 'devredilmezlik' olmak üzere üç temel özelliği
-vardır. Yasama yetkisinin genelliği kanunla
düzenleme alanının konu itibarıyla sınırlandı-
rılmamış olduğu anlamına gelir. Yasama organı,
anayasaya aykırı olmamak koşuluyla istediği her
konuyu düzenleyebilir."

Aynı kitabın 257.- sayfasında yasama yetkisinin asliliği konusunda ise şöyle denmektedir:

"...yürütme organı, yasama organı tarafından
önceden düzenlenmemiş bir alanı doğrudan
doğruya düzenleyemez. Yürütme organının
işlemleri kanuna -dayanmak zorundadır. Kanun
olmayan yerde, yürütme de yoktur. Bu anlamda
yürütme organının işlemleri, kanundan kaynak-
lanan, yani secundum legem işlemlerdir. Oysa
yasama organı, bir alanı doğrudan doğruya
- düzenleyebilir. O alanın daha önce anayasayla
düzenleniyor olmasına gerek yoktur. Anayasanın
hiçbir şekilde düzenlemediği bir alanı, yasama
organı, ilk elden düzenleyebilir. Bu anlamda
yasama yetkisi, 'ilk-el',- 'aslî' bir yetkidir.
Yasama organının anayasaya dayanma zorunluluğu
yoktur. Yasama organının tek zorunluluğu,
anayasaya aykırı düzenleme yapmamaktır."

Bu akademik görüşlerden de anlaşılacağı gibi Meclisin yetkilerini-n konu itibarıyle sınırlanması doğru değildir ve Anayasada açık bir hüküm yoksa yetkilerin sınırlı olmadığını kabul etmek gerekir.

Türkiye Anayasa Mahkemesinin görüşü:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 87. maddesi KKTC Anayasasının 78. maddesine teka-bül etmektedir ve Meclisin g