-D.8/80 Anayasa Mahkemesi 7/79
Anayasa Mahkemesi olarak oturum yapan
Yüksek Mahkeme Huzurunda
Mahkeme Heyeti: Ülfet Emin (Başkan), Şakir Sıdkı İlkay,
Salih S. Dayıoğlu, Niyazi F. Korkut, Aziz Altay.
Anayasanın 113. maddesi uyarınca.

Toplum-cu Kurtuluş Partisinin 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 55, 56 ve geçici 1. maddelerine ilişkin iptal istemi.
(Toplumcu Kurtuluş Partisi ile Kıbrıs Türk Federe Meclisi)
Toplumcu Kurtuluş Partisi namına: Fuat Veziroğlu
Kıbrıs Türk Federe Meclisi namın-a: Ümit S. Onan
Amicus Curiae olarak: Yaşar Boran

K A R A R
İPTAL DAVASININ KONUSU:
6 Haziran 1979 tarihinde K.T.F.D. Resmi Gazetesinin Ek.I'inde yayınlanan 7/79 sayılı Kamu Görevlileri Yasasının 55, 57 ve Geçici 1. maddelerinde yer alan ve Bakanlar Kur-uluna tüzük yapma yetkisi veren kuralların Anayasanın 1, 4, 91, 93 ve 113. maddelerine aykırı olduğu davacı tarafından ileri sürülmüş ve Anayasanın 113. maddesine dayanarak iptali istenmiştir.

I. DAVACININ GEREKÇESİNİN ÖZETİ:
Yasanın 55. maddesinin (1). -fıkrası, 57. maddesinin (1) ve (2). fıkraları ve Geçici 1. madde Bakanlar Kuruluna kamu görevlilerinin nitelikleri, hizmet şemaları ve diğer hususlar hakkında "Kuruluş ve Görev Tüzüğü" yapma yetkisi vermektedir. Halbuki Anayasanın 91 ve 93. maddeleri gere-ğince bu gibi hususlar ancak yasa ile düzenlenebilir.

II. DAVALI GEREKÇESİNİN ÖZETİ:
İlgili Yasanın ilgili maddelerinde belirlenen hususlar hakkında Bakanlar Kuruluna tüzük yapma yetkisi verilmesi Anayasaya aykırı değildir. Yüksek Mahkemenin Anayasa -Mahkemesi olarak 6/77 sayılı kararında belirtilen hususlara uygundur.

III. İLGİLİ YASA METİNLERİ:
Kamu Görevlileri Yasasının ilgili iptal konusu maddeleri aynen şöyledir:
"Madde 55.
Devletin ve bu Yasaya bağlı diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, genel yö-netim ilkelerine göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve sürekli görevler ve bu görevleri yerine getirecek teşkilât kadroları, bu Yasaya bağlı kurumların kuruluş ve görev yasalarının veya tüzüklerinin kadro cetvellerinde b-elirtilir."

"Madde 57.
Bu Yasaya bağlı kurumların genel yönetim ilkelerine göre yürütmekle yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve sürekli görevlerin etkinlik ve verimlilikle yerine getirilmesi amacıyle kurumlar için gerekli ve yeterli kad-rolar, ilgili kurumun önerisi üzerine, Personel Dairesi, Devlet Plânlama Örgütü, Maliye işleriyle görevli Bakanlık ve ilgili kurumun birer temsilcisinden oluşan bir kurulca hazırlanır.
Kurulca hazırlanan kadrolar ve hizmet şemaları Bakanlar Kuruluna gönder-ilir ve kuruluş ve görev tüzüğü ile birleştirilir."

"Geçici Madde 1.
Bu Yasaya bağlı kurumların kuruluş ve görev tüzüklerinde, bu Yasada öngörülen sınıflar için ihdas edilecek kadrolar ve kadro görevleri ile bu görevleri yürütecek kamu görevlilerinde ar-anacak nitelikler, bu Yasada sınıflar için saptanan öğrenim dereceleri dikkate alınarak düzenlenir."

IV. İLGİLİ ANAYASA MADDELERİ:

"Madde 1.
Kıbrıs Türk Federe Devleti, demokrasi, sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanan lâik bir cumhu-riyettir."

"Madde 89.
Anayasa veya yasa açıkça yetki vermedikçe Devletin hiçbir organı, tüzük yapamaz ve yürürlüğe koyamaz. Yönetmelikler de ancak tüzüklere uygun olarak yapılır ve yürürlüğe konur."

"Madde 91.
Bakanlıklar, yasanın öngördüğü sayı ve il-kelere uygun olarak, Başbakanın önerisi ve Devlet Başkanının onayı ile kurulur. Bakanlık sayısı hiçbir halde 10'u aşamaz. Bakanlığın iç örgütlenmesi, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir tüzükle düzenlenir.
Kıbrıs Türk Federe Devleti, yönetsel ve yerel kur-uluşlara ayrılarak yönetilir.
Yerel kuruluşların genel karar organları seçimle işbaşına gelir.
Özerk kuruluşların görev ve yetkileri yasalarla belirtilir."

"Madde 93.
Devletin ve diğer kamu kuruluşlarının, genel yönetim ilkelerine göre yürütmekle yüküml-ü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve sürekli görevler, kamu görevlileri eliyle yürütülür.
Kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, ödev ve yetkileri, hakları ve yükümleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri yasayla düzenlenir.
Kam-u görevlilerinin atanmalarını, onaylanmalarını, sürekli veya emelilik hakkı veren kadrolara yerleştirilmelerini, terfilerini, nakillerini, emekliye sevklerini, azil ve görevden uzaklaştırma da dahi olmak üzere, disiplin işlemlerini yapmak üzere, tarafsız v-e bağımsız organ veya organlar kurulur. Bu organ veya organların kuruluşu ve işleyişi yasa ile düzenlenir, Anayasanın bu konudaki diğer kuralları saklıdır.
Kamu görevlileri hakkında yapılacak disiplin kovuşturmalarında, isnat olunan hususun ilgiliye açık-ça ve yazılı olarak bildirilmesi, yazılı savunmasının istenmesi ve savunma için belli bir süre tanınması gereklidir. Bu ilkelere uyulmadıkça disiplin cezası verilemez. Disiplin kararları, yargı mercilerinin denetimi dışında bırakılamaz.
Güvenlik kamu gör-evlilerinin, özel yasa ile düzenlenen kuralları saklıdır."

V. İNCELEME:
İptal dilekçesinde itiraznamede ve duruşma esnasında taraflarca ileri sürülen iddia ve gerekçeler, iptali istenilen Yasa hüküm ve kuralları, Anayasaya aykırılık iddiasına dayanıklık- eden ve konuyu ilgilendiren Anayasa maddeleri incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı Kamu Görevlileri Yasasının 55, 57 ve Geçici 1. maddesinin Bakanlar Kuruluna Kamu görevlilerinin teşkilât kadrolarını tüzükle yapma yetkisini verdiğini, -halbuki Anayasaya göre devlet ve diğer kamu kuruluşlarının kadrosunun yasa ile saptanmasının öngörüldüğünü ileri sürmüştür.

Anayasanın 91. maddesi Bakanlıkların yasanın öngördüğü sayı ve ilkelere uygun olarak kurulmasını öngörmektedir. Bakanlıkların ifa- ettiği görevler kuşkusuz devletin genel yönetim ilkelerine göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetleridir. Bir Bakanlığın veya kurumun kuruluşu demek o Bakanlık veya kurumu yürütecek personele ait kadrolar demektir. Bir Bakanlık veya kurumun iskel-etini kadrolar teşkil eder. Personel kadroları saptanmayan, mevcut olmayan bir bakanlık veya kurumun kurulduğu söylenemez.

Kamu Görevlileri Yasasının 55. maddesine bakıldığında, Devletin veya diğer kamu kurum veya kuruluşlarının yürütmekle yükümlü olduk-ları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asıl ve sürekli görevleri yerine getirecek teşkilât kadrolarının, Yasaya bağlı kurumların kuruluş ve görev yasalarının veya tüzüklerinin kadro cetvellerinde belirtilmesinin öngörüldüğü görülmektedir. Aynı Yasanın 57(1)- maddesi ise devlet ve diğer kamu kuruluşlarının yürütmekle yükümlü oldukları görevlerin etkinlik ve verimlilik ile yerine getirilmesi amacı ile kurumlar için gerekli ve yeterli kadrolar, ilgili kurumun önerisi üzerine personel dairesi, devlet plânlama örg-ütü, maliye işleri ile görevli Bakanlık ve ilgili kurumun birer temsilcisinden oluşan bir kurulca hazırlanmasını amir kılmaktadır. 57. maddenin (2). fıkrası ise bu kurulca hazırlanan kadrolar ve hizmet semalarının Bak