-D. 10/84 Anayasa Mahkemesi 8/84
Anayasa Mahkemesi Olarak Oturum Yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda.
Mahkeme Heyeti: Şakir Sıdkı İlkay, Başkan, Salih S. Dayıoğlu,
N. Ergin Salâhi, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
Anayasanın 114. maddesi tahtında.

-Girne Kaza Mahkemesi tarafından 8/84 sayılı Genel istidada (Müstedi: Hüseyin Sadık ile Müstedaaleyh: KKTC İskân Bakanlığı ve/veya Bakanlar Kurulunu temsilen KKTC Başsavcılığı, Lefkoşa arasında) sunulan konu.

Müstedi namına: Ural Cemil Yücehan.
Müstedaal-eyh namına: Mehmet Ali Şefik.

---------------
K A R A R
KONU:
27/82 sayılı Yasa ile tadil edilen 41/77 sayılı İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 56. maddesinin (5). fıkrasının şart bendinin Anayasanın 27, 125 ve 127. maddelerine aykırı olup- olmadığı.

I. OLAY:
Müstedi, Girne Kaza Mahkemesinde, dosyaladığı bir genel istida ile, 31.10.1970 tarihli bir satış mukavelesi tahtında Güneydeki bir Rumdan Evdim'de (Düzkaya) köy içinde 108 parsel numaralı 4 dönümlük araziyi içindeki ağaçlarla KL850.-'-ya satın aldığını, satış bedelini tamamen ödediğini, 31.10.1966 tarihli bir satış mukavelesi tahtında da diğer bir Rumdan Evdim'de Stromboli mevkiinde 117 ve 118 parsel numaralı 3 dönümlük bir araziyi KL350.-'ya satın aldığını ve devir üzerine ödenmesi ger-eken KL50.- dışında satış bedelini ödediğini, mukaveleleri müteakip konu taşınmaz malların tasarrufunun kendisine terkedildiğini, bu malları evlâtlarına verdiğini, satış mukavelelerini Tapu Dairesi ve İskân Dairesine, 41/77 sayılı Yasanın tanıdığı haklarda-n kendisinin ve evlâtlarının istifade etmesi amacı ile, ibraz ettiğini iddia ederek sözü edilen satış mukaveleleri uyarınca mezkûr taşınmaz malların satın aldığını beyan eden bir mahkeme emri talep etti. Müstedaaleyh, dosyaladığı itirazname ile, diğer şey-ler arasında, tadil edilmiş şekli ile İskân, Topraklandırma ve Eşdeğer Mal Yasasının 56. maddesinin (5). fıkrasının şart bendine göre böyle bir başvurunun mahkemeye 31.7.1982 tarihinden itibaren 2 ay süre içinde yapılmış olması gerektiğini, halbuki müstedi-nin mahkemeye müracaatının bu süre dışında yapılmış olduğunu iddia etti.

Müstedinin istidası duruşma için Girne Kaza Mahkemesi önüne gittiğinde müstedi konu Yasanın 56. maddesinin (5). fıkrasının şart bendinin Anayasanın 27, 125 ve 127. maddelerine aykır-ı olduğunu ileri sürdü. Girne Kaza Mahkemesi de ileri sürülen hususun taraflar arasındaki ihtilâfı karara bağlamakta etkisi olabileceği kanaatına vardı ve konuyu karara bağlanmak üzere Yüksek Mahkemeye, Anayasa Mahkemesi olarak, sundu ve Anayasa Mahkemesi-nin kararına dek istidanın duruşmasını durdurdu.

II. İDDİANIN GEREKÇESİ:
Müstedinin iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
Anayasaya aykırı olan şart bendinin tümü değil de "Bu gibi hallerde mahkemeye başvurma süresi 31 Temmuz 1982 tarihinden itibaren 2 a-ydır" ibaresidir. Bu hususta A.M. 10/83'deki kararda belirtilen görüşler benimsenmektedir.

Müstedaaleyhin iddiasının gerekçesi özetle şöyledir:
A.M. 10/83'de yasa koyucunun uygun gördüğü 2 aylık sürenin Yasanın Resmi Gazetede geç yayınlanması neticesi- 10 gün kadar azaltılmış olmasının hakkın özüne dokunduğu için konu yasa kuralı Anayasanın 27. maddesine ve dolayısıyle 125 ve 127. maddelerine aykırı bulundu. Bu meselede ise başvuru sözü edilen 31.7.1982 tarihinden 2 yıl kadar sonra dosyalandı. Bu duru-mda öngörülen 2 aylık sürenin kısa olması veya yazının Resmi Gazetede geç yayınlanması neticesi daha da azaltılmış olması bu meselede müstedinin hakkının özüne dokunmamaktadır. Bu nedenle konu yasa kuralının, bu meselede, Anayasaya aykırılığı söz konusu d-eğildir.

III. İLGİLİ YASA METNİ:
27/82 sayılı Yasa ile değiştirilmiş şekli ile 41/77 sayılı Yasanın 56. maddesinin (5). fıkrası aynen şöyledir:
"56.(5)Yukarıdaki (1) ve (3). fıkralar uyarınca kabul edilen başvurulara ait işlemlerin tamamlanabi-lmesi için esas mal sahiplerinin:
(a)Bu işlemlere ait belgelerin, başvuru sahibinin eşdeğer mal talebine dayanak gösterilmesine yazılı olarak muvafakat etmeleri,
(b)Esas Yasa'nın 82. maddesi uyarınca Kıbrıs Türk Federe Devleti hazinesi lehine -verilecek feragatnameyi, başvuru sahibi ile birlikte imzalamaları,
gerekir.

Ancak alım satım aktinde satıcı Rum ise hak sahibi bu alım satımı Mahkeme kararı ile kanıtlamakla, ilgili alım satım aktini Kıbrıs Türk Federe Devleti'ne temlik etmekle ve -ödenmemiş satış bedelini (eğer varsa) hazineye ödemekle yükümlüdür.

Bu gibi hallerde mahkemeye başvurma süresi 31 Temmuz 1982 tarihinden itibaren iki aydır."

IV. İLGİLİ ANAYASA METİNLERİ:

"Madde 27.
Hiçbir kimse, bu Anayasa ile veya bu Anayasa gereğ-ince kendisine gösterilen mahkemeye başvurmak hakkından yoksun bırakılamaz. Her ne ad altında olursa olsun adlî komisyonlar veya istisnaî mahkemeler oluşturulması yasaktır.
Herkes, medeni hak ve yükümlülüklerinin veya kendisine karşı yapılan bir suçlamanı-n karara ba