-D.4/2001 Anayasa Mahkemesi 8/2001
(Lefkoşa Dava No:4613/2000)

Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.

Mahkeme Heyeti: Salih S. Dayıoğlu, Başkan, Celâl Karabacak,
Taner Erginel, Nevvar Nolan, Mustafa H. Özkök.
-
Anayasanın 148. maddesi tahtında.

Lefkoşa Kaza Mahkemesi tarafından 4613/2000 sayılı davada (Davacı: Cemali Batman, Yeşilyurt ile Davalı: 1.Yusuf Çaylar, Akdoğan Mağusa ve diğeri arasında) sunulan konu.

Havaleyi isteyen ve Davalı adına Avukat Boysan Boy-ra
Davacı namına Avukat Mustafa Asena
Amicus Curiae olarak Başsavcılık adına Başsavcı Yardımcı Muavini Müjgan Irkad.

-------------

K A R A R
KONU:
Fasıl 149 Akitler Yasasının 78 ve 80. maddelerinin Anayasanın 10, 11 ve 17. maddelerine aykırı olup olmadı-ğı.

I. OLAY:
Lefkoşa Kaza Mahkemesinde Davalılar aleyhine açılan bir davada Davacı, 26.11.1999 tarihinde yapılan bir mersum borç senedi tahtında Davalıların kendisinden 25000 Sterlin borçlandıklarını ve talep ettiği halde bu borçlarını ödemediklerini idd-ia ederek, Mahkemeden, Davalılar aleyhine ve kendi lehine 25000 Sterlin, faiz ve dava masrafları için hüküm vermesini talep etti.

Davalılar, dosyaladıkları müdafaa takriri ile, Davacının iddialarını reddettiler ve Davacı tarafından ileri sürülen mersum b-orç senedinin hile ve tehdit veya zorlama ile elde edildiğini ileri sürdüler.
15.6.2001 tarihinde davanın duruşmasına başlandığı zaman, Davalılar mersum borç senedini düzenleyen Fasıl 149 Akitler Yasasının (bundan sonra sadece İlgili Yasa olarak anılacakt-ır) 78 ve 80. maddelerinin Anayasanın 10, 11 ve 17. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürerek konuyu, Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak sunulmasını talep etti. İlk Mahkeme de 22.6.2001 tarihinde verdiği kararda, İlgili Yasanın sözü edilen 78 ve 8-0. maddelerinin, taraflar arasındaki ihtilâfın hallinde etken olduğuna kanaat getirdi ve ayni veya benzeri konu hakkında Anayasa Mahkemesinin geçmişte karar vermediğine de işaret ederek, Davalıların istemi uyarınca, işbu havaleyi yaptı.

II. İDDİANIN GEREK-ÇESİ:
Davalıların iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Havale konusu edilen Fasıl 149'un 80. maddesi Davalıların diledikleri savunmayı ileri sürmelerine engeldir. Sözü edilen 80. maddeye göre Davalıların ileri sürebilecekleri müdafaa, borçlu olarak at-ılan imzanın, borçluya ait olmadığı veya mersum borç senedinin zorla (coercion) veya hile (fraud) ile elde edildiği doğrultusunda olan savunmalardan ibarettir. Borç senedinde görülen miktarın borçluya gerçekte ödenmediği savını borçlu ileri süremez.

Mer-sum borç senedi Mecellenin 1610. maddesinden esinlenerek akitler hukukumuza girmiştir. Çok eskiden kalan bu tür senet insan haklarının savunucusu olan günümüz Anayasası ile uyum içinde olduğu söylenemez. Anayasanın 17 4(b) ve (c) maddesinin özü ve sözü, -her tür savunmanın ileri sürülebileceğini öngörmektedir. Halbuki borç olarak belirtilen paranın borçlu olarak görülen kişiye gerçekte ödenmediği savı ileri sürülemez.

Davalılar, duruşmada, Akitler Yaasının sadece 80. maddesinin Anayasanın sadece 17(1) v-e 17(4)(b) ve (c)'ye aykırılığı üzerinde durmuşlardır.
2. Davacının iddialarının gerekçesi özetle şöyledir:
Fasıl 149 Akitler Yasasının özü andlaşmaların serbest iradeye bağlı olmasıdır. Borçlu mersum borç senedine taraf olmaya karar verdiğinde kendine- açık savunmalarının da sınırlı olduğunu biliyordu. Borçlu serbest iradesini kullanarak mersum borç senedine taraf olmayı bizzat kendisi seçmiştir. Senette öngörülen borç miktarını gerçekten almadığı doğrultusunda bir savı ileri sürmekten, kendi serbest -iradesi ile, vazgeçmeği kendisi kabul etmiştir.

Kişi bazı Anayasal haklardan dahi kendi serbest iradesiyle vazgeçebilir.

3. Am